Αθήνα

19 oC

αραιές νεφώσεις

Θητεία... από την αρχή

Θητεία... από την αρχή

Η συζήτηση γύρω από το θέμα της θητείας είθισται να προσεγγίζεται αποσπασματικά, συχνά πίσω από κάθε άποψη που διατυπώνεται συστρατεύονται συμφέροντα, ιδεοληψίες ευσεβείς πόθοι ή και λαϊκιστικές προθέσεις αντί για επιχειρήματα.

Δεν ξεφεύγει θα έλεγα από τον παραπάνω κανόνα και το πρόσφατο «πυροτέχνημα» που αφορά στην πρόταση περί στρατιωτικών λυκείων και εθελοντικής στράτευσης των γυναικών.

katselosΓράφει ο Σωτήρης Κατσέλος

Καταρχήν θα πρέπει να διαχωρίσουμε την πρόταση των στρατιωτικών λυκείων, πρόταση που πραγματικά θεωρώ ότι είναι απολύτως καταδικαστέα έως και σοκαριστική καθώς οδηγεί στην στρατιωτικοποίηση των εφήβων, με όποιες προεκτάσεις μπορεί κανείς να εντοπίσει σε αυτό το γεγονός. Η διατύπωση αυτής της σκέψης από επίσημα χείλη, θα έπρεπε τουλάχιστον να προβληματίσει.

Προχωρώντας ως προς το θέμα της θητείας των γυναικών, προκύπτει ότι δυστυχώς σαν χώρα δεν έχουμε συζητήσει ποιο είναι το αμυντικό δόγμα το οποίο προσδοκούμε να υποστηρίζουμε τον 21ο αιώνα. Δεν έχει απαντηθεί δηλαδή το ερώτημα αν θέλουμε να διατηρούμε μια ισχυρή στρατιωτική αποτρεπτική δύναμη ή αν θεωρούμε πιο θελκτική την επιλογή του μερικού αφοπλισμού, ώστε να είμαστε σε θέση πιθανόν να χρηματοδοτήσουμε άλλες σημαντικές ανάγκες. Και για τις δύο απόψεις υπάρχουν σοβαρά επιχειρήματα υπέρ και κατά για τα οποία όμως δεν θα επεκταθώ εδώ.

[adsense]

Παρόλα αυτά, αν θεωρούμε ότι όντως η Ελλάδα γεωπολιτικά χρειάζεται να διαθέτει μια ισχυρή αποτρεπτική δύναμη, τότε ξεκάθαρα θα πρέπει να υπάρχει και κάποιας μορφής στρατιωτική θητεία. Ανέξοδες ρητορικές περί μικρού «επαγγελματικού» στρατού σε αυτή την περίπτωση, είναι μάλλον αστείες. Η Ελλάδα με τα εκτενέστατα σύνορα που έχει, χρειάζεται ένα αρκετά μεγάλο αριθμητικά στράτευμα με ικανοποιητική βέβαια εκπαίδευση.

Το δεύτερο ερώτημα που ακολουθεί είναι αν το παρόν σύστημα θητείας λειτουργεί. Η απάντηση είναι ένα ξεκάθαρο «όχι». Αυτή τη στιγμή έχουμε ένα άκαμπτο σύστημα - πεδίο ρουσφετιών - το οποίο ουσιαστικά δίνει σε ανεκπαίδευτους ανθρώπους όπλο και συχνά τους τοποθετεί σε εν δυνάμει επικίνδυνες θέσεις για την προσωπική τους ασφάλεια. Με την παρούσα δηλαδή κατάσταση έχουμε τα μειονεκτήματα της θητείας χωρίς ταυτόχρονα να έχουμε κάποιο λειτουργικό στράτευμα.

Παράλληλα όντως τίθεται ζήτημα ισότητας των φύλων καθώς πολλοί άντρες χάνουν κρίσιμο χρόνο στην αγορά εργασίας έναντι των γυναικών (αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι σε άλλους τομείς οι γυναίκες δεν έχουν σοβαρά – σοβαρότατα- προβλήματα).

Προφανώς λοιπόν για να έχει νόημα η θητεία, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι αυτή πραγματικά εκπαιδεύει και δημιουργεί ένα στρατό που θα έχει τη βούληση να εκπληρώσει τον ρόλο του σε περίπτωση ανάγκης. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να έχουμε ανθρώπους που σε μεγάλο βαθμό θα θέλουν να επιτελέσουν τη θητεία τους.

Θα πρέπει λοιπόν να δούμε ένα σύστημα όπου θα υπάρχουν θεσμοθετημένες οι επιλογές για εναλλακτικές θητείες και που θα φροντίζει το κράτος η όποια θητεία να μην είναι μια άχρηστη χρονική περίοδος στη ζωή του στρατεύσιμου, προσφέροντας συγκεκριμένα οφέλη και κίνητρα (π.χ. με μισθό, μόρια για το δημόσιο, κάποια αναγνωρισμένη εκπαίδευση/προϋπηρεσία ή και με την επιλογή της επέκτασης της έμμισθης καριέρας εντός στρατού). Εάν διασφαλιστούν σοβαρά κίνητρα, θα δημιουργηθεί ένα ημιεπαγγελματικό στράτευμα ίσως ελαφρώς μικρότερο από αυτό που έχουμε τώρα, αλλά πιο άρτια εκπαιδευμένο και αποτελεσματικό.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, όπου η στρατιωτική (και η εναλλακτική) θητεία, δε θα αποτελεί βάρος, αλλά ένα στάδιο της ζωής, όπου θα συνεισφέρεις στην κοινωνία και αυτή θα σου ανταποδίδει, μπορεί να ανοίξει και η συζήτηση για την θητεία των γυναικών (λαμβάνοντας όμως υπόψη και πολλά από τα ζητήματα στα οποία οι γυναίκες αδικούνται και τα οποία επίσης πρέπει να αντιμετωπιστούν).

Τέλος, επέκταση του ίδιου πλαισίου είναι να ανοίξει το ζήτημα για το αν οι στρατιωτικές σχολές θα πρέπει να παραμείνουν στο σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων. Το να βλέπουμε αξιωματικούς που μπήκαν στο στρατό γιατί ήξεραν π.χ. καλά μαθηματικά ελπίζοντας σε μονιμότητα στο Δημόσιο δεν έχει νόημα. Ένα καλό κίνητρο λοιπόν για όποιον ή όποια θέλει να ακολουθήσει μια τέτοια καριέρα, θα ήταν όντως να έχει ολοκληρώσει πρώτα στρατιωτική θητεία.

Σημειώνω ωστόσο ξανά, ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι δεν έχει ανοίξει ένας σοβαρός διάλογος για το τι μεσοπρόθεσμη αμυντική πολιτική χρειαζόμαστε και ποιες ανάγκες έχουμε στις προκλήσεις της εποχής μας. Όσο αυτός ο διάλογος δεν ξεκινά, θα είμαστε έρμαια αποπροσανατολιστικών πυροτεχνημάτων.

Send this to a friend