Αθήνα

21 oC

αραιές νεφώσεις

Πως το διαβρωμένο από τον Μεταξά ΚΚΕ έγινε κόμμα εξουσίας στην Κατοχή- Συνέντευξη με τον διδάκτορα Ιστορίας Γαβρίλη Λαμπάτο

Εν όψει της παρουσίασης του βιβλίου του «ΚΚΕ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ 1940-1944» από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», επ’ αφορμή των 100 ετών από την ίδρυση του ΣΕΚΕ, ο διδάκτορας Ιστορίας Γαβρίλης Λαμπάτος μίλησε στο TheCaller, αναφερόμενος στη συνεισφορά του βιβλίου του.

Συνέντευξη στον Κωστή Μοσχολιό

Όσον αφορά στην αναγκαιότητα ενός τέτοιου βιβλίου ο ίδιος ο συγγραφέας δίνει την απάντηση: «Απουσίαζε μια μονογραφία που θα εστίαζε στο ΚΚΕ ένα κόμμα είχε κατορθώσει ο Ι.Μεταξάς στις παραμονές του Ελληνοϊταλικού πολέμου να το διαβρώσει, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των στελεχών του βρίσκονταν στις φυλακές και τις εξορίες. Η ανασυγκρότηση του ήταν μια βασανιστική διαδικασία. Κατόρθωσαν όμως οι Έλληνες κομμουνιστές με την ίδρυση του ΕΑΜ να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της Ελληνικής κοινωνίας. Αντίσταση κατά των κατακτητών, αγώνας για την επιβίωση του λαού».

ΣΧΕΤΙΚΑ

Τα τελευταία χρόνια έχουν εκδοθεί πολλά βιβλία για την περίοδο 1940-1949. Ποια είναι η συνεισφορά της συγκεκριμένης μελέτης;

«Τα τελευταία χρόνια έχουν δει το φως της δημοσιότητας ενδιαφέρουσες μελέτες για την δεκαετία του 1940 κυρίως στο πεδίο της κοινωνικής ιστορίας, ενώ διαρκώς προκύπτουν νέα στοιχεία στο πεδίο της διπλωματικής ιστορίας, αφού νέοι ερευνητές πραγματοποιούν έρευνες στα Σοβιετικά αρχεία. Απουσίαζε μια μονογραφία που θα εστίαζε στο ΚΚΕ ένα κόμμα είχε κατορθώσει ο Ι.Μεταξάς στις παραμονές του Ελληνοϊταλικού πολέμου να το διαβρώσει, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των στελεχών του βρίσκονταν στις φυλακές και τις εξορίες. Η ανασυγκρότηση του ήταν μια βασανιστική διαδικασία. Κατόρθωσαν όμως οι Έλληνες κομμουνιστές με την ίδρυση του ΕΑΜ να ανταποκριθούν στις προσδοκίες της Ελληνικής κοινωνίας. Αντίσταση κατά των κατακτητών, αγώνας για την επιβίωση του λαού».

Στο βιβλίο σας εξετάζετε τις δομές εξουσίας που είχε εγκαθιδρύσει το ΕΑΜ στις ορεινές περιοχές. Ποια είναι τα πορίσματα των ερευνών σας;

«Επιγραμματικά θα μπορούσα να σας αναφέρω ότι αντιμετώπισαν με επιτυχία πολλά πρακτικά προβλήματα. Παράλληλα όμως η πρωτοκαθεδρία του ΚΚΕ και ο εξοβελισμός όλων των άλλων πολιτικών δυνάμεων δημιουργούσε το σπέρμα της διαίρεσης που εκδηλώθηκε με τις εμφύλιες συγκρούσεις του τελευταίου χρόνου της Γερμανικής Κατοχής. Η έρευνα εστιάζεται σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος και η Εύβοια αξιοποιώντας άγνωστες πηγές».

Ένα τμήμα της μελέτης σας αναφέρεται στη πολιτική διαδρομή των Ελλήνων κομμουνιστών στο μεσοπόλεμο. Πόσο επηρέασε το Μακεδονικό την ιστορία τους;

«Η απόφαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς για ανεξάρτητη Μακεδονία- Θράκη εξυπηρετούσε την ευκαιριακή σύμπραξη των Βουλγάρων κομμουνιστών με τους εθνικιστές του VMRO. Στην Ελληνική κοινωνία το ΚΚΕ καταγράφηκε ως μια δύναμη που απειλεί την Εθνική ακεραιότητα. Κορυφαία στελέχη του διαφώνησαν και διαγράφηκαν. Ανάμεσα τους ο Γιάννης Κορδάτος, Σεραφείμ Μάξιμος, Θωμάς Αποστολίδης, Παντελής Πουλιόπουλος. Ο ανθός της Μαρξιστικής διανόησης του μεσοπολέμου και κορυφαίοι συνδικαλιστές, όπως ο Θωμάς Αποστολίδης. Από το 1935 το ΚΚΕ εγκατέλειψε την πολιτική αυτή. Το ΚΚΕ στα χρόνια της Κατοχής πρωτοστάτησε στους αγώνες για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της Ελληνικής Μακεδονίας και συγκρούστηκε με τον Τίτο, γύρω από το Μακεδονικό».

Με ποιόν τρόπο η σύγκρουση των Δεκεμβριανών επηρέασε την πολιτική ζωή της χώρας;

«Τα Δεκεμβριανά μετέβαλαν τις πολιτικές ισορροπίες και συσχετισμούς που είχαν διαμορφωθεί στα χρόνια της Κατοχής. Οι δωσίλογοι εξιλεώθηκαν πολεμώντας στο πλευρό των Βρετανών, ενώ οι Έλληνες κομμουνιστές είδαν να περιορίζεται η πολιτική τους επιρροή. Τμήματα του πληθυσμού που είχαν συμπορευθεί μαζί τους στα χρόνια της Κατοχής μετά την αλόγιστη χρήση βίας τις ημέρες του Δεκέμβρη υποστήριξαν άλλες πολιτικές δυνάμεις. Το ΚΚΕ οδηγήθηκε από τους αντιπάλους του στη πολιτική απομόνωση και το κύμα της λευκής τρομοκρατίας που ακολούθησε καθιστούσε σχεδόν αδύνατη την ομαλή δημοκρατική εξέλιξη στη χώρα. Ακολούθησε μια περίοδος τριακονταετούς διαίρεσης με καταστροφικές συνέπειες για τη χώρα».

Ποιος είναι ο Γαβρίλης Λαμπάτος

Ο Γαβρίλης Λαμπάτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1963. Είναι πτυχιούχος του τμήματος Ιστορίας - Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη νεότερη και σύγχρονη Ιστορία. Είναι επίσης Διδάκτωρ της σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Μεταξύ άλλων, έχει γράψει τα: Ελληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην Τασκένδη (1949-1957), Η αριστερή αντιπολίτευση στην Ελλάδα (σε συνεργασία με την Ελένη Αστερίου), Η ματαιωμένη ουτοπία: Γιάννης Γαβριηλίδης, Νίκος Καραγιάννης και άλλοι σύντροφοι (σε συνεργασία με τον Γιώργο Κόκκινο και την Αφροδίτη Αθανασοπούλου).

*Το βιβλίο του Γαβρίλη Λαμπάτου «ΚΚΕ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ 1940-1944» παρουσιάζεται το Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2018 στη 1 το μεσημέρι στο Cafe του Ιανού. (Σταδίου 24, Αθήνα).

Send this to a friend