Αθήνα

15 oC

ελαφρές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Στέλιος Κούλογλου: «Ο ΣΥΡΙΖΑ να ζητήσει συγγνώμη από τον Γιώργο Παπανδρέου»

OPINION

Ποια είναι η ψυχή του σχολείου;

Συζητώντας σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης κυρίως για το εξεταστικό σύστημα των μαθητών μας και για τα δευτερεύοντα στοιχεία της εκπαίδευσης, διαμορφώνεται και σχηματοποιείται τελικά μια κρατούσα αντίληψη πως το Λύκειο ενδιαφέρεται σχεδόν αποκλειστικά για τη μετάδοση γνώσεων.

Αποσιωπώνται βασικές όψεις της διαπαιδαγώγησης των νέων, ακριβώς γιατί η εισαγωγή στα πανεπιστήμια και το σχετικό σύστημα πρόσβασης εμφανίζονται ως η νομιμοποιητική και καθοριστική πλευρά του σχολείου.

Έτσι το ενδιαφέρον των μαθητών εστιάζεται μονομερώς προς την επαγγελματική τους εξέλιξη μέσω της οποίας θα διαμορφώσουν την κοινωνική τους θέση στον έντονα χρωματισμένο παραγωγικό καταμερισμό της εποχής μας, με την φοβερή απειλή όμως μιας πρωτόγνωρης ανεργίας.

Τούτων δοθέντων, ο μαθητής / η μαθήτρια τελικά κινούνται ανάμεσα σε «μυλόπετρες», σχολείο – φροντιστήριο, προετοιμασία για το μεν – προετοιμασία για το δε. Και φυσικά έτσι δεν μπορεί να υπάρξει λειτουργία μάθησης και γοητεία της γνώσης. Πρέπει να συνειδητοποιηθεί πως ο κερδισμένος χρόνος του μαθητή είναι ο χρόνος του προσωπικού του διαβάσματος, μέσα στον οποίο θα αναπτύξει τις δικές του δυνατότητες, θα εμφανισθούν αυθεντικά οι όποιες αδυναμίες του και θα επιδιώξει να αναζητήσει τους τρόπους επίλυσή τους. Αυτές τις αδυναμίες στη συνέχεια πρέπει να τις μεταφέρει στο σχολείο, επιζητώντας επίμονα την άρση τους ή την άμβλυνσή τους. Η γνώση είναι απόρροια μιας πορείας κατάκτησης του μαθητή / της μαθήτριας, δεν είναι διαδικασία μεταφοράς μαθησιακής ύλης από τον εκπαιδευτικό στον εκπαιδευόμενο.

Οι γονείς έχουν – κατά τη γνώμη μου – μία λύση: να στηρίξουν γενικά το δημόσιο σχολείο και ειδικά το σχολείο των παιδιών τους με συγκροτημένο τρόπο. Να απαιτούν να ολοκληρώνεται όλο το σχήμα της παιδαγωγικής στο σχολείο και όχι μόνο η λειτουργία της μετάδοσης των γνώσεων. Να καλλιεργούνται, δηλαδή, χειραφετημένοι πολίτες, ελεύθερες συνειδήσεις, κριτική σκέψη, κουλτούρα αμφισβήτησης και δημιουργίας, ανθρωπιστικό σύστημα αξιών. Να επωάζονται οι κοινωνικοποιητικές και συλλογικές λειτουργίες. Να τροφοδοτείται ο ψυχοσυναισθηματικός κόσμος και η πνευματικότητα του παιδιού. Και να μην κορφολογείται μόνο ό, τι είναι ορατό για τον κόσμο της αγοράς εργασίας και ό, τι είναι βαθμολογικά μετρήσιμο.

Γιατί, αν αλωθεί το σχολείο από τη χρησιμοθηρική / επαγγελματική σκοπιμότητα – που είναι και εν πολλοίς χωρίς νόημα -, τότε θα έχει συρρικνωθεί η έννοια του σχολείου και θα έχει αλλοιωθεί η βασική ιδέα της παιδαγωγικής. Γιατί, όπως πολύ ορθά επισημαίνει ο Β. Charlot, η «η επιζήτηση της γνώσης σημαίνει να εισέλθουμε σε έναν τύπο σχέσης με τον κόσμο». Και όχι μόνο μια μονόπλευρη σχέση με την αγορά εργασίας.

Αλλά αυτά προϋποθέτουν την αντίστοιχη και πιο πρώιμη παράλληλη λειτουργία της οικογένειας με τέτοιες κοσμοαντιλήψεις (περί αυτού πρόκειται τελικά…). Γιατί η οικογένεια έχει μεταθέσει την αγωγή των παιδιών της σε μεγάλο βαθμό στην υποκουλτούρα της τηλεόρασης, γιατί δήθεν δεν έχει χρόνο να ασχοληθεί συστηματικά και επιμελώς με τα παιδιά της! Σε μια εκδήλωση του Πανεπιστημίου Αθηνών ο ακαδημαϊκός και πρώην υπουργός Κ. Δεσποτόπουλος είχε πολύ σοφά αναφέρει – αναφερόμενος και στον τότε θεσμικό μου ρόλο – ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να φτιάξουν πρώτα ό,τι έχει χαλάσει στην παιδική ψυχή η τηλεόραση.

Και φυσικά δεν είναι επιχείρημα η μονομερής σύλληψη της εκπαίδευσης, επειδή έτσι το επιτάσσει η καθολική εμπορευματοποίηση του πολιτισμού. Γιατί ο σημερινός οικονομικός ορθολογισμός (;), που οδήγησε στη σημερινή κρίση, συνδέεται και με κοινωνικούς ανορθολογισμούς. Άλλωστε το ερώτημα παραμένει ακέραιο: αν υπηρετηθεί μόνο ο επαγγελματικός στόχος, προάγεται η ολοκλήρωση του ατόμου ή κάποια αντίληψη ζωής;

Αν το σχολείο εκχωρεί τον παιδαγωγικό ρόλο ή τον απομειώνει, τότε αμφισβητεί τον ίδιο το θεσμικό του ρόλο, προσχωρεί σε μια λογική εκπληροφόρησης της μάθησης – αφού “οι πληροφορίες δεν αποτελούν eo ipso γνώση” (Κ. Σταμάτης, Η αβέβαιη “κοινωνία της γνώσης”) – και αλλοτριώνει την κοινωνικοποιητική του λειτουργία.

Η UNESCO, έχοντας ολιστική θεώρηση για τις σύγχρονες μορφωτικές εξελίξεις, πιστεύει ότι «το περιεχόμενο της εκπαίδευσης πρέπει να σχεδιαστεί, έτσι ώστε να δημιουργεί τη δίψα για γνώση και να προκαλεί τη χαρά της μάθησης». Και αυτό δεν είναι μια ευθύνη γενική και αόριστη. Είναι ηθική ευθύνη, η κύρια ευθύνη της ίδιας της λειτουργίας οικογένειας και σχολείου. Είναι αισθητική σύλληψη μιας κοινωνίας ως προς το πως θέλει να βλέπει τον εαυτό της.

Ροή Ειδήσεων

26/10/2021 | 19:58

Θρίλερ με τον θάνατο 33χρονου μεγιστάνα – Πέθανε μετά από πάρτι σε ξενοδοχείο στο Λονδίνο

26/10/2021 | 19:39

Θρίλερ με την εξαφάνιση 53χρονου στα Μέγαρα: Ο άντρας αγνοείται από τις 29 Αυγούστου

26/10/2021 | 19:38

Εργάτης του σεξ με «μισθό» 5.000 ευρώ την ημέρα – Οι «πελάτισσες», οι προκρατήσεις 9 μήνες πριν και οι… εκπτώσεις

26/10/2021 | 19:28

Η Γη της Ελιάς: Ο Φίλιππος βρίσκεται ένα βήμα πριν από τη μεγάλη αποκάλυψη

26/10/2021 | 19:22

Κορονοϊός: Πότε ανοίγει η πλατφόρμα για τη δεύτερη δόση του εμβολίου Johnson & Johnson

26/10/2021 | 19:17

Βάνα Μπάρμπα: «Ήταν σαν να είμαστε πλασμένοι ο ένας για τον άλλον με τον Στράτο Τζώρτζογλου, είναι τρομερό» (vid)

26/10/2021 | 19:16

Στέφανος Τσιτσιπάς – Γκριγκόρ Ντιμιτρόφ 2-0 σετ: «Έδειξε τα δόντια του»… με το καλημέρα στο Vienna Open

26/10/2021 | 19:05

ΓΣΕΕ: Πώς αμείβεται η αργία της 28ης Οκτωβρίου

26/10/2021 | 19:02

ΣτΕ: Παράνομη η σφαγή ζώων χωρίς αναισθητοποίηση σε θρησκευτικές τελετές

26/10/2021 | 18:52

Θεσσαλονίκη: Τραγωδία στην άσφαλτο – Νεκρός 18χρονος σε τροχαίο με «γουρούνα»

26/10/2021 | 18:44

Φώφη Γεννηματά: Θα ενταφιαστεί στο μνήμα του πατέρα της του αείμνηστου Γιώργου Γεννηματά

26/10/2021 | 18:42

Εξαφάνιση 53χρονου στα Μέγαρα: Τα ίχνη του αγνοούνται από τις 29 Αυγούστου

26/10/2021 | 18:40

Θεσσαλονίκη 26/10/2011: Πως ξεκίνησε η «εκτροπή» – Τα επεισόδια που έβγαλαν στην επιφάνεια τη Χρυσή Αυγή! (vid)

26/10/2021 | 18:37

Πέραμα: Στο φως ηχητικά Ντοκουμέντα! Οι οδηγίες από το κέντρο και οι απαντήσεις των ομάδων ΔΙΑΣ

26/10/2021 | 18:34

Σάκης Τανιμανίδης – Χριστίνα Μπόμπα: Αποκάλυψαν πότε θα βαφτίσουν τα δίδυμα – Πώς θα τα βγάλουν;
Ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος θέλουν τον Ανδρέα, γιατί δεν θέλουν ένα ισχυρό ΠΑΣΟΚ
25η Οκτωβρίου-Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικηγόρου
Στο ΚΙΝΑΛ δίνεται μια μεγάλη ίσως άπαξ ευκαιρία – Ή την αξιοποιεί στο έπακρο ή «αρκείται» σε μικρά ποσοστά  
Οι «διμέτωποι» γίνονται άλλοθι για συνέχιση νεοφιλελεύθερων πολιτικών
Εκλογές ΚΙΝΑΛ: Πρώτη νίκη! Ο χώρος είναι ξανά εδώ
Το success story της Φώφης