Αθήνα

13 oC

αραιές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Γιώργος Καραϊβάζ: Το συγκινητικό αντίο της εκπομπής του Γιώργου Παπαδάκη (vid)

ΕΛΛΑΔΑ

Η υψηλή φορολόγηση σε προϊόντα καπνού οδηγεί σε άνθιση του λαθρεμπορίου και σε απώλεια εσόδων

Η χωρίς σχεδιασμό εφαρμογή υψηλών συντελεστών φορολόγησης  σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά είχε ως αποτέλεσμα την σημαντική αύξηση του παράνομου εμπορίου προϊόντων που υπόκεινται σε ειδική φορολόγηση, ενώ τα εισπραχθέντα έσοδα υστερούν συστηματικά έναντι των προσδοκιών και των στόχων που είχαν τεθεί.

Δείτε επίσης

Να περιορίσουν ή να μην μοιράσουν μέρισμα οι τράπεζες της Ευρωζώνης μέχρι το Σεπτέμβριο 2021 ζητά η ΕΚΤ
«Βόμβα» με τα εμβόλια! Μόνο 300.000 θα έρθουν σε πρώτη φάση – Μόλις 150.000 άτομα θα εμβολιαστούν τον Ιανουάριο

Αυτό είναι τα βασικά συμπεράσματα της πρόσφατης έρευνας του ΙΟΒΕ με τίτλο «Η διαφορική φορολογία και η επίδρασή της στην προώθηση και την επίτευξη στόχων της δημόσιας πολιτικής».

Ειδικά για τα τσιγάρα, όπως αναφέρεται στην έρευνα, οι πωλήσεις νόμιμων προϊόντων καπνού ακολουθούν τα τελευταία χρόνια συνεχή πτωτική πορεία, κυρίως λόγω της μεγάλης μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος και της αύξησης των τιμών των προϊόντων καπνού, ως αποτέλεσμα της αύξησης της φορολογίας τους.

Η ζήτηση νόμιμων προϊόντων καπνού πέραν της μείωσης του πληθυσμού που καπνίζει και της απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους επηρεάστηκε επίσης από την ύπαρξη λαθραίων προϊόντων, τις αγορές προϊόντων καπνού από γειτονικές χώρες με χαμηλότερες τιμές, και τη διαθεσιμότητα υποκατάστατων όπως το ηλεκτρονικό τσιγάρο.

Μάλιστα, η κατανάλωση παράνομων τσιγάρων σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο, αποσπώντας αυξανόμενο μερίδιο στη συνολική κατανάλωση.

Έτσι παρά την αύξηση των συντελεστών, οι αποκλίσεις των εσόδων σε σχέση με τους στόχους του κρατικού προϋπολογισμού ήταν μεγάλες.

Μάλιστα οι αποκλίσεις ήταν μεγαλύτερες όταν εφαρμόζονταν μεγάλες αυξήσεις στη φορολογία των προϊόντων καπνού.

Ως εκ τούτου οι αυξήσεις των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα προϊόντα καπνού στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια, οι οποίες αποσκοπούσαν μόνο στην αύξηση των εσόδων του κράτους, είχαν και μια σειρά από επιπτώσεις στην οικονομία, οι οποίες συχνά αγνοούνται όταν γίνεται ο σχεδιασμός της φορολόγησης.

Από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι oι αυξήσεις των φόρων στα προϊόντα καπνού, αν και οδήγησαν σε περιορισμό της κατανάλωσης, δεν είχαν την επιθυμητή απόδοση εσόδων και οδήγησαν σε αύξηση του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού.

Οι ειδικοί φόροι αυξάνονται… τα έσοδα υποχωρούν, το λαθρεμπόριο οργιάζει

Σύμφωνα με την μελέτη του ΙΟΒΕ οι ειδικοί φόροι απέδωσαν την περίοδο 2007-2018, κατά μέσο όρο, το 18,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα. Η συνεισφορά τους κορυφώθηκε στα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης, το 2010 και το 2011, όταν πραγματοποιήθηκε δραστική αύξηση των φορολογικών συντελεστών.

Σταδιακά, όμως, η πτώση της οικονομικής δραστηριότητας και η μείωση της κατανάλωσης των φορολογούμενων προϊόντων, ως αποτέλεσμα και της ανόδου των τιμών τους λόγω της αύξησης των συντελεστών φορολογίας, περιόρισαν τη συμμετοχή τους στα συνολικά φορολογικά έσοδα. Η μετέπειτα εισαγωγή νέων ειδικών φόρων, η επιλεκτική αύξηση ορισμένων συντελεστών ειδικής φορολόγησης και η σταθεροποίηση της οικονομίας, βοήθησαν στη μικρή ανάκαμψη των εσόδων από ειδικούς φόρους και ανέκοψαν την πτωτική τάση συμμετοχής τους στα φορολογικά έσοδα – η οποία, ωστόσο, διατηρήθηκε σε υψηλότερο επίπεδο συγκριτικά με την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση.

Συμπερασματικά, οι αυξήσεις των ΕΦΚ στα προϊόντα καπνού στην Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια, οι οποίες αποσκοπούσαν αποκλειστικά στην αύξηση των εσόδων του κράτους, είχαν και μια σειρά από επιπτώσεις στην οικονομία, οι οποίες συχνά αγνοούνται όταν γίνεται ο σχεδιασμός της φορολόγησης. Τα στοιχεία εξέλιξης της αγοράς και της φορολογίας των προϊόντων καπνού επιβεβαίωσαν ότι oι αυξήσεις των φόρων στα προϊόντα καπνού, αν και οδήγησαν σε περιορισμό της κατανάλωσης, δεν είχαν την επιθυμητή απόδοση εσόδων και οδήγησαν σε αύξηση του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού.

Το παράδειγμα της Σουηδίας

Τα τσιγάρα και το snus (Είδος ξερού μη καπνιζόμενου προϊόντος καπνού που προορίζεται αποκλειστικά για μάσηση, το οποίο είναι απαγορευμένο στην Ε.Ε., εκτός της Σουηδίας) φορολογούνται στη Σουηδία από τις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποφασίστηκε η εφαρμογή διαφορικής φορολογίας στα προϊόντα αυτά, με τους συντελεστές των τσιγάρων να καθορίζονται σε υψηλότερο επίπεδο από τους συντελεστές για το snus. Έκτοτε οι αυξήσεις των συντελεστών ήταν μεγαλύτερες στα τσιγάρα από ό,τι στο snus. Ως αποτέλεσμα το 2020 τα τσιγάρα στη Σουηδία φορολογούνταν σχεδόν 5 φορές περισσότερο από το snus. Ο στόχος της διαφορικής φορολογικής μεταχείρισης ήταν να ωθήσει τους καταναλωτές που δε θέλουν ή δε μπορούν να διακόψουν το κάπνισμα, στη χρήση του snus, το οποίο θεωρείται λιγότερο επιβλαβής εναλλακτική επιλογή από τα τσιγάρα. Η διαφοροποίηση αυτή στη φορολογία είχε ιδιαίτερο αντίκτυπο στη συμπεριφορά των καταναλωτών, καθώς από το 1996 πωλούνταν περισσότερα κουτιά snus από ό,τι πακέτα τσιγάρων Το 1997 η Σουηδία ήταν η πρώτη χώρα παγκοσμίως που πέτυχε τον στόχο που είχε θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για το 2000, αναφορικά με τη συγκράτηση του ποσοστού των ενηλίκων καπνιστών σε επίπεδο χαμηλότερο του 20%. Το 2000 η Σουηδία κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό θανάτων (10%) που σχετίζονται με το κάπνισμα ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου το ποσοστό ανερχόταν κατά μέσο όρο στο 23%. Πιο πρόσφατα, το 2017, η Σουηδία είχε το μικρότερο ποσοστό καπνιστών καθημερινής χρήσης μεταξύ των χωρών της ΕΕ-28, με 7%, ενώ η δεύτερη χώρα ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο με 17%. Συγχρόνως, είχε το χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας στους άνδρες στην ΕΕ-28, με 41,4

θανάτους ανά 100.000 κατοίκους το 2016, σε σύγκριση με το επόμενο χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας που ήταν 60,6 ανά 100.000 κατοίκους στη Φινλανδία. Χωρίς να αποκλείεται η επίδραση και άλλων παραγόντων στα ανωτέρω αποτελέσματα στην υγεία του πληθυσμού, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η διαφορική φορολογική αντιμετώπιση των συγκεκριμένων καπνικών προϊόντων έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.

Συμπερασματικά…

Η ειδική φορολόγηση όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έρευνα του ΙΟΒΕ, θα πρέπει να ενθαρρύνει την καινοτομική δραστηριότητα που

αποσκοπεί στην ανάπτυξη υποκατάστατων προϊόντων ή εναλλακτικών παραγωγικών διαδικασιών που παρουσιάζουν μικρότερες αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις ή βλάβες σε σύγκριση με το υποκείμενο της ειδικής φορολόγησης. Σε αυτό μπορεί να συμβάλει η διαφορική φορολογία ή ακόμα και η επιδότηση προϊόντων και δραστηριοτήτων, ώστε να παρέχονται τα κατάλληλα κίνητρα που θα επιτρέψουν τον περιορισμό των αρνητικών εξωτερικοτήτων από την παραγωγή ή κατανάλωση. Είναι δηλαδή σκόπιμο η φορολογική μεταχείριση να διαφοροποιείται ανάλογα με την έκταση των αρνητικών εξωτερικών επιδράσεων, ή αντίστοιχα η επιδότηση να κλιμακώνεται ανάλογα με τις θετικές εξωτερικές επιδράσεις.

Ακολουθήστε το TheCaller στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις

Σολωμού: Δεν θα κάνω το εμβόλιο για τον κορονοϊό –Αν γίνει υποχρεωτικό για παιδιά θα γίνω ανθρώπινη ασπίδα εγώ

Ξύλο μέχρι θανάτου από τον Πακιστανό που κακοποίησε τη Μυρτώ

Παγώνη: Είμαι αντίθετη με το να κάνεις παιδί απλώς για να λες ότι κάνεις και να το μεγαλώνουν η γιαγιά και ο παππούς ή μία γυναίκα

Γιώργος Καραϊβάζ: «Τι φαρμάκι ήταν αυτό – Εύχομαι να μην κλάψει άλλος τα παιδάκια του», είπε η μητέρα του στην Κουτσελίνη
Γιώργος Καραϊβάζ: «Πολλοί που δήλωναν φίλοι του ενδεχομένως να το αρνηθούν τώρα», είπε ο Γ. Καλλιακμάνης
Θρήνος για την 25χρονη Κορίνα στη Γαύδο: «Λύθηκε» το χειρόφρενο και έπεσαν στον γκρεμό
Θλίψη στον δημοσιογραφικό κόσμο: Έφυγε από τη ζωή η δημοσιογράφος Έννυ Μαγιάση
Γιώργος Καραϊβάζ: Συνθέτουν το «παζλ» της δολοφονίας – Οι μικρές λεπτομέρειες από τις κάμερες
Κορονοϊός-Δημόπουλος: Έρχονται αντιικά φάρμακα που θα χορηγούνται από το στόμα όπως συμβαίνει με τη γρίπη