Αθήνα

5 oC

σποραδικές νεφώσεις

«Πλατανόφυλλο καταμεσής του πελάγους»: Η Λέσβος όπως την εξύμνησε ο Οδυσσέας Ελύτης

Ο Οδυσσέας Ελύτης έχει εξυμνήσει το Αιγαίο, τη θάλασσα και αν και λάτρευε τη Σίκινο -παρότι ποτέ δεν την είχε επισκεφτεί- ο τόπος του, η Λέσβος ήταν για εκείνον ένας… άλλος κόσμος.

Ο Οδυσσέας Ελύτης έχει εξυμνήσει το Αιγαίο, τη θάλασσα και αν και λάτρευε τη Σίκινο -παρότι ποτέ δεν την είχε επισκεφτεί- ο τόπος του, η Λέσβος ήταν για εκείνον ένας… άλλος κόσμος.

Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης λάτρευε το νησί του, το αεροδρόμιο του οποίου φέρει το όνομά του.

«Πουθενά σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου, ο Ήλιος και η Σελήνη δεν συμβασιλεύουν τόσο αρμονικά, δεν μοιράζονται τόσο ακριβοδίκαια την ισχύ τους, όσο επάνω σε αυτό το κομμάτι γης που κάποτε, ποιος ξέρει σε τι καιρούς απίθανους, ποιος θεός, για να κάνει το κέφι του, έκοψε και φύσηξε μακριά, ίδιο πλατανόφυλλο καταμεσής του πελάγους. Μιλώ για το νησί, που αργότερα, όταν κατοικήθηκε, ονομάστηκε Λέσβος και που η θέση του, όπως τη βλέπουμε σημαδεμένη στους γεωγραφικούς χάρτες, δεν μοιάζει να ανταποκρίνεται και πολύ στην πραγματικότητα. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά μια δυο ώρες αφού το πλοίο της γραμμής εγκαταλείψει τη Χίο είναι σαν να εγκαταλείπει ολόκληρο τον γνωστό κόσμο. Μπαίνει σε θάλασσες που άξαφνα μοιάζουν ανεξερεύνητες και ο απροειδοποίητος ταξιδιώτης, που ταλαντεύεται με το ρυθμό της πρωινής φουσκοθαλασσιάς, κρατημένος από τα κάγκελα της γέφυρας, ατενίζει τον ορίζοντα με το ίδιο αίσθημα που θα είχε σε καιρούς αλλοτινούς ένας τυχερός θαλασσοπόρος», έχει γράψει ο Οδυσσέας Ελύτης.

Στο ποίημα «Της Σελήνης της Μυτιλήνης» ο Οδυσσέας Ελύτης γράφει και πάλι για το νησί του και την ιστορία του:

«Τόσο μου ομόρφηνες τη δυστυχία - που ξέρω: / Μόνο σε Σένα θα το πω παλιά θαλασσινή Σελήνη μου. / Ητανε στο νησί μου κάποτες κει που αν δεν γελιέμαι / Πριν χιλιάδες χρόνους η Σαπφώ κρυφά / Σ' έφερε μέσ' στον κήπο του παλιού σπιτιού μας / Κρούοντας βότσαλα μέσ' στο νερό ν' ακούσω / Πώς σε λένε Σ ε λ ά ν α και πως εσύ κρατείς / Επάνω μας και παίζεις τον καθρέφτη του ύπνου».

Το σπίτι του Ελύτη στην Μυτιλήνη

Ήταν γιος του Παναγιώτη Αλεπουδέλλη από την Παναγιούδα και της Μαρίας Βρανά από τον Παπάδο.

Ο Οδυσσέας Ελύτης γεννήθηκε στην Κρήτη και μετακόμισε μόνιμα στην Αθήνα, λόγω των επαγγελματικών υποχρεώσεων του πατέρα του, που ασχολείτο με τη σαπωνοποιία μαζί με τον αδελφό του Θρασύβουλο. Όταν ήταν 4 χρόνων -το 1915- ταξίδεψε για πρώτη φορά στη Μυτιλήνη. Τα καλοκαίρια επισκεπτόταν το νησί κι έμενε στην εξοχική κατοικία του θείου του, στη Σουράδα. Πρόκειται για το “Αρχοντικό του Ελύτη”, όπως συνηθίζουν να το αποκαλούν μέχρι σήμερα.

Ανάμεσα στις προσωπικότητες που επισκέφθηκαν το “Αρχοντικό Ελύτη” ήταν ο ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος υπήρξε φίλος του θείου του ποιητή, αλλά και δικηγόρος των αδελφών Αλεπουδέλλη.

Στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το αρχοντικό πέρασε σε γερμανικά χέρια κι ύστερα στον Οργανισμό Περίθαλψης και Αποκατάστασης των Ηνωμένων Εθνών (UNRRA). Έπειτα νοικιάστηκε και το 1957 το ξαναπήραν οι Αλεπουδέλληδες. Το εν λόγω σπίτι δεν έχει συμπεριληφθεί ακόμη στις ξεναγήσεις της Open Lesvos. Όμως, μπήκε σε αυτό για την παρουσίαση των δραστηριοτήτων της ομάδας. Παράλληλα, “Τα Πουλιά” της Φερενίκης Τσαμπαρλή εκτέθηκαν στο χώρο.

Send this to a friend