Αθήνα

 

34 oC

αίθριος καιρός

Hottest

Ενημέρωση σε... fast-forward!

44392cfed75945aeb766bbbf92c3fa9a
Σοφία Παπανδρέου: Η σπάνια εμφάνιση της κόρης του Ανδρέα Παπανδρέου στην Αθήνα για τα γενέθλιά της

CALLER'S CHOICE

«Ποια κερκόπορτα; Αστεία πράγματα»: Η Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ διαλύει «μύθους» για την Άλωση της Πόλης!

Η ιστορικός και βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ θυμάται παλαιότερα τους ξένους φοιτητές της στη Σορβόννη να της στέλνουν… συλλυπητήριο τηλεγράφημα κάθε 29η Μαΐου, την ίδια ώρα που τα περισσότερα Ελληνόπουλα αν τα ρωτούσες τι έγινε τη μέρα εκείνη δεν ήξεραν ακριβώς.

Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση αντιστράφηκε. Στην Ελλάδα έγινε, λίγο έως πολύ, μόδα να θυμόμαστε κάθε χρόνο τέτοια μέρα την Αλωση της Πόλης- μερικοί από κεκτημένη ταχύτητα ή άγνοια μιλούν για «εορτασμό», αντί για επέτειο, και να μην αρκούμαστε στον εορτασμό της έναρξης της Επανάστασης, κάθε 25 του Μαρτίου. Μεγάλη η σημασία της Πόλης, θα πει κανείς, για τους Έλληνες. Σωστό. Οπότε και η συμβολική σημασία της Άλωσης είναι εξίσου μεγάλη. Έστω και αν η πολιορκία της από τους Οθωμανούς ήταν απλώς μία από τις πολλές, έστω και αν το κλίμα της εποχής ήταν τέτοιο, η κατάσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ήταν τέτοια, που έκπληξη θα ήταν το να μην αλωθεί η Πόλη.

«Βρισκόμαστε στα μέσα του 15ου αιώνα, γύρω στο 1450. Η Πόλη είναι μια μικρή πόλη πια- έχει δεν έχει 70.000 κατοίκους, όταν άλλοτε είχε περάσει το μισό εκατομμύριο», αφηγούταν παλιότερα στα «ΝΕΑ» η Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ, σε ένα χρονικό για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, επιχειρώντας να βάλει για λογαριασμό μας τα πράγματα στη θέση τους, να καταγράψει αλήθειες και μύθους της Άλωσης έτσι όπως μόνο μία βυζαντινολόγος με τη δική της διαδρομή μπορεί να κάνει. «Η Πόλη έχει αποδεκατιστεί από την πανώλη και τις αλλεπάλληλες πολιορκίες των Τούρκων. Αλλά και από τις διαμάχες των Δυτικών, αφού οι προστριβές Γενοβέζων και Βενετσιάνων γίνονταν στο λιμάνι της μέσα. Υπήρχε και μια τάση ανεξαρτητοποίησης των λίγων χωρών που παρέμεναν ελεύθερες- όχι μόνο του Μυστρά που παρεμπιπτόντως έπεσε το 1460, επίσης στις 29 Μαΐου! Η κατάσταση ήταν μιας ανασφάλειας γενικής».

Ο διχασμός

Και σαν να μην έφθαναν αυτά, «υπήρχε μια μεγάλη ενωτική και ανθενωτική διαμάχη, υπέρ και εναντίον της Ένωσης των Εκκλησιών. Οι αντίθετοι στην Ένωση συμμαχούσαν και με τους Τούρκους, ήταν οι λεγόμενες παρά φύσιν συμμαχίες. Οι υπέρμαχοι της Ένωσης διακήρυσσαν: “Όταν οι δύο Ρώμες ήταν ενωμένες διαφεντεύαμε τον κόσμο. Όταν διχάστηκαν, χάσαμε τα πρωτεία”. Με αυτή την έννοια η πραγματική πτώση της Πόλης χρονολογείται από το 1204 και μετά. Η ανθενωτική διαμάχη πήρε μάλιστα τεράστιες διαστάσεις μετά το 1438 και τη Σύνοδο της Φερράρας. Εκεί ο Αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ ξεσήκωσε την Εκκλησία σε μια τελευταία προσπάθεια Ένωσης, αλλά ενώ η διανόηση ήθελε να είναι αναγεννησιακή, η Εκκλησία παρέμενε προσηλωμένη στα πάτρια κατά τρόπο φανατικό, αν όχι τίποτα παραπάνω», λέει χωρίς να μασάει τα λόγια της η Ελληνίδα βυζαντινολόγος, η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Σορβόννης στα 700 χρόνια ιστορίας του μεγάλου γαλλικού πανεπιστημίου.

Και συνεχίζει: «Υπήρχε όμως ακόμη ένας παράγοντας παρακμής. Ήταν η γενική δεισιδαιμονία που τρεφόταν από τις προφητείες. Ήδη από τον 6ο αιώνα υπήρχαν προφητείες, τότε ήταν όμως αισιόδοξες. Τώρα προφήτευαν το τέλος της Πόλης και μαζί το τέλος του κόσμου και της Ιστορίας. Αυτό ήταν, λοιπόν, το κλίμα στην Κωνσταντινούπολη της εποχής. Δεισιδαιμονία, διχόνοια, φτώχεια, κακομοιριά. Οι Βυζαντινοί ζούσαν σε μια πόλη ερημωμένη. Και στα ανάκτορα του Πορφυρογέννητου πολύ λίγα δωμάτια χρησιμοποιούνταν. Όπως λέει και ο Παλαμάς στον “Δωδεκάλογο του Γύφτου”: “Και ήταν οι καιροί που η Πόλη/ πόρνη σε μετάνοιες ξενυχτούσε/ και τα χέρια της δεμένα τα κρατούσε/ και καρτέραγ΄ ένα μακελάρη (…) Και καρτέραγε τον Τούρκο να την πάρει”».

«Κερκόπορτα; Αστεία πράγματα»

Όσο για την περιβόητη κερκόπορτα«Ανοιγμένη ή ξεχασμένη. Αστεία πράγματα. Ήταν χιλιάδες έξω, τα καράβια τους στον Κεράτιο, οι Γενοβέζοι έφευγαν. Τι να πεις για την Κερκόπορτα; Σε συμβολικό επίπεδο μόνο μπορείς κάτι να πεις. Αλλά είναι σαν να λέμε ότι αντί να σκοτώνονταν τρεις Τούρκοι κατά την είσοδό τους στην Πόλη, θα σκοτώνονταν δέκα αν η πόρτα ήταν κλειστή. Και λοιπόν; Αφού είχαν ανεβάσει σκάλες και έμπαιναν από όπου ήθελαν», αναφέρει η  Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ.

Ροή Ειδήσεων

cebccf89cf81cf8c ceb3ceadcebdcebdceb1

13/07/2024 | 10:31

Πάτρα: Έχασε τη μάχη για τη ζωή βρέφος μόλις ενός μηνός – Νοσηλευόταν σε κρίσιμη κατάσταση

13/07/2024 | 10:20

Στις 16 Ιουλίου η πρόβα της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στο Παρίσι

13/07/2024 | 10:10

Ν. Χριστοδουλίδης για Κυπριακό: Παραμένω αισιόδοξος ότι θα έχουμε θετικά νέα σύντομα
errikson 2024

13/07/2024 | 10:00

Σπαρακτικό μήνυμα του Έρικσον στον Σάουθγκεϊτ: «Κάντο για μένα, τον σερ Μπόμπι Ρόμπσον και την Αγγλία»

13/07/2024 | 09:50

«Καλωσήρθατε στην Ντάουνινγκ Στριτ»: Τα παιδιά του Τζέρεμι Χαντ άφησαν σημείωμα στα παιδιά του Κιρ Στάρμερ

13/07/2024 | 09:45

Συστάσεις της ΓΓΠΠ προς τους πολίτες λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών
ap17062737595021

13/07/2024 | 09:40

Βρετανία: Σε δύο άνδρες ανήκουν τα λείψανα που βρέθηκαν σε βαλίτσες στο Μπρίστολ

13/07/2024 | 09:30

Δίνει 3,2 εκατομμύρια για το glass floor στο ΟΑΚΑ o Παναθηναϊκός

13/07/2024 | 09:20

Αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης Scope Ratings
peripoliko astynomia 4

13/07/2024 | 09:16

Έγκλημα στην Αμφιλοχία: 43χρονος σκότωσε τη γυναίκα του και αυτοκτόνησε

13/07/2024 | 09:15

Κεφαλονιά: Θρήνος για τον 20χρονο Μπένζαμιν – Φέρεται να έκανε βουτιά από καταμαράν πριν εξαφανιστεί

13/07/2024 | 09:10

Αποκαλυπτική έρευνα: Πόσοι δεν θα κάνουν διακοπές – «Απαγορευμένη» η Ελλάδα για τους Έλληνες
000 363y2ub scaled 1

13/07/2024 | 09:10

Ελβετία: Τρεις νεκροί και 8 τραυματίες από την κατάρρευση σκαλωσιάς σε οικοδομή 19 ορόφων

13/07/2024 | 09:07

«Σας υπόσχομαι ότι είμαι καλά»: Ο πρόεδρος Μπάιντεν προσπαθεί να καθησυχάσει υποστηρικτές του στο Μίσιγκαν

13/07/2024 | 09:05

Εκπτώσεις: Ανοικτά την Κυριακή τα μαγαζιά – Πώς οι πληθωριστικές πιέζεις επηρεάζουν την καταναλωτική συμπεριφορά
tselikas kafes 110724
Όταν ο Γιώργος Τσελίκας… έριξε τον καφέ ταξιδιώτη στο Λιμάνι του Πειραιά
spain 110724
Οι ανατροπές των ημιτελικών του Euro και το ρεκόρ των Ισπανία – Αγγλία
«Υπέροχη περιήγηση στα ελληνικά νησιά»: Αφιέρωμα στις Κυκλάδες από γαλλικό περιοδικό
antetokounmpo
Ολυμπιακοί Αγώνες: Η ανάρτηση του Αντετοκούνμπο μετά την απόφαση να είναι σημαιοφόρος στην τελετή έναρξης
lipsoi 090724
«Όμορφους ξένους» αποκαλεί τους Λειψούς η Figaro – Πρότυπο υδατικής επάρκειας για το 2024
kairos kafsonas 080724
Ο Ιούνιος του 2024 ήταν ακόμη θερμότερος απ’ ό,τι αυτός του 2023