Αθήνα

 

30 oC

αίθριος καιρός

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Δέσποινα Μοιραράκη για τον σύζυγό της: «Υποσχεθήκαμε να μην το μάθει κανείς-Απαγορεύεται να μας λυπούνται»

CALLER'S CHOICE

ΠΑΣΟΚ: Γνωστοί δημοσιογράφοι θυμούνται τις κορυφαίες στιγμές των συνεδρίων- Τα απρόοπτα, οι εντάσεις και άγνωστο παρασκήνιο

Εντάσεις, συγκίνηση, πάθος, αγωνία, χαμόγελα, έντονο παρασκήνιο: τα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ τα είχαν όλα.

Δείτε επίσης

ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ: Ξεκινά το 3ο συνέδριο – Το σημερινό πρόγραμμα

Με αφορμή το συνέδριο της Παράταξης που ξεκινά σήμερα, κορυφαίοι δημοσιογράφοι που έχουν καλύψει στο παρελθόν τα συνέδρια του κόμματος, εξιστορούν σημαντικές στιγμές αλλά και άγνωστες ιστορίες που εκτυλίχθηκαν σε αυτά.

Γιώργος Παπαχρήστος, εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ»


Κορυφαίο συνέδριο ήταν αυτό του 1996, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην «σκιά» της απώλειας του Ανδρέα Παπανδρέου, εκεί όπου συγκρούστηκε ο Κώστας Σημίτης με τον Άκη Τσοχατζόπουλο.

Η σύγκρουση έγινε πάνω στο αίτημα για διαρχία: άλλος πρωθυπουργός, άλλος πρόεδρος, κάτι που θα ήταν καταστροφικό για την συνέχεια και χαρακτηρίστηκε από παρασκηνιακές κινήσεις και πολλά παζάρια με αποτέλεσμα τελικά να υπερισχύσει ο Κώστας Σημίτης και να αναδειχθεί έτσι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Αποφεύχθηκε, δηλαδή, η διαρχία, η οποία -όπως προανέφερα- θα είχε καταστροφικές συνέπειες.

Υπενθυμίζω το βαρύ κλίμα της εποχής καθώς ο Κώστας Σημίτης είχε υπερισχύσει του Άκη Τσοχατζόπουλου στην ψηφοφορία της ΚΟ για την εκλογή πρωθυπουργού, και θυμίζω επίσης ότι η πλευρά που υποτίθεται οτι εξέφραζε τον αείμνηστο Ανδρέα Παπανδρέου υποστήριζε τον Άκη Τσοχατζόπουλο.

Μάλιστα, είχε παιχτεί ένα θρίλερ με το περίφημο μήνυμα που θα έστελνε  ο Ανδρέας Παπανδρέου στο συνέδριο μέσω του Νίκου Αθανασάκη και του Τυλέμαχου Χυτήρη και το οποίο υποτίθεται κρατιόταν ως επτασφράγιστο μυστικό. Το μήνυμα δεν διαβάστηκε ποτέ, ο διχασμός όμως γύρω από τον ποιον θα ήθελε ο Ανδρέας Παπανδρέου για πρωθυπουργό με την συμμετοχή και της χήρας του Δήμητρας Λιάνη χαρακτήρισε όλο το συνέδριο. Υπήρξαν έντονες αντιπαραθέσεις της κάθε πλευράς, διαπληκτισμοί, εκατέρωθεν συνθήματα και μία πόλωση η οποία δεν εξαλείφθηκε παρά μόνο μετά τις εκλογές του 1996 όταν ο Κώστας Σημίτης νίκησε καθαρά τον Μηλτιάδη Έβερτ και τη Νέα Δημοκρατία.

Νίκος Χασαπόπουλος, εφημερίδα «Το Βήμα»

Ήταν μια ζεστή ημέρα του Μαΐου του 1984, με θερμοκρασία να ξεπερνά τους 30 βαθμούς όταν πραγματοποιήθηκε, το πρώτο συνέδριο του ΠαΣοΚ. Ήδη ο Ανδρέας Παπανδρέου βρισκόταν στην εξουσία από το 1981 και η ατμόσφαιρα ήταν πανηγυρική. Τόσο που νόμιζε κανείς πως γινόταν μετά από νίκη του ΠαΣοΚ, παρά σε συνέδριο κυβερνώντος κόμματος. Η αίθουσα, παρά τη ζέση, ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Το Carmina burana του Carl Orff έπαιζε στην διαπασών. Έμελλε να ήταν το σήμα κατατεθέν του ΠαΣοΚ, η μουσική που δεν άφηνε κανέναν ασυγκίνητο, ακόμα και για αυτούς που την άκουγαν για πρώτη φορά.

Πάνω στην εξέδρα η τρόικα του Κινήματος, ο Γιώργος Γεννηματάς, ο Άκης Τσοχατζόπουλος και ο Κώστας Λαλιώτης. Στον Λαλιώτη είχε περισσότερη αδυναμία ο Ανδρέας Παπανδρέου και το έδειχνε. Αδυναμία είχε και στον Κώστα Σκανδαλίδη (που ήταν και λογογράφος του). Ο Γιώργος Γεννηματάς ήταν ο πιο θεωρητικός, ο Άκης ο πιο εκδηλωτικός. Δίπλα τους ο Γιώργος Παναγιωτακόπουλος, ο συγκεντρωσιάρχης του ΠαΣοΚ, που έπινε νερό στο όνομα του Ανδρέα. Πιο πίσω η Βάσω Παπανδρέου, ο τότε Πρόεδρος της Βουλής Γιάννης Αλευράς, ο Απόστολος Κακλαμάνης και όλα τα «παιδιά της Αλλαγής». «Παιδιά της Αλλαγής», έτσι αυτοαποκαλούνταν γιατί ούτε παιδιά ήταν (με την στενή έννοια του όρου) ούτε αλλαγή μπορείς να το πεις μετά από τρία χρόνια στην εξουσία. Η πραγματική αλλαγή έγινε το 1981 και από τότε δεν ξανάγινε…

Ολίγον όμως ενδιέφερε τους συνέδρους. Περίμεναν υπομονετικά την έλευση του αρχηγού, του Προέδρου του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κόμματος, του Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτό πάλι το όνομα με τρία γράμματα σαν… σιδηρόδρομος φάνταζε για τους συντάκτες ύλης των εφημερίδων. Πού να χωρέσει σε τίτλους. Ευτυχώς ο Σταύρος Ψυχάρης του «Βήματος», το συντόμευσε, το έκανε ΠαΣοΚ. Από τότε αυτό έμεινε. Άλλωστε έως τώρα τα κόμματα είχαν τρία γράμματα, όπως Νέα Δημοκρατία, Ένωση Κέντρου, Ενωμένη Αριστερά, ή ΚΚΕ για συντομία.

Στο μικρόφωνο η δημοσιογράφος Συλβάνα Ράπτη (και παρουσιάστρια δελτίου ειδήσεων στην ΕΡΤ2) μετέδιδε διάφορα συνθήματα του τύπου «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά» και το περίφημο «εμπρός Ανδρέα για μια Ελλάδα νέα». Ο Μένιος Κουτσόγιωργας, χαμογελούσε, κοίταζε συνεχώς προς την είσοδο μήπως και φανεί ξαφνικά ο Ανδρέας. Οι σχέσεις του με τον Ανδρέα ήταν πάντοτε αδελφικές. Ο Κώστας Σημίτης καθόταν σχεδόν μόνος του στην πρώτη σειρά. Ήταν από τους συνιδρυτές του ΠαΣοΚ.

Και ξαφνικά η μουσική δυνάμωσε, οι ιαχές «εμπρός Ανδρέα για μια Ελλάδα νέα» ηχούσαν παντού, γινόταν ένας πραγματικός πανζουρλισμός και κάνει την εμφάνισή του ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ήταν η δεύτερη εμφάνισή του στο Συνέδριο εκείνη την ημέρα. Η πρώτη ήταν όταν έφθασε στο συνέδριο. Κατέβηκε από τη θωρακισμένη μαύρη Mercedes του, από πίσω του σαν σκιά του ο πιστός φρουρός του Αντρίκος, πιο πίσω η Μαργαρίτα. Ανέβηκε στο σκαλί της πόρτας του αυτοκινήτου. Χαιρέτησε τα πλήθη που ούρλιαζαν μόλις τον αντίκρυσαν. Έκανε το σήμα της νίκης και μπήκε στην αίθουσα του Συνεδρίου.

Όχι δεν ήταν μόνος και αυτή ήταν η έκπληξη του Συνεδρίου. Μαζί του ήλθε και ο Γιασέρ Αραφάτ, ο Παλαιστίνιος ηγέτης, με ένα ουλαμό γυναικών σωματοφυλάκων με τα καλάσνικωφ ανά χείρας. Επικεφαλής της φρουράς του ήταν ένας Γερμαναράς (ξανθός μεν πλην όμως αγριωπός). Εκείνη την ημέρα ο Γιασέρ Αραφάτ έκανε μία προφητική δήλωση. Είπε ότι «το μεγαλύτερο όπλο που διαθέτουν οι Παλαιστίνιοι, είναι η μήτρα της παλαιστίνιας μάνας», θέλοντας να πει ότι οι Παλαιστίνιοι αυξάνονται και πληθύνονται πολύ πιο γρήγορα (με τις πολυπληθείς οικογένειες του), παρά οι Ισραηλινοί και έτσι μπορούν να κατακτήσουν την Δεξιά Όχθη. Οι σύνεδροι όμως δεν έδωσαν και τόση σημασία. Τους ενδιέφερε ο Ανδρέας, οι εξαγγελίες του (για αναγνώριση της εθνικής αντίστασης) κάποιες πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει για ανασχηματισμό και τι θα γίνει με τις τουρκικές προκλήσεις. Ο Ανδρέας ήταν αυτός που έλεγε συνεχώς για το FIR Αθηνών.

Η δεύτερη έκπληξη εκείνη τη ζεστή ημέρα του Μαΐου, στο πρώτο συνέδριο του ΠαΣοΚ ήρθε πάλι από τον Ανδρέα Παπανδρέου. Έφερε επίσης μαζί του την χήρα του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Του προέδρου της Χιλής που δολοφονήθηκε από τον φασίστα Πινοσέτ. Ο Ανδρέας πήρε κάποια στιγμή τον λόγο. Η ομιλία του έμεινε στην ιστορία, όχι κανέναν ιδιαίτερο λόγο, αλλά επειδή μίλησε χωρίς διακοπή επί τρεις ολόκληρες ώρες. Τρεις ώρες μιλούσε κάνοντας τους εκπροσώπους του Φιντέλ Κάστρο που ήταν εκεί να ενθουσιαστούν. Ο Κάστρο βλέπετε όταν μιλούσε μπορεί κα να ξεπερνούσε τις πέντε ώρες. Θυμάμαι σε μια συνέντευξή, του έγινε μια και μοναδική ερώτηση και αυτός απαντούσε επί τέσσερις ώρες, σε αυτήν την μία και μοναδική ερώτηση. Οι 2.500 σύνεδροι φώναζαν ρυθμικά αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα και «Ανδρέας- Ανδρέας».

Από τότε έγιναν πολλά συνέδρια του ΠαΣοΚ, αν και το αμέσως επόμενο έγινε το 1990 λίγο μετά το «βρώμικο 1989», την παραπομπή του Ανδρέα στο Ειδικό Δικαστήριο και τις τρεις συνεχόμενες ήττες. Υπήρξαν συνέδρια όπου ειπώθηκαν σπουδαία συνθήματα όπως το «ΠαΣοΚ δεν κληρονομείται», συνέδρια για την μετά τον Ανδρέα εποχή, αλλά κανένα συνέδριο δεν ήταν σαν το πρώτο. Ο παλμός, ο ενθουσιασμός και το Carmina burana, οι περισσότεροι νόμιζαν ότι αυτά έγραψαν ιστορία. Στην πραγματικότητα την Ιστορία την έγραψε ο Ανδρέας.

Βούλα Κεχαγιά, TheCaller.gr/Στο Κόκκινο – 105.5 fm

Στο 7ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το Μάρτιο του 2005 ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν ένας εν αναμονή πρωθυπουργός. Είχε προηγηθεί η ήττα του 2004 από τον Κ. Καραμανλή και ο ίδιος “έχτιζε” ένα διαφορετικό ΠΑΣΟΚ με νέα πρόσωπα και καινοτόμες ιδέες που για πολλούς τότε φάνταζαν απρόσιτες, ενδεχομένως και παρακινδυνευμένες. Το σημείο της ομιλίας του από το βήμα του Συνεδρίου, στο Tae Kwon Do που απέσπασε τα περισσότερα χειροκροτήματα αφορούσε την προσωπική του εμπειρία ως μετανάστης στην Σουηδία, όταν μέσα από την περιγραφή της πέρασε πολιτικά μηνύματα κατά του ρατσισμού.

«Θυμάμαι μια φορά στη Σουηδία γυρνούσα σπίτι από τη δουλειά. Καθαριστής ήμουν εκεί σ’ ένα εργοστάσιο. Καθάριζα και γύριζα αργά πίσω, κουρασμένος. Καθώς γυρνούσα μού επιτίθεται κάποιος, μού ρίχνει μία μπουνιά και μού λέει: «Εσύ μαυροκέφαλε- τότε είχα μαύρα μαλλιά- φύγε απ’ τη χώρα μας, μάς κλέβεις τις γυναίκες, μάς κλέβεις τις δουλειές».

To γήπεδο σείστηκε με τον ΓΑΠ να έχει δώσει ένα σαφές στίγμα της πολιτικής του για το μεταναστευτικό. Λίγες ημέρες αργότερα βεβαίως απέδειξε ότι η ειδικότητα του καθαριστή που απέκτησε ως εργάτης στην Σουηδία δεν πήγε χαμένη. Πήρε μία σκούπα- μία σκούπα που έγινε viral– κι άρχισε να καθαρίζει τον χώρο βοηθώντας τους υπόλοιπους εθελοντές στο να παραδώσουν ένα καθαρό Tae Κwon Do. Κάπως έτσι η τελευταία εικόνα του Συνεδρίου σφραγίστηκε από μία «σκούπα» που τον έκανε ιδιαίτερα αγαπητό σε πολλούς μαυροκέφαλους που ζούσαν στη χώρα μας.

Ιορδάνης Χασαπόπουλος, MEGA

Ήταν η τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου του 1996 . Λίγες ημέρες πριν όλη η Ελλάδα είχε κλάψει και είχε αποχαιρετήσει τον Ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ Ανδρέα Παπανδρέου. Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα ξεκινούσε, το 4ο και πιο καθοριστικό συνέδριο στην ιστορία του ΠΑΣΟΚ.

Στο Ολυμπιακό Στάδιο η εσωτερική μεγάλη αίθουσα προθέρμανσης των αθλητών είχε διαμορφωθεί για να χωρέσει τα χιλιάδες μέλη και τους συνέδρους. Το ΠΑΣΟΚ ήταν ήδη χωρισμένο στους «εκσυγχρονιστές» του Κ. Σημίτη και τους «φιλολαϊκούς» του Α. Τσοχατζοπούλου.

Θυμάμαι πως και στην τεράστια εξέδρα οι σύνεδροι και τα μέλη είχαν καθίσει χωριστά και ήταν σαν να έβλεπες δυο ξεχωριστές κερκίδες γηπέδου.

Την ώρα που μιλούσε ο Κ. Σημίτης, πρωθυπουργός τότε η μια εξέδρα τον αποθέωνε με το σύνθημα «το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ ενωμένο δυνατό» και η άλλη εξέδρα τον αποδοκίμαζε και απαντούσε με συνθήματα όπως «Κάτου κάτου το κόμμα του Τσουκάτου» και «Σήκω Ανδρέα για να δεις τα παιδιά της αλλαγής».

Τρεις ημέρες τα κορυφαία στελέχη τόσο με τις ομιλίες τους όσο και στις ατέλειωτες διαβουλεύσεις προσπαθούσαν να πείσουν τον Κ Σημίτη και τον Α. Τσοχατζόπουλο να τα βρουν για να μην διασπασθεί το κυβερνών κόμμα. Ο τότε πρωθυπουργός είχε αποφασίσει να κερδίσει και την προεδρεία του κόμματος για να μην είναι όμηρος των εσωκομματικών του αντιπάλων, ενώ ο Α. Τσοχατζόπουλος ήθελε οπωσδήποτε το κόμμα γιατί θεωρούσε πως ήταν ο διάδοχος του Ανδρέα.

Η Μάχη κρίθηκε τελειωτικά το βραδύ του Σάββατου σε τρεις ταβέρνες γύρω από το ολυμπιακό Στάδιο και σε δυο σπίτια κορυφαίων στελεχών οπού έγιναν συγκεντρώσεις προκειμένου να πεισθούν τα αμφιταλαλαντεύομενα στελέχη αλλά και ορισμένοι από αυτούς που πάντα ακολουθούν τον νικητή.

Τις δυο τελευταίες νύχτες του συνέδριου κάποιοι έβαλαν παρακαταθήκη για να υπουργοποιηθούν αργότερα τα 8 χρόνια διακυβέρνησης Σημίτη, ενώ για τον Γ. Παπανδρέου, άρχισε η πορεία που τον οδήγησε αργότερα στην ηγεσία του κόμματος με την διαδικασία παράδοσης του δαχτυλιδιού.

Γιώργος Λακόπουλος, anoixtoparathyro.gr

Στο ΠΑΣΟΚ μόνο σε μια περίπτωση κρίθηκαν οι εξελίξεις σε συνέδριο. Στα υπόλοιπα οι αποφάσεις είτε είχαν ληφθεί εκ των προτέρων.

Τυπικά έχουμε ως τώρα 11 συνέδρια, συν το προσυνέδριο του 1975 και Συνδιάσκεψη του 1977 που έχει χαρακτήρα συνεδρίου. Ξεκίνησε να κάνει συνέδρια με 450 άτομα, όσα είχε το προσυνέδριο του 1975, και κατέληξε σε μαζικές συγκεντρώσεις στελεχών, που έφτασαν ως επτά χιλιάδες άτομα το 2005.

Η τοιχογραφία των συνεδρίων περιλαμβάνει συναρπαστικές διεργασίες, παρασκήνια, συγκρούσεις προσώπων και συμφερόντων και εκπλήξεις. Ειδικά στην περίοδο του Ανδρέα Παπανδρέου, που σε διάστημα 22 ετών οργάνωσε μόλις… τέσσερα συνέδρια- και το τελευταίο δεν το πρόλαβε…

Το 1ο Συνέδριο του Κινήματος έγινε τον Μάρτιο του 1984… δέκα χρόνια από την ίδρυσή του και τρία χρόνια μετά από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας. Ηταν το συνέδριο της απόλυτης κυριαρχίας του Α. Παπανδρέου. Μίλησε για τρεις ώρες και 15 λεπτά και χειροκροτήθηκε 130 φορές!

Ο Γιασέρ Αραφάτ, η χήρα του Σαλβαδόρ Αλιέντε, εκπρόσωποι του Φιντέλ Κάστρο και του Ντανιέλ Ορτέγκα και εβδομήντα εκπρόσωποι ξένων κομμάτων, οι μισοί από χώρες του Τρίτου κόσμου, παρακολούθησαν 2.500 συνέδρους να φωνάζουν αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα. Οι σύνεδροι επιφύλαξαν υποδοχή «ήρωα» στον Δημ. Σωτηρλή, που είχε εμπλακεί στην υπόθεση της “Ολυμπικ Μαρίν”, το πρώτο μεγάλο σκάνδαλο στην κυβερνητική πορεία του ΠΑΣΟΚ..

Η Μαργαρίτα Παπανδρέου, ως πρόεδρος της ΕΓΕ, ζήτησε να εκλεγεί ένας αριθμός γυναικών στην Κ.Ε αλλά ο Α. Παπανδρέου το απέρριψε. Η εκλογή πολλών μελών της νέας Κ.Ε. έγινε «τεχνητά» καθώς μέλη της Εφορευτικής Επιτροπής να τροφοδοτούσαν τις κάλπες με όσα ψηφοδέλτια ήταν αναγκαία, αρκετή ώρα μετά το κλείσιμο τους. Όταν ο πρόεδρος της Επιτροπής Γρ. Κασιμάτης, αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει πίσω από την πλάτη του και απειλεί να διακόψει τη διαδικασία, οι «μεγάλοι» του ΠΑΣΟΚ επιστρατεύουν τον Πέτρο Λάμπρου: «Τρέξε, αυτός θα τα διαλύσει όλα».

Το 2ο συνέδριο άργησε άλλα έξι χρόνια. Το Σεπτέμβριο του 1990 με το ΠΑΣΟΚ, ηττημένο τρεις φορές μέσα σ ένα χρόνο. Ο Α. Παπανδρέου θα επανεκλεγεί δια βουής, αλλά τα πρώτα ρήγματα της ισχύος του είναι εμφανή και η συνεδρίαση της ΚΕ που ακολούθησε στο «Πεντελικό» για να εκλέξει τον Α. Τσοχατζόπουλο γραμματέα, ήταν περιπετειώδης.

Ύστερα από 600 ομιλητές και μάχες για τις <λίστες προέκυψε ένα μόνο πολιτικό συμπέρασμα: ο Ανδρέας Παπανδρέου, αν και ασθενής, δεν εγκαταλείπει την πολιτική! «Μένει τώρα είναι να ξαναγίνω Πρωθυπουργός. έστω για ένα χρόνο», θα πει. Τα πρόσωπα που θριαμβεύσαν αυτή τη φορά ηταν ο Ν. Αθανασόπουλος και ο Σ. Αποστολόπουλος, που είχαν εμπλακεί στην «υπόθεση του καλαμποκιού».

Το συνέδριο έμεινε στην ιστορία ως «συνέδριο της νοθείας». Με παρρησία ο Στεφ. Τζουμάκας, μέλος του ΕΓ, κατήγγειλε ότι υπήρξε εκτεταμένη λαθροχειρία στην καταμέτρηση των ψηφοδελτίων για την ΚΕ-που ηταν περισσότερα από όσους ψήφισαν. Στην επανακαταμέτρηση έγινε… νοθεία στη νοθεία και περίσσεψαν μερικές χιλιάδες σταυροί!. Το θέμα έκλεισε «με πολιτική απόφαση».

Στο 3ο συνέδριο, τον Απρίλιο του 1994 ο Α. Παπανδρέου είναι πάλι Πρωθυπουργός, αλλά το γεγονός του Συνεδρίου είναι αυτό που δεν θα συμβεί : η ομιλία του Γ. Γεννηματά, επικρατέστερου για τη διαδοχή του. Ο καρκίνος δεν του επέτρεψε να πάρει μέρος.

Ο Κ. Σημίτης και ο Γερ. Αρσένης εμφανίζονται πάλι ως αντίπαλοι και ο Α. Παπανδρέου θα συγκρατήσει τους επίδοξους διάδοχους του: «Το ΠΑΣΟΚ δεν κληρονομείται, δεν χαρίζεται και δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια» θα πει. Έπεσε έξω.

Ο Α. Τσοχατζόπουλος, ήδη γραμματέας προσπαθεί να άρει το ασυμβίβαστο για να γίνει και υπουργός. Ο Χρ. Παπουτσής ως προεδρος του συνεδρίου, το «περνάει» ως. τροπολογία, αλλά οι Σημιτικοί ζητούν ψηφοφορία. Απειλούνται ακόμη και χειροδικίες: «Θα μπούμε μέσα να δείρουμε τον Σημίτη». Δι’ ανατάσεως της χειρός δεν βγαίνει αποτέλεσμα, στήνονται κάλπες και ο Άκης χάνει. «Σου είπα να μην επιμείνεις άλλο οι αριθμητικές πλειοψηφίες και άλλο οι πολιτικές» θα του πει ο Α. Παπανδρέου.

Το 4ο συνέδριο το καλοκαίρι του 1996 είναι το πρώτο χωρίς τον Ανδρέα Παπανδρέου ,που πέθανε τρεις μέρες πριν την έναρξη του, χωρίς να μάθει ποτέ κανείς τις προθέσεις του. Είναι το πρώτο πραγματικό συνέδριο, αν και περιορίζεται στην εκλογή διαδόχου, με την προσωπική αναμέτρηση Σημίτη –Τσοχατζόπουλου, πέντε μήνες μετά την εκλογή του πρώτου στο αξίωμα του Πρωθυπουργού.

Ο Κ. Σημίτης ανέβηκε στο βήμα και έθεσε ωμά ένα δίλημμα: «Αν δεν εκλεγώ πρόεδρος θα παραιτηθώ και από Πρωθυπουργός». Επέμεινε μέχρι το τέλος και το κέρδισε.

Τα υπόλοιπα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ δεν είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον χωρίς την καταλυτική παρουσία του ιδρυτή του. Ειδικά μετά το 2004, που ο Γ. Παπανδρέου να αποσύνδεσε από την εκλογή προέδρου. Σε κάθε περίπτωση μετά τον Σημίτη, το πολιτικό εκτόπισμα του επικεφαλής μίκραινε διαρκώς.

Σε 48 χρόνια ζωής πάντως ο συνεδριακός απολογισμός του ΠΑΣΟΚ δείχνει ότι το Κίνημα είναι ότι θέλει να είναι κάθε φορά ο αρχηγός του.

Γιάννης Πιτταράς, ΕΡΤ

11 Οκτωβρίου 2001: 6ο Συνέδριο ΠΑΣΟΚ. Μιλάμε για την εποχή της προεδρίας Σημίτη. Ο χώρος του Ολυμπιακού Σταδίου στην Καλογρέζα ντυμένος με τον πράσινο ήλιο σε ολες τις εκδοχές. Σε σημαιάκια, σε αφίσες, σε γιγάντιο πανό και σε κονκάρδες.

Οι διοργανωτές ξαφνικά άρχισαν να τρέχουν αλαφιασμένοι σε διαδρόμους, στο πάρκινγκ και έξω στην Σπύρου Λουη και να φωνάζουν σε όλους είτε να μπουν εντός του Συνεδρίου, είτε να φτιάξουν έναν νοητό ανθρώπινο διάδρομο για τον υψηλό προσκεκλημένο που θα έφτανε από λεπτό σε λεπτό. Ήταν το μεγάλο μυστικό του 6ου Συνεδρίου!

Εμείς οι τηλεοπτικοί πολιτικοί δημοσιογράφοι ακροβολισμένοι σε ενα ψηλό σημείο του γηπέδου σε απευθείας μετάδοση περιγράφαμε την ξαφνική κινητοποίηση χωρίς να γνωρίζουμε επίσης το παραμικρό. Όταν η πρώτη μηχανή με τον «φάρο» αναμμένο έκανε την εμφάνιση της, οι σύνεδροι που βρίσκονταν έξω απο το στάδιο βρέθηκαν με μια πράσινη σημαία στα χέρια, ενώ άναψαν και τα πρώτα καπνογόνα!

Σε απευθείας μετάδοση περιγράφαμε όσα διαδραματίζονταν με κορυφαία τη στιγμή οπου η πόρτα από το πέμπτο κατα σειρά αυτοκίνητο της τεράστιας αυτοκινητοπομπής σταμάτησε μπροστά από το κτίριο του Συνεδρίου. Η πόρτα ανοίγει και διακρίνεται μια ασπρόμαυρη μαντίλα με το συγκεντρωμένο πλήθος να φωνάζει με όση δύναμη ειχε συνθήματα για το ΠΑΣΟΚ και τον… Ανδρέα Παπανδρέου!

Θυμάμαι ήμουν σε ζωντανή σύνδεση με την εκπομπή της Τατιάνας Στεφανίδου στον σταθμό που εργαζόμουν τότε, οταν άρχισα να περιγράφω την άφιξη – προς έκπληξη όλων – του Παλαιστίνιου ηγέτη Γιάσερ Αραφάτ!

Την ώρα εκείνη στο βήμα των ομιλητών βρισκόταν ο Κώστας Σκανδαλιδης ο οποίος στην είδηση του ερχομού του Αραφατ ακούστηκε να λέει: «Τη δεκαετία του 1980, όταν υποδεχόμαστε τον πρόεδρο Γιασέρ Αραφάτ, μας έβλεπαν λίγο περίεργα, αν δεν μας θεωρούσαν και τρομοκράτες».

Βαγγέλης Γιακουμής, Alpha

Από το 1996 μέχρι και σήμερα έχω παρακολουθήσει από πολύ στενά ρεπορταζιακά όλα τα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ. Από τα πιο σκληρά όπως αυτό της διαδοχής του 1996 έως και τα πιο light των τελευταίων ετών. Που δεν είχαν δηλαδή σημαντικό δίλημμα και διακύβευμα. Επομένως, αυτά που θα μεταφέρω ως εμπειρία, δεν είναι ότι κάποιος μου τα είπε αλλά ότι τα έχω ζήσει προσωπικά ο ίδιος και δεν έχουν την παραμικρή αμφισβήτηση ή υπερβολή.

Στο συνέδριο διαδοχής που έγινε στο ΟΑΚΑ το 1996, το καλοκαίρι εκείνο μετά το θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, το δίλημμα ήταν Σημίτης ή Τσοχατζόπουλος. Το παρασκήνιο ήταν τεράστιο όλες τις μέρες του συνεδρίου και οι στιγμές τις οποίες παρακολουθούσε ολόκληρος ο ελληνικός λαός με πολύ υψηλά ποσοστά τηλεθέασης, ήταν σημαντικές.

Σε όλους τους συνέδρους ηχούσαν δύο και μόνο ονόματα Σημίτης ή Τσοχατζόπουλος. Το ποιος επικράτησε έχει σχέση όχι μόνο με το τι ήθελαν τα διάφορα συμφέροντα εκείνη την εποχή αλλά και ποιες ήταν οι οργανωτικές συνθήκες για τον κάθε έναν υποψήφιο.

Αναμφίβολα ο Κώστας Σημίτης ως πρωθυπουργός που διαδέχτηκε τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν πολύ καλύτερος οργανωτικά από τον Άκη Τσοχατζόπουλο που στήριξαν την υποψηφιότητά του τότε, οι λεγόμενοι προεδρικοί, η τάση δηλαδή των στελεχών που είχαν ως αφετηρία τον Ανδρέα Παπανδρέου. Η υποψηφιότητα του Κ. Σημίτη υποστηριζόταν από τους λεγόμενους εκσυγχρονιστές.

Θυμάμαι τότε σε εκείνο το συνέδριο τα δύο στρατόπεδα χρησιμοποιούσαν όλα τα μέσα που διέθεταν εκείνη την εποχή για να επηρεάσουν τους συνέδρους ούτως ώστε να ψηφίσουν κατά το συμφέρον τους. Όλοι θυμόμαστε τις ομιλίες και του Κώστα Σημίτη που έθεσε το δίλημμα ή παίρνει και το κόμμα η παραιτείται από πρωθυπουργός και του Άκη Τσοχατζόπουλου που μιλούσε για διακριτούς ρόλους. Άλλος πρόεδρος και άλλος πρωθυπουργός .

Στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ που γινόταν στο ΟΑΚΑ στην Καλογρέζα, όποιος πέρναγε έξω στη λεωφόρο Σπύρου Λούη άκουγε τα συνθήματα των μελών των στελεχών και των οπαδών των δύο ομάδων. Η πιο μεγάλη στιγμή του συνεδρίου, όμως, ήταν αυτή που σημείωσε τεράστια για την εποχή ποσοστά τηλεθέασης και μεταδιδόταν σε απευθείας σύνδεση από όλα τα τηλεοπτικά κανάλια αφού τότε δεν υπήρχαν site παρά μόνο τηλεόραση, ραδιόφωνα και εφημερίδες. Ήταν η ομιλία του Κώστα Λαλιώτη.

Ο Κώστας Λαλιώτης με την ομιλία του και τα μηνύματα που εξέπεμψε, πήρε όλη την «κρέμα» και από τον Σημίτη και από το Τζοχατζόπουλο. Μόνο που ο ίδιος, δεν έδειξε την προτίμηση του σε ένα από τα δύο πρόσωπα. Στάθηκε όμως με ανάλογο ύφος στην εξέδρα του συνεδρίου φωνάζοντας δείχνοντας πότε προς το μέρος του Κώστα Σημίτη και πότε προς το μέρος του Άκη Τσοχτζόπουλου, με ρόλους στους οποίους απέδωσε στα πρόσωπα αντίστοιχα, λέγοντας εμμέσως στον Σημίτη για το ρόλο του πρωθυπουργού και τον Άκη για πρόεδρο.

Η σκηνή αυτή θα μείνει αξέχαστη και στην ελληνική κοινωνία και στους συνέδρους που παρακολουθούσαν με κομμένη την ανάσα την ομιλία του Κώστα Λαλιώτη. Λίγες ώρες πριν την εκφώνηση της, στέλεχος του Άκη Τσοχατζόπουλου και πρωτεργάτης των υποστηρικτικών του, μου είχε πει περιγράφοντας το σκηνικό με το οποίο ο Κώστας Λαλιώτης λίγη ώρα μετά μετέφερε στη κεντρική εξέδρα του συνεδρίου κάνοντας τα στελέχη και τους συνέδρους να παραληρούν. Από συγκίνηση, πόλωση, και από μια βαθειά λύτρωση. Θέλω να πω δηλαδή, πως κάποιοι γνώριζαν ήδη το πως θα κινείτο την κατάλληλη στιγμή ίσως την πιο κρίσιμη για την έκβαση του αποτελέσματος ο Λαλιώτης ο οποίος ήξερε και ξέρει έχει αυτή τη μαγική ικανότητα να προσφέρει στο κοινό αυτό που ζητά.

Τα χρόνια ωστόσο πέρασαν από τότε. Το ΠΑΣΟΚ κυβέρνησε για οχτώ χρόνια, με τη Νέα Δημοκρατία να συνεχίζει την διακυβέρνηση της χώρας και την επανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου. Όλες αυτές οι περίοδοι το ΠΑΣΟΚ είχε και τις δικές του στιγμές. Στιγμές που είτε κορυφώνονται σαν με κάποιο από τα διλήμματα που ετέθησαν από τις ηγεσίες του είτε από στιγμές που χαρακτηρίζουν τα στελέχη σε ανθρώπινο επίπεδο Σε ένα από αυτά τα συνέδρια η επιστροφή ενός στελέχους ήταν θέμα και πολιτικό συνολικά αλλά προσωπικό για τον ίδιον και η ψυχοσυναισθηματική του κατάσταση έπαιζε μεγάλο ρόλο.

Έτσι λοιπόν μετά την πρώτη εμφάνιση του στην αρένα του συνεδρίου αυτή τη φορά στο Π. Φάληρο εκεί δηλαδή που διεξάγεται και αυτό το συνέδριο, το συγκεκριμένο στέλεχος είχε τεράστιο άγχος για τη διαχείριση της στιγμής που θα ανέβαινε στο βήμα που μετά από πολύ καιρό θα ξανά χειροκροτείτο ηχηρά. Λογικό η διαχείρηση μιας τέτοιας στιγμής έπρεπε να είχε υποστήριξη, ντοπάρισμα δηλαδή. Όταν έγινε αυτό και τα πήγε μια χαρά, στο τέλος της ημέρας χρειάστηκε να κάνω χρέη ψυχαναλυτή. Για περίπου τρία τέταρτα της ώρας μιλούσα μαζί του στο τηλέφωνο ζητώντας από μένα να του πω, πως μου φάνηκε επικοινωνιακά η ομιλία του και η παρουσία του γενικά. Διέκρινα ένα μεγαλοστέλεχος να συμπεριφέρεται σαν ένα μαθητούδι που πήγαινε πρώτη φορά σχολείο. Η απουσία του από τα κοινά το διάστημα που ήταν εκτός πολιτικής του είχε δώσει πολλά διδάγματα και η απόσταση από τα κοινά όταν την είχε μπορούσε και έβλεπε τα πράγματα πιο ξεκάθαρα και πιο απλά.

Η απόσταση του είχε προσφέρει άλλωστε αυτό που δεν μπορούσε να είχε όταν μετείχε ενεργά στο ΠΑΣΟΚ και ώς στέλεχος και ως μεγάλουπουργός παντοδύναμος για πολλά χρόνια. Έβλεπε, πλέον, με σεβασμό την αντίθετη άποψη την άκουγε άσχετα αν συμφωνούσε η όχι κάτι που μέχρι πριν δεν μπορούσε και δεν διανοείτο να κάνει.

Ενδεχομένως, θα μπορούσα να θυμηθώ και άλλες στιγμές που σημάδεψαν τα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ. Ίσως περισσότερο θα μπορούσα να πω για χαρακτήρες στελεχών που ανάλογα που βρίσκονταν εκείνη την εποχή είχαν και ανάλογη συμπεριφορά. Δεν ήταν πάντως όλοι με «φωτοστέφανο» υπήρχαν και οι «Ηρώδηδες» που χωρίς κανένα ενδοιασμό μπορούσαν να κάνουν τα πάντα για μια θέση στη ΚΕ του κόμματος που άνοιγε την πόρτα για μεγαλύτερη και περισσότερη εξουσία.

Βάλια Πετούρη, ΕΡΤ

Έχω «καλύψει» πολλά συνέδρια του ΠΑΣΟΚ, αρκετά από αυτά αποδείχτηκαν σημαντικά ή και καθοριστικά ακόμη, στην εξέλιξη της νεότερης ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Τόσο στο προσκήνιο, όσο και στο περιθώριό, τους διαδραματίστηκαν σημαντικά γεγονότα, που δεν επηρέασαν μόνον τις πολιτικές εξελίξεις, όπως προανέφερα, αλλά και έριξαν φως στις προσωπικότητες των ηγετών και των στελεχών. Εκείνο το «φως», που μέσα από λεπτομέρειες αναδεικνύει τον ψυχισμό ενός πολιτικού, γεγονός το οποίο επηρεάζει καταλυτικά τις αποφάσεις και τις επιλογές του.

Στη μακρά πορεία ενός κόμματος, όπως το ΠΑΣΟΚ, δυσκολεύομαι πραγματικά να προκρίνω ένα από τα πολιτικά γεγονότα, που διαδραματίστηκαν, είτε αυτά αφορούν τις πολιτικές συγκρούσεις, τις αλλαγές των ηγεσιών, τις νίκες και τις ήττες στις εθνικές εκλογές. Έτσι, αποφάσισα να απευθυνθώ στο συναισθηματικό μέρος των εμπειριών μου και εκεί ναι(!) «το καμπανάκι χτύπησε» στην 27η Αυγούστου του 2007.

Μεσούσης την τότε προεκλογικής περιόδου στο ΠΑΣΟΚ επικρατούσε αισιοδοξία, καθώς οι δημοσκοπήσεις έφεραν τον Γιώργο Παπανδρέου να προηγείται του τότε πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή. Οι διαπιστευμένοι συντάκτες συνοδεύουμε τον πρόεδρο του κόμματος σε περιοδεία του στη Βόρειο Ελλάδα. Έχουμε φτάσει στις Σέρρες για να καλύψουμε την ανοιχτή προεκλογική συγκέντρωση. Είναι αργά το απόγευμα και μόλις έχουμε τελειώσει το φαγητό μας σε τοπικό εστιατόριο, όταν βλέπουμε αίφνης μπροστά μας τον Γιώργο Παπανδρέου συνοδευόμενο από τους συνεργάτες του. Αντιλαμβανόμαστε, ότι κάτι σοβαρό έχει συμβεί και του κάνουμε χώρο να καθίσει ανάμεσά μας.

«Πρέπει να φύγω εσπευσμένα για την Ηλεία, η συγκέντρωση δε θα γίνει», μας πληροφορεί και αμέσως εξηγεί: «Η Φωτιά στην Πελοπόννησο εξελίχθηκε άσχημα, πολύ άσχημα… Ο κόσμος εκεί, καίγεται ζωντανός. Έχω πληροφορίες, ότι τους μεταφέρουν σε εκκλησίες και αλείφουν τα εγκαύματά τους με λάδι. Πρέπει να πάω…». Δε θα ξεχάσω το μούδιασμα, που νιώσαμε όλοι, όταν ακούσαμε ότι εν ετη 2007 σε μια ευρωπαϊκή χώρα, κόσμος καίγεται ζωντανός στους δρόμους.

Δε θα ξεχάσω ακόμα, τις φωνές των Σερραίων, όταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μετέφερε την ίδια εικόνα από το βήμα της συγκέντρωσης, όπου ανέβηκε για ελάχιστα λεπτά πριν αναχωρήσει από την πόλη: «Να πας, να πας…» του φώναζαν, ενόσω τον χειροκροτούσαν.
Εμείς μεταφερθήκαμε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης επί της παραλίας, το οποίο συνειδητά δεν ξανά επισκέφτηκα από τότε, καθώς το έχω συνδέσει με τις σκηνές που έβλεπα στην τηλεόραση του δωματίου μου και κυρίως με την εικόνα της μητέρας, η οποία στην προσπάθειά της να ξεφύγει από την πύρινη λαίλαπα, κάηκε στον δρόμο μαζί με τα τέσσερα παιδιά της.

Το τραγικό αυτό γεγονός όμως, προσφέρεται και για την εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων, καθώς αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο το πώς τα πάντα στην πολιτική, έως την τελευταία στιγμή, «παίζονται». Η επερχόμενη νίκη Παπανδρέου, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, έμοιαζε να εδραιώνεται μετά και την τραγική αυτή εξέλιξη.

Ο ρους των γεγονότων, όμως αποδείχθηκε διαφορετικός. Η πυρκαγιά στην Ηλεία σε συνδυασμό με τους χειρισμούς της τότε κυβέρνησης, εξασφάλισαν μια ακόμη 4ετία στον Κώστα Καραμανλή και στον Γιώργο Παπανδρέου την παραμονή του στο αξίωμα του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μέχρι να αναδειχθεί σε πρωθυπουργό της Ελλάδας το 2009…

Ροή Ειδήσεων

03/07/2022 | 12:15

Κωστής Χατζηδάκης: Θετικός στον κορονοϊό- Αντιμετωπίζει ήπια συμπτώματα

03/07/2022 | 12:05

Θέμης Αδαμαντίδης: «Έχω βιώσει περιστατικά βίας μπροστά στα ανήλικα παιδιά μας»-Συγκλονίζει η μητέρα των παιδιών του

03/07/2022 | 11:50

Τόνια Σωτηροπούλου: Καλεσμένη σε γάμο, με υπέροχο Mi-Ro φόρεμα με κρύσταλλα

03/07/2022 | 11:42

Κικίλιας: «Έχουμε ήδη μεγάλα τουριστικά πρακτορεία που κλείνουν αεροπλάνα και ξενοδοχεία για μετά τον Οκτώβριο»

03/07/2022 | 11:36

Σπιτικά κεφτεδάκια…όπως της μαμάς: Μυστικά για τους πιο αφράτους και νόστιμους κεφτέδες

03/07/2022 | 11:23

Γιάννης Λιγνάδης: «Όλοι είμαστε αμαρτωλοί, όλοι έχουμε αμαρτίες, δηλαδή ποιός δεν έχει;».

03/07/2022 | 11:10

Πρωινοί Τύποι: Αποχαιρέτησαν συγκινημένοι, τηλεθεατές και συνεργάτες-Το φετινό φινάλε της εκπομπής

03/07/2022 | 11:00

Πάτρα 3 παιδιά: Μαρτυρία γιατρού της Τζωρτζίνας-«Είχαμε ενημερώσει το νοσοκομείο πως έχουμε υποψίες για τη μητέρα»

03/07/2022 | 10:48

Θεσσαλονίκη: Επεισοδιακή σύλληψη άνδρα-Έπεσε στον Θερμαϊκό φορώντας χειροπέδες-Δείτε εικόνες

03/07/2022 | 10:39

Άντζελα Γκερέκου: «Υπάρχει σαφής αύξηση των εσόδων από τον τουρισμό τους μήνες Μάιο και Ιούνιο»

03/07/2022 | 10:34

Δούκισσα Νομικού: Πόσα κιλά πήρε στις δύο εγκυμοσύνες της;

03/07/2022 | 10:24

Κλιματική Αλλαγή: Άγνωστα μικρόβια παγιδευμένα σε παγετώνες που λιώνουν, μπορεί να πυροδοτήσουν νέες πανδημίες

03/07/2022 | 10:12

Τσιτσιπάς: «Ο Κύργιος μου έκανε bullying-Ήταν σαν τσίρκο.Πρέπει να σταματήσει όλο αυτό, δεν είναι εντάξει»

03/07/2022 | 09:54

Θέμος Σγούρας: Ο Έλληνας υπερμαραθωνοδρόμος που διένυσε 850χλμ σε 37 ημέρες

03/07/2022 | 09:33

Survivor spoiler: Η τελευταία αποχώρηση πριν τον ημιτελικό
Θέμος Σγούρας: Ο Έλληνας υπερμαραθωνοδρόμος που διένυσε 850χλμ σε 37 ημέρες
ΕΣΡ: Απαλλάχθηκε η ΕΡΤ1 για την καταγγελία της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδας
Πανελλαδικές Εξετάσεις 2022: Πώς θα κινηθούν οι βάσεις
Βαγγέλης Γάκης: Ο Αιτωλοακαρνάνας γιατρός που έφερε την «επανάσταση» στην αρθροπλαστική γόνατος
Πανελλήνιες 2022: Η μητέρα 4 παιδιών που εργάζεται ως συνοδός απορριμματοφόρου και πέρασε στο Πανεπιστήμιο!
Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο κάνει παράπονα για τις τιμές στον «Μουστάκα»: «Δείξτε λίγο έλεος»