Ψυχική υγεία και ανισότητες, το φαινόμενο Joker - TheCaller

Αθήνα

40 oC

αίθριος καιρός

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Πέτρος Φιλιππίδης: Η «δικαίωση» του Πέτρου Μπουσουλόπουλου 9 χρόνια μετά την κόντρα τους

OPINION

Ψυχική υγεία και ανισότητες, το φαινόμενο Joker

Η ταινία Joker που την εποχή αυτή «σπάει ταμεία» αποτελεί, αν και σε ακραία μορφή, εξαιρετικό παράδειγμα του πως το bullying, η φτώχεια, η αποξένωση, η απόγνωση...

Εχθές, 10 Οκτωβρίου, ήταν η Παγκόσμια ημέρα ψυχικής υγείας (World mental health day) και είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως υπάρχει άμεση σύνδεση της ψυχικής κατάστασης του πληθυσμού μιας χώρας, με τις οικονομικές και κοινωνικές της ανισότητες. Δυστυχώς οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να αποδεχτούν ότι τα ευρύτερα, διαρθρωτικά ζητήματα που σχετίζονται με την πολιτική και την οικονομία, μπορεί να έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τη συναισθηματική τους υγεία και ευημερία, παρά τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που ενισχύουν αυτή τη θεωρία.

Στα βιβλία τους “The Spirit Level” και “Inner Level” οι επιδημιολόγοι και καλοί φίλοι Kate Pickett και Richard Wilkinson, εξηγούν απλά και κατανοητά το πως χώρες με υψηλές ανισότητες κατέχουν και υψηλά ποσοστά τόσο ψυχικών νοσημάτων, όσο και εγκληματικότητας. Οι πληθυσμοί των χωρών αυτών υποφέρουν περισσότερο από χρόνιο στρες, άγχος και κατάθλιψη, που φτάνουν έως τους εθισμούς διαφόρων ειδών και τη διπολική διαταραχή.

Με βάση την ανάλυσή τους, οι ολοένα και αυξανόμενες κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες ενισχύουν όλο και περισσότερο την ψευδή και νοσογόνα πεποίθηση ότι ορισμένοι άνθρωποι αξίζουν πολύ περισσότερο από κάποιους άλλους και το αντίστροφο. Όσοι βρίσκονται στην κορυφή της κοινωνικής και οικονομικής πυραμίδας φαίνεται να αισθάνονται εξαιρετικά σημαντικοί, ενώ εκείνοι που βρίσκονται στο κατώτερα τμήματα θεωρούνται «σχεδόν άχρηστοι». Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αποτελεί το γεγονός πως οι ανισότητες οδηγούν στην διάσπαση καίριων αξιών για την κοινωνική συνοχή, όπως αυτές της εμπιστοσύνης και της αλληλεγγύης και παράλληλα μειώνουν την προθυμία των ανθρώπων να ενεργήσουν με γνώμονα το συλλογικό καλό.

Αλλά και εμπειρικά, μπορεί κάποιος να το παρατηρήσει αυτό: οι πιο άνισες κοινωνίες ανακυκλώνουν  λιγότερο και φαίνονται λιγότερο διατεθειμένες να συμμετάσχουν στις διεθνείς συμφωνίες κοινωνικής και περιβαλλοντικής προστασίας.

Στην Ελλάδα, η κρίση έφερε στην επιφάνεια προβλήματα, που οι άνθρωποι προτιμούσαν για πολλές δεκαετίες να μη βλέπουν και, συνεπώς, να μην αναλαμβάνουν δράση. Η ψυχική υγεία ήταν ένα θέμα ταμπού, που η οικονομική κρίση έφερε στο φως. Τα στοιχεία είναι άκρως αποκαλυπτικά: το ποσοστό των Ελλήνων που υπέφεραν από κατάθλιψη το 2013 ήταν στο 12,3%, σημειώνοντας αύξηση 9% από το 2008, ενώ οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 40%. Το 2009, το 63.1% των Ελλήνων συμφωνούσε με τη δήλωση ότι η κατάθλιψη αποτελεί σημάδι προσωπικής αδυναμίας, ενώ μέχρι το 2014, ο αριθμός αυτός έπεσε στο 36%. Φαίνεται ότι το αρχαίο «ουδέν κακόν, αμιγές καλού» βρήκε για μια ακόμη φορά τη θέση του στην σύγχρονη Ελλάδα.

Βέβαια παρόλη την πρόοδο στην κατανόηση και την απενεχοποίηση των ψυχικών ασθενειών, ο εγχώριος δημόσιος τομέας της ψυχικής υγείας βάλλεται και υποφέρει από την μεγάλη έλλειψη προσωπικού και πόρων, τις μειωμένες ιατρικές προμήθειες καθώς και από ανεπαρκείς επενδύσεις στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.  Η λιτότητα που επιβλήθηκε κυρίως από τις συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες δυνάμεις, προς την αντιμετώπιση – υποτίθεται – της οικονομικής κρίσης, εκτόξευσε τόσο τις ανισότητες, όσο και τις ψυχικές ασθένειες.

Μπορούμε όμως να συνεχίσουμε με «σταυρωμένα χέρια»; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα και να διαδώσουμε το μήνυμα. Καίριο ρόλο έχει η ενίσχυση της κοινωνικής συνειδητότητας των πολιτών, προκειμένου να μπορέσουν να δουν πως οι ρίζες της προσωπικής τους αγωνίας και ανησυχίας, δεν είναι αποτέλεσμα των ατομικών τους αδυναμιών, αλλά ότι είναι σε μεγάλο βαθμό κοινωνικά κατασκευασμένες. Αυτό θεωρώ πως είναι ένα απαραίτητο βήμα προς την απελευθέρωση της συλλογικής μας ικανότητας να αγωνιζόμαστε για αλλαγή.

Επίσης προκειμένου να βελτιωθεί η ψυχική υγεία θα πρέπει να στραφούμε με ενεργητικά μέτρα ενάντια στις ανισότητες και τον κοινωνικό αποκλεισμό, να υιοθετήσουμε υψηλής ποιότητας σχολικά προγράμματα και δια βίου εκπαίδευση, να παρέχουμε καθολική πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου υπηρεσίες ψυχικής κι όχι μόνο υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, να προσφέρουμε ποιοτικότερους και βιώσιμους μισθούς και δουλειές.

Εν ολίγοις να βάλουμε ένα τέλος στη λιτότητα της νεοφιλελεύθερης και συντηρητικής ατζέντας, που εκτός από την θυματοποίηση των ζωών μας, έχει φτάσει να θυματοποιεί και τις ψυχές μας.

Όπως είχε δηλώσει και ο Δρ. Dainius Pūras, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, «τα μέτρα για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων και των διακρίσεων θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματικά για την καταπολέμηση των ψυχικών ασθενειών από την έμφαση που δόθηκε τα τελευταία 30 χρόνια στη φαρμακευτική αγωγή».

*Ο Γιάννης Δάλμας είναι σύμβουλος για θέματα ανισοτήτων στην Ομάδα των Σοσιαλιστών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στέλεχος του Κινήματος Αλλαγής

Ροή Ειδήσεων

30/07/2021 | 14:36

«Για πρώτη φορά μπαμπάς στη ζωή…» – Πανευτυχής ο Βασίλης Χαλακατεβάκης (vid)

30/07/2021 | 14:24

Ο Αρκάς σχολιάζει τον καύσωνα… με “άρωμα” από χειμώνα

30/07/2021 | 14:19

Sifu George Anagnostakos: «Η καλύτερη αντιμετώπιση μιας επίθεσης, είναι η αποφυγή της»

30/07/2021 | 14:07

Life: O σωσίας του Μπραντ Πιτ είναι 35 χρονών και πατέρας δύο παιδιών – Πόσα χρήματα κερδίζει

30/07/2021 | 14:03

Χριστίνα Μπόμπα: Το συγκινητικό «ευχαριστώ» στον γιατρό που τη βοήθησε να μείνει έγκυος

30/07/2021 | 13:55

Δραματική προειδοποίηση Τούντα: «Θα θρηνήσουμε και παιδιά»

30/07/2021 | 13:41

Ελεονώρα Μελέτη: Η απάντηση στο σχόλιο αγνώστου που της έγραψε «πώς σκ…γέρασες έτσι;» (ΦΩΤΟ)

30/07/2021 | 13:40

Αίσιο τέλος για τις αποζημιώσεις Mega

30/07/2021 | 13:23

Γιαννιτσά: 44χρονος κρατούμενος βρέθηκε απαγχονισμένος

30/07/2021 | 13:22

Άγρια δολοφονία στη Δάφνη: Έσφαξε τη γυναίκα του και παραδόθηκε στην αστυνομία

30/07/2021 | 13:10

Όπως λέει κι ο Κουτσούμπας «Αυτοί είστε…»!

30/07/2021 | 13:05

Ανακοινώσεις για καύσωνα: Να προλάβουμε δυσάρεστες καταστάσεις – Θα ξεπεράσει τους 42 βαθμούς η θερμοκρασία

30/07/2021 | 12:56

Γεννηματά για πόρους Ταμείου Ανάκαμψης: Κατανομή που ευνοεί μεγάλους και ισχυρούς από την κυβέρνηση

30/07/2021 | 12:55

Κατερίνα Στικούδη: Aποκάλυψαν το φύλο του μωρού που περιμένει

30/07/2021 | 12:38

Σκηνές φαρ ουέστ σε καφενείο στη Μάνη: Καυγάδισαν και άρχισαν τους πυροβολισμούς
Για μια Ντολόρες
Με ποιους και για ποιους πρέπει να γίνει ο διάλογος για τις συμμαχίες;
Μεταπολίτευση δυο πόλων χωρίς Φιλελεύθερο Κέντρο
Δεν πέσαμε από τα σύννεφα
Ο αντιεμβολιασμός είναι καταπάτηση ηθικού συμβολαίου
Ανοσίες, Απορίες, Ανοησίες