Αθήνα

29 oC

αίθριος καιρός

Ο ημι-κυρίαρχος λαός

Στις 7 Ιουλίου δεν ψηφίσαμε μόνο τον αρχηγό του κόμματος που επιλέξαμε, αλλά ολόκληρο το κόμμα: Τους βουλευτές της επιλογής μας και, κυρίως, την πολιτική πλατφόρμα με την οποία το κόμμα μας κατέβηκε στις εκλογές.

Στις 7 Ιουλίου δεν ψηφίσαμε μόνο τον αρχηγό του κόμματος που επιλέξαμε, αλλά ολόκληρο το κόμμα: Τους βουλευτές της επιλογής μας και, κυρίως, την πολιτική πλατφόρμα με την οποία το κόμμα μας κατέβηκε στις εκλογές.

ΓΡΑΦΕΙ Η Έφη Στεφοπούλου

Η πρακτική, λοιπόν του κ. Μητσοτάκη, να επιλέγει à la carte στελέχη για δημόσια αξιώματα, από άλλα κόμματα, δίχως να έχει υπάρξει προγραμματική συμφωνία με τα κόμματα αυτά, φαλκιδεύει την λαϊκή βούληση: άλλους ψηφίζεις – άλλοι κυβερνούν.

Όλες οι εξωκομματικές και διαφημιζόμενες ως τεχνοκρατικές επιλογές του Κ. Μητσοτάκη για δημόσια πολιτικά αξιώματα, όπως οι θέσεις των υπουργών - υφυπουργών ή των γενικών γραμματέων, έχουν ένα πολύ σημαντικό κοινό μεταξύ τους: τα άτομα αυτά δεν είναι μέλη της ΝΔ, επομένως δεν συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στα όργανα του κόμματος, και δεν μπορούν να υπερασπιστούν εντός της ΝΔ τις επιλογές τους. Δεδομένου ότι βρίσκονται εκτός του κόμματος, η ισχύς τους και η εξουσία τους εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τον Κ. Μητσοτάκη. Ο πρόεδρος της ΝΔ, δημιουργεί με αυτόν τον τρόπο, ένα νέο είδος πελατειακού δικτύου, το οποίο αποτελείται από πολιτικούς executives, που ομνύουν και οφείλουν την πολιτική τους ύπαρξη αποκλειστικά σε αυτόν. Δείχνει με αυτόν τον τρόπο, μια ξεκάθαρη κλίση  προς ένα προεδρικό κόμμα κι όχι ένα κόμμα με ισχυρή εκπροσώπηση της βάσης του. Δείχνει, δηλαδή, τη μετατροπή της συντηρητικής παράταξης στην Ελλάδα σε ένα αρχηγικό κόμμα, που απομακρύνεται από τη βασική κομματική λειτουργία: αυτή της διαμεσολάβησης μεταξύ των ψηφοφόρων και της εξουσίας.

Η βιβλιογραφία  έχει δείξει ότι τα κόμματα που επιλέγουν εξωκομματικά στελέχη για πολιτικά δημόσια αξιώματα είναι εκείνα τα οποία έχουν ανοιχτές διαδικασίες κατάρτισης ψηφοδελτίων. Υπάρχει, κατ΄ αυτόν τον τρόπο, μια δημοκρατική εξισορρόπηση, ανάμεσα στην επιλογή των κυβερνητικών αξιωματούχων από τον πρόεδρο του κόμματος και των υποψηφίων βουλευτών από τη βάση. Όμως, αυτή δεν είναι η περίπτωση της ΝΔ όπου οι υποψήφιοι δεν επιλέχθηκαν από τη βάση του κόμματος, αλλά από τον αρχηγό-μονάρχη με την κλασσική πια χειραψία εμπρός από τον γαλάζιο πίνακα του γραφείου του.

Συμβαίνει δε, και το εξής παράδοξο: Μέλη άλλων κομμάτων να διατυμπανίζουν ότι αναλαμβάνουν πολιτική θέση στην κυβέρνηση της ΝΔ, χωρίς να απεμπολίσουν την κομματική τους ταυτότητα. Αν τέτοια είναι η σύγχυση που επικρατεί στο μυαλό ενεργών πολιτών όπως τα μέλη ενός κόμματος, για το τι σημαίνει να είσαι μέλος ενός κόμματος, τότε πως περιμένουμε από τον πολίτη που δεν ασχολείται με τα κόμματα παρά μόνο την ημέρα των εκλογών, να έχει ώριμη πολιτική σκέψη και συμπεριφορά; Φανταστείτε, λοιπόν, τον αντιπρόεδρο ενός κόμματος ο οποίος δηλώνει ότι θα προσφέρει τις υπηρεσίες του στην κυβέρνηση της ΝΔ, αλλά παραμένει στο κόμμα που ήταν: Αυτό σημαίνει – κατ’ ελάχιστο – ότι πληρώνει μια συνδρομή στο κόμμα, με σκοπό να βοηθήσει το κόμμα αυτό να προωθήσει τις απόψεις του. Αν λοιπόν το κόμμα του αποφασίσει να αντιπολιτευτεί την κυβέρνηση, ο άνθρωπος αυτός θα είναι ο ορισμός της σχιζοφρένειας: ως κυβερνητικό στέλεχος θα εφαρμόζει την κυβερνητική πολιτική κι ως μέλος ενός άλλου κόμματος θα την καταγγέλλει!

Μάλλον, ο ανερμάτιστος τρόπος που πολιτεύτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ με μετεγγραφές χωρίς ιδεολογικό έρεισμα, κι ένα ξεδιάντροπο αλισβερίσι εξουσίας, έχει μεταπηδήσει ως ιός και στην ΝΔ. Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η ΝΔ έχουν μετατρέψει την πολιτική από πεδίο αντιπαράθεσης ιδεών και προτάσεων διακυβέρνησης, σε πεδίο συναλλαγής (το αντάλλαγμα μπορεί να είναι η εξουσία, ένας υπουργικός μισθός, η αίσθηση επαγγελματικής ικανοποίησης ενός «τεχνοκράτη» που πιστεύει ότι μπορεί ν’ αλλάξει τη χώρα κ.ο.κ). Η πρακτική αυτή κάνει εν τέλει κακό στη Δημοκρατία. Κι έχει μετατρέψει τον αείποτε κυρίαρχο λαό σε ημι-κυρίαρχο λαό, που άλλους ψηφίζει κι άλλοι τον κυβερνούν.

*Η Έφη Στεφοπούλου είναι υπεύθυνη του τομέα Δημόσιας Διοίκησης του Κινήματος Αλλαγής

[1] Poguntke, T. and P. Webb, eds., The Presidentialization of Politics. A comparative study of Modern Democracies, Oxford, Oxford University Press, 2005

Send this to a friend