Αθήνα

21 oC

αραιές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Παντρεύτηκε ο Κώστας Σλούκας την εντυπωσιακή σύντροφό του (ΕΙΚΟΝΕΣ)

OPINION

Μήπως η σοσιαλδημοκρατία πέθανε τελικά στα αλήθεια;

Αφορμή για το παρόν είναι το άρθρο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο politico.eu με τον σκληρό τίτλο “ποιος σκότωσε την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία”...

Αφορμή για το παρόν είναι το άρθρο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο politico.eu με τον σκληρό τίτλο “ποιος σκότωσε την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία”, όπου εντός του αναφέρει σκληρές αλλά αναγκαίες αλήθειες, χρησιμοποιώντας ως παραδείγματα τις ιστορικές ατυχίες, αστοχίες αλλά και ευθύνες της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας με άξονα το γερμανικό SPD, το οποίο για ακόμη μια φορά αναγκάζεται να συγκυβερνήσει με το CDU και το ιταλικό δημοκρατικό κόμμα, το οποίο για ακόμη μια φορά αναγκάζεται να απόσχει της διακυβέρνησης ελέω Μπερλουσκόνι και των ακροδεξιών συμμάχων του.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μαρίνος

Σκοπός του παρόντος δεν είναι μια προσπάθεια ερμηνείας του ευρωπαϊκού με όρους εθνικού, ούτε το ανάποδο, ούτε να παρατεθούν μια σειρά από ονόματα και καταστάσεις. Αντίθετα, σκοπός είναι να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους και να δούμε πίσω από τις καταστάσεις, σπάζοντας το κουκούλι που περιβάλλει τον καθένα μας στην πρόσληψη του πολιτικού βιόκοσμου που μας περιβάλλει.

Ιστορικά, η σοσιαλδημοκρατία συνδέθηκε με τις ακόλουθες βεβαιότητες:

Α) Πρόοδος: Δηλαδή η πεποίθηση ότι ο ρους της ιστορίας πηγαίνει πάντοτε ευθεία, ότι το μέλλον θα είναι καλύτερο από το παρόν και από το παρελθόν, ότι η συντήρηση είναι ένα προσωρινό εμπόδιο, ένα μεμονωμένο επεισόδιο στην αταλάντευτη πορεία της προόδου που εγκαινίασε ο Διαφωτισμός.

Β) Ευημερία: Δηλαδή ότι οι κοινωνίες υπάρχουν για να ευημερούν, ότι αυτή η ευημερία πρέπει να παράγεται και να διανέμεται σε ολοένα και μεγαλύτερα πληθυσμιακά στρώματα, αποτελώντας κτήμα των πολλών και όχι προνόμιο των λίγων. Η σοσιαλδημοκρατία συνδέθηκε άρρηκτα με την ευημερία μέσω της κατάκτησης των κοινωνικών δικαιωμάτων, εγγυώμενη ότι με το πρόγραμμά της μπορεί να το εξασφαλίσει αξιόπιστα και αποτελεσματικά.

Γ) Συμμετοχή: Δηλαδή ότι οι δημοκρατίες καταξιώνονται και βαθαίνουν μέσα από τη συμμετοχή των πολιτών, οι οποίοι είτε αδιαμεσολάβητα, είτε μέσω των κομμάτων καθορίζουν οι ίδιοι κυρίαρχα την μοίρα τους, χωρίς διακρίσεις και διαχωρισμούς. Η σοσιαλδημοκρατία δημιούργησε επί της ουσίας τα κόμματα μαζών μέσω των εργατικών κομμάτων, που διεκδίκησαν και πέτυχαν πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Δ) Προστασία: Ειδικά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Σοσιαλδημοκρατία εμφανίστηκε όχι μόνο ως η προστάτιδα των αδυνάτων και των μη προνομιούχων, αλλά και ως προστάτιδα από την αυθαιρεσία της αγοράς και του κράτους, που συνδυαστικά οδήγησαν σ’ έναν πόλεμο. Συνέβαλε στην οικοδόμηση μιας πραγματικής δημοκρατίας, χωρίς αιρέσεις και αστερίσκους.

Σήμερα όμως, από τις παραπάνω έννοιες, ποιες δικαιώνει και ποιες εξυπηρετεί η σοσιαλδημοκρατία;

Η πρόοδος ναι μεν συμβαίνει γύρω μας, αλλά αίτημα της παρούσης γενιάς είναι η διατήρηση των κεκτημένων της προηγούμενης, μιας και επικρατεί η γενικότερη παραδοχή ότι το μέλλον πολύ απλά δεν υπάρχει. Η τεχνολογική πρόοδος μπλοκάρει σ’ ένα πλέγμα διάψευσης και επιβίωσης, συνδεόμενη περισσότερο με τον κυνισμό παρά με το αγαθό.

Η ευημερία ναι μεν διακηρύσσεται τόσο από φιλελεύθερους, όσο και από σοσιαλδημοκράτες, αλλά ο κανόνας που αναγκαστικά όλοι συνομολογούν είναι η λιτότητα. Και από τη στιγμή που η ευημερία δεν μπορεί να εξασφαλιστεί, η σοσιαλδημοκρατία αντικαθιστά το παραδοσιακό της λεξιλόγιο μ’ αυτό της ευθύνης και της αλήθειας. Αντί δηλαδή να υποσχεθεί έναν καλύτερο κόσμο, επιλέγει να μας πει την “σκληρή αλήθεια” που κρύβουν οι λαϊκιστές, οι οποίοι την υπόσχονται με ένα χτύπημα των δαχτύλων. Και τέλος

Η συμμετοχή ναι μεν θεωρείται αγαθό με αυταξία, αλλά δεν απαντάται πουθενά στην Ευρώπη, πόσο μάλλον στην Ελλάδα, όπου η υπόθεση 212.000 ανθρώπων για την εκλογή αρχηγού του νέου φορέα μετατρέπεται σε υπόθεση μερικών χιλιάδων μελών με επικαιροποιημένα στοιχεία. Δεν υπάρχει η κινητοποίηση, δεν υπάρχει λόγος να κινητοποιηθεί κάποιος, τα κόμματα μαζών που έφερε η σοσιαλδημοκρατία μετατρέπονται σε κόμματα στελεχών, με μικρές σοσιαλμιντικές αυλές και κήπους. Και τέλος

Η προστασία είναι μια έννοια που έχει σχετικοποιηθεί αρκετά. Από την κοινωνική προστασία έχουμε περάσει στον προστατευτισμό του Τραμπ και η προστασία από τα δεινά του κράτους και της αγοράς έχει μετατραπεί σε προστασία απέναντι στα δεινά που δημιουργεί η Ευρώπη, η παγκοσμιοποίηση, οι μετανάστες, οι τρομοκράτες. Η προστασία με όρους πατερναλιστικούς ή ματερναλιστικούς μονοπωλείται πια από αριστερούς και δεξιούς λαϊκιστές κι αυτή είναι η πικρή αλήθεια.

Συμπυκνώνοντας τα παραπάνω, θα λέγαμε ότι το νήμα “μετέχω σ’ ένα κόμμα που μου εγγυάται την προστασία και την ευημερία σ’ ένα δημοκρατικό πλαίσιο” έχει αντικατασταθεί από το “γιατί να μετέχω σ’ ένα κόμμα που δεν μου εγγυάται περισσότερη προστασία και ευημερία;” Και αναπόφευκτα η αμφισβήτηση της ευημερίας οδηγεί αναπόφευκτα στην αμφισβήτηση της ίδιας της δημοκρατίας, επειδή δημοκρατία και ευημερία συμβάδιζαν μεταπολεμικά στην Ευρώπη και μεταπολιτευτικά στην Ελλάδα.

Και τώρα φτάνουμε εδώ, με μη ενθουσιώδη συμμετοχή, με θολό το αίτημα της προόδου, με αμφίβολη την ευημερία και την δημοκρατία σε αμφισβήτηση. Αυτό το περιβάλλον φαντάζει ασφυκτικό για τη σοσιαλδημοκρατία, η οποία μοιάζει εγκλωβισμένη σ’ ένα ένδοξο παρελθόν και σ’ ένα μεσσιανικό μέλλον, ποντάροντας το ότι οι μάζες θα ξαναθυμηθούν την προσφορά της.

Όμως η σοσιαλδημοκρατία από κει που υπήρχε για να προστατεύει βρέθηκε πια απροστάτευτη σ’ έναν κόσμο που μάλλον της ξέφυγε από τα χέρια, μένοντας μακάρια στην παραδοσιακή συνταγή της “κεϋνσιανής συναίνεσης”, δίχως να πετύχει τις προσαρμογές που απαιτεί πια η σύγχρονη πραγματικότητα, δίχως πια τα παραδοσιακά της αιτήματα να έχουν πέραση.

Ενόψει λοιπόν του Ιδρυτικού Συνεδρίου του νέου φορέα που θα λάβει χώρα σε δύο εβδομάδες, ας έχουμε στο μυαλό μας το εξής:

Μπορεί άραγε η σοσιαλδημοκρατία να έχει νόημα χωρίς το αίτημα προόδου, ανόρθωσης και ανανέωσης;

Η σοσιαλδημοκρατία πρέπει να παλέψει για περισσότερα δικαιώματα ή περισσότερη ευημερία;

Κι αν όχι, γιατί τότε να πασχίζουμε όλοι να βρούμε χαρισματικούς ηγέτες είτε στους εαυτούς μας είτε στους άλλους;

Θα αλλάξει o Μπάιντεν την Ευρώπη;
Η απειλητική «σύνοδος» τριών ειδών πληθωρισμού
Ο «εκσυγχρονισμός» της γαλέρας
Διδάγματα και αποφάσεις της πανδημίας Covid-19
Κυβέρνηση Μητσοτάκη: Από το «θαύμα» με την ανεργία στην επίθεση κατά της εργασίας
Πώς θα αναπνεύσουν πάλι οι Δημοκρατίες