• Παρασκευή, 23 Αυγούστου
  • 17:20

Αθήνα

32 oC

αίθριος καιρός

Για τους συμψηφισμούς

Στέρεψαν τα δάκρυα για την Παναγία των Παρισίων και δεν κλάψαμε αρκετά για τις καταστροφές στη Σρι-Λάνκα.

Στέρεψαν τα δάκρυα για την Παναγία των Παρισίων και δεν κλάψαμε αρκετά για τις καταστροφές στη Σρι-Λάνκα.

ΓΡΑΦΕΙ Η Μαίρη Λεοντσίνη

Η χρήση των συμψηφισμών στον πολιτικό λόγο διαδίδεται ραγδαία, περίπου νομιμοποιείται καθώς οι τεχνικές δυνατότητες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης την ευνοούν. Ο παραλληλισμός ανάμεσα στην πυρκαγιά της Παναγίας των Παρισίων και στην καταστροφή στη Σρι Λάνκα ευτελίζει τη σημασία του καθενός από τα δυο γεγονότα και αστυνομεύει τις αντιδράσεις.

Αφαιρώντας το πλαίσιο, το οποίο βγάζει τα νοήματα, οι δυτικοί (τουρίστες ή γηγενείς) φαντάζουν υποκριτές όταν θρηνούν (με όποιο τρόπο τους αρμόζει) μπροστά στο θέαμα του φλεγόμενου καμπαναριού της Παναγίας των Παρισίων, καθώς τα κλάματά τους για τα θύματα της Σρι Λάνκα δε θα είναι ποτέ αρκετά. Η λύπη για την καταστροφή ενός ιστορικού τόπου λατρείας οφείλει περίπου να αναμετράται με βομβιστικές επιθέσεις.

Ο Τράμπ τιτιβίζει συμψηφίζοντας και η σοβιετική προπαγάνδα απάντησε στις κριτικές για καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων με αναφορές στα εγκλήματα που διέπραξαν οι ΗΠΑ εις βάρος ομάδων.

Στη δεκαετία της (καθ’ημάς) κρίσης, οι ελληνικοί τρόποι οργάνωσης της εργασίας και της καθημερινότητας παρουσιάστηκαν ως «ανθρώπινοι» σε σχέση με τις «απάνθρωπες» συνθήκες που μας επέβαλαν οι πολιτιστικά αλλοτριωμένοι δανειστές μας : «Για πήγαινε στη Γερμανία να δεις πώς ζούνε οι απολίτιστοι».

Η λογική του συμψηφισμού αγνοεί (εσκεμμένα) το πλαίσιο: H καταστροφή της Παναγίας των Παρισίων καθιστά υποκριτική τη θλίψη, μπροστά στις απώλειες στη Σρι-Λάνκα, μόνο και μόνο επειδή εκφράζεται. Το πλαίσιο αναφοράς παύει να αντλεί από το γεγονός της πυρκαγιάς στη Γαλλία. Η παράλληλη αναφορά στη Σρι Λάνκα εισάγει την αλαζονική υπεροχή των δυτικών (ανθρώπων και ιδεών), που αναπόφευκτα αψηφά τον πόνο «των άλλων».

Ποι-ές, -οί, -α ωφελούνται από τους συμψηφισμούς του πολιτικού λόγου; Η συναισθηματική φόρτιση αποτρέπει την ανάλυση και την αντιμετώπιση της κάθε καταστροφής. Η απώλεια του πλαισίου οδηγεί στη συσκότιση των πραγματικών συνεπειών και συγχέει θύτες και θύματα. Σίγουρα πάντως ζημιώνεται η αντιπαράθεση ιδεών, η πιθανότητα ανταλλαγής και εν τέλει συναίνεσης.

*H Μαίρη Λεοντσίνη είναι αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και υποψήφια Ευρωβουλευτής με το Ποτάμι

Send this to a friend