• Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου
  • 12:31

Αθήνα

13 oC

αραιές νεφώσεις

Η κοινωνία υπό το πρίσμα ενός γκράφιτι

Τα τελευταία χρόνια η εμφάνιση των γκράφιτι αυξάνεται διαρκώς, ως μέσο έκφρασης ανθρώπων που θέλουν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους.

Γράφει ο Αλέξανδρος Κασσανδρινός*

Για το αν αποτελούν τέχνη ή βανδαλισμό, απαντά στο πέρασμα του χρόνου, αφού αρχικά κατακρίνονταν ως φθορά δημόσιας περιουσίας, ενώ πλέον θεωρείται μια μορφή έκφρασης, εκτόνωσης των νέων, που γεμίζει χρώματα και ζωή τις μονότονες και απρόσωπες σύγχρονες κοινωνίες, μια μορφή σύγχρονης τέχνης μάλιστα.

Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί και ένα γκράφιτι που είδα πρόσφατα σε έναν τοίχο «η κοινωνία είναι ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών». Παραλλαγή του στίχου, που μπορεί να βρει κανείς στο βιβλίο του Χρόνη Μίσσιου «Χαμογέλα, ρε… Τι σου ζητάνε;». Ο στίχος στην κανονική του μορφή εκφράζεται ως: «Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών». Γίνεται κατανοητό πως η συγκεκριμένη αλλαγή στη λέξη σώμα και η αντικατάστασή του με την λέξη κοινωνία, είναι το μήνυμα που θέλει να περάσει ο καλλιτέχνης στους θεατές του έργου του.

Μία αλλαγή λοιπόν σκοπίμως παραλλαγμένη, με στόχο να καταδείξει πως στην Ελλάδα, η κρίση δεν έχει ως γνωστόν μόνο οικονομικό περιεχόμενο. Παρουσιάζεται, δηλαδή, η διάσταση της κρίσης στον κοινωνικό τομέα.

Η κοινωνία του σήμερα, με όλες τις εκφάνσεις της κρίσης που βομβαρδίζεται, έχει γίνει «φυλακή» των ονείρων και των επιθυμιών των νέων που προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα της. Έχει μετατραπεί σε έναν κλοιό που αντί να ανοίγει στενεύει όλο και περισσότερο με αποτέλεσμα να «πνίγει» τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα του. Η ανεργία, η φτώχεια, ο ρατσισμός, η ανισότητα είναι από τα πολλά απότοκα της κρίσης. Η απουσία ευκαιριών για εξέλιξη σε επαγγελματικό καθώς και σε προσωπικό επίπεδο, δημιουργεί ένα αίσθημα παθητικότητας και ανημπόριας στους ανθρώπους, με αποτέλεσμα την αδρανοποίηση τους.

Τα παραπάνω κοινωνικά φαινόμενα, που μαστίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες, παρουσιάζονται κυρίως σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Η ανεργία βρίσκεται στην κορύφωσή της.

Οι επιθυμίες και οι προσδοκίες των ατόμων «νεκρώνουν», και η αξιοπρέπειά τους δοκιμάζεται καθημερινά. Ακόμα και στις ανθρώπινες σχέσεις μπαίνουν όρια και φραγμοί, γιατί ο άνθρωπος, πλέον, φοβάται και δεν «ζει». Φοβάται μήπως χάσει την ζωή και έτσι δημιουργεί σχέσεις επιφανειακές και υποκριτικές, στις οποίες απουσιάζει η χαρά και κυριαρχεί το άγχος και ο φόβος. Μία κοινωνία στην οποία θυσιάζονται οι επιθυμίες των ανθρώπων και ο καθένας απομονώνεται σιγά-σιγά, όλο και περισσότερο.

Τα γκράφιτι αποτελούν πλέον μια μορφή επικοινωνίας, ανάμεσα στον ανώνυμο καλλιτέχνη και δημιουργό με το κοινό που θέλει να επηρεάσει, να εντυπωσιάσει ή ίσως και να αφυπνίσει. Είναι μια μορφή επικοινωνίας για άτομα που δεν μπορούν να εκφραστούν ή να εκτονώσουν με άλλον τρόπο τις προσωπικές τους απόψεις και φιλοδοξίες.

Είναι ο όμορφος τρόπος για να εκφράσουν κάτι άσχημο και οδυνηρό, κάτι που τους ενοχλεί και προσπαθούν να αλλάξουν.

Είναι ωστόσο αυτό αρκετό για να αλλάξει αυτός ο κλοιός που ονομάζεται κοινωνία;

*Ο Αλέξανδρος Κασσανδρινός είναι δικηγόρος Αθηνών- Φρανκφούρτης

Send this to a friend