• Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου
  • 02:01

Αθήνα

11 oC

ελαφρές νεφώσεις

Το φυσικό αέριο και το αλάτι του Χαρίλαου

Μια αγαπημένη έκφραση του Χαρίλαου Φλωράκη ήταν «όταν κατουράς στην θάλασσα, το βρίσκεις στο αλάτι». Φαίνεται ότι το βρίσκεις και στο φυσικό αέριο. Αυτό πρέπει να το συνειδητοποίησαν στην Κύπρο αυτές τις ημέρες βλέποντας την Τουρκία να ανανεώνει την navtex στο επίμαχο οικόπεδο 3 της κυπριακής ΑΟΖ και το Ιταλικό τρυπάνι να αποχωρεί άδοξα για Μαρόκο υπό τα απαθή βλέμματα της διεθνούς κοινότητας.

Γράφει ο Νίκος Μπίστης

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σχέσεις της Τουρκίας με το σύνολο σχεδόν της διεθνούς κοινότητας δεν μπορούσαν να είναι σε χειρότερο σημείο. Οπωσδήποτε με ΕΕ και ΗΠΑ βρίσκονται στο ναδίρ ενώ και με την Ρωσία μεταβάλλονται ανάλογα με τις εξελίξεις στην Συρία. Και όμως ο τουρκικός εκβιασμός και πέρασε και φοβάμαι ότι δημιουργεί τετελεσμένα. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε με τον συνήθη κυπριακό και ελληνικό τρόπο το θέμα θα καταγγείλουμε την τουρκική προκλητικότητα, τους αδιάφορους ξένους και σίγουροι ότι εμείς δεν έχουμε την παραμικρή ευθύνη θα συνεχίσουμε επικίνδυνα αμέριμνοι. Τουρκική προκλητικότητα προφανώς υπάρχει και τώρα με την συμμαχία Ερντογάν με τους ακροδεξιούς εθνικιστές Γκρίζους Λύκους τα πράγματα για το Κυπριακό θα επιδεινωθούν. Ακριβώς όμως αυτό το δεδομένο η ελληνοκυπριακή πλευρά όφειλε να το συνυπολογίσει στην πολιτική της για να αξιοποιήσει ευκαιρίες και να πείσει την διεθνή κοινότητα ότι αυτή τουλάχιστον τηρεί τα συμφωνηθέντα και μπορεί να απαιτήσει στήριξη. Όχι μόνο για ηθικούς λόγους και για τα δίκαια μας - ως γνωστόν αυτά εύκολα και συνήθως παρακάμπτονται- αλλά κυρίως γιατί θα είχαμε αποδείξει ότι αντιλαμβανόμαστε την σημασία μιας win win κατάστασης, όπου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα στο πλαίσιο μιας ευρύτατης συνεννόησης και περιφερειακής συνεργασίας.

Δυστυχώς και στις δύο τελευταίους μεγάλες ευκαιρίες (Σχέδιο Ανάν το 2004 και Κραν Μοντανά το 2017) η δική μας πλευρά ενήργησε με την ακατανόητη βεβαιότητα ότι δεν θα το βρεί στο αλάτι, αγνοώντας συσχετισμούς και ανατρέποντας την τελευταία στιγμή δρομολογημένες πορείες. Στην πρώτη περίπτωση Κληρίδης και Σημίτης έπεισαν τους εταίρους μας στην ΕΕ ότι η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την λύση του κυπριακού. Σε ένα βράδυ Τάσος Παπαδόπουλος και (δια της κραυγαλέας σιωπής του) Καραμανλής ανέτρεψαν αυτήν την συνεκτική στρατηγική, κράτησαν το πρώτο σκέλος της ένταξης και υπονόμευσαν το δεύτερο της λύσης. Αυτή όμως η παρασπονδία ενεγράφη στον σκληρό δίσκο των Ευρωπαίων εταίρων μας.

Στην δεύτερη περίπτωση τα πράγματα ενώ μπορούσαν να εξελιχθούν επιτυχώς και για την κυπριακή οικονομία και για το κυπριακό ζήτημα, έχουν μπει σε άκρως επικίνδυνο δρόμο. Απαραίτητη μια μικρή αναδρομή: Σε μια περίοδο που η Ρωσία πίεζε ενεργειακά την Ευρώπη - προ ολίγων ημερών ανακοίνωσε ρεκόρ εξαγωγών φυσικού αερίου - η κυβέρνηση Ομπάμα εκπόνησε σχέδιο για την ενεργειακή συνεργασία των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου ( Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρος, Αίγυπτος, Ισραήλ, Λίβανος) στην οποία όπως είναι φυσικό θα εμπλέκονται οικονομικοί επιχειρηματικοί κολοσσοί . Σε αυτό το σχέδιο η μικρή Κύπρος θα μπορούσε να αποκτήσει σημαντικό ρόλο υπό την προϋπόθεση ότι θα προχωρούσε στην επίλυση του κυπριακού. Για ένα πολύ απλό λόγο που σήμερα τον καταλαβαίνουν με σκληρό τρόπο όσοι έκαναν ότι δεν το καταλαβαίνουν: γιατί τέτοια γιγαντιαία σχέδια με τόσους εμπλεκόμενους δεν μπορούν να προχωρήσουν σε συνθήκες έντασης και γεωπολιτικής ανασφάλειας . Μόνο μια χώρα που λύνει τα προβλήματα της με τους γείτονες της μπορεί να διαδραματίσει ρόλο. Τόσο απλά.

Αυτό, λοιπόν, που πρέπει να συγκρατήσει ο αναγνώστης είναι ότι οι συνομιλίες Αναστασιάδη Ακκιντζί, που έφεραν το Κυπριακό μισό βήμα πριν την επίλυση του, διεξάγοντο εξαρχής στο φόντο της προοπτικής αυτής της περιφερειακής συνεργασίας για την από κοινού εκμετάλλευση των κοιτασμάτων. Αλλιώς ή δεν θα ξεκινούσαν ή θα βάλτωναν σε σύντομο διάστημα.

Και όσο οι συζητήσεις προχωρούσαν και η προοπτική λύσης πλησίαζε, πλησίαζε κι η ώρα της αλήθειας για την απρόσκοπτη η μη έναρξη των γεωτρήσεων. Όσο η συνομιλίες προχωρούσαν ομαλά και ελπιδοφόρα η Τουρκία τηρούσε στάση αναμονής. Έχω σε αυτή την σελίδα αναφερθεί διεξοδικά στην κατάρρευση των συνομιλιών με βασική ευθύνη του Κύπριου Προέδρου με την θεαματική στροφή του 180° εν όψει Προεδρικών εκλογών. Στην προεκλογική μάλιστα περίοδο αναμίχθηκε το θέμα των γεωτρήσεων και της τριμερούς συνεργασίας Κύπρου, Ισραήλ Αιγύπτου. Όχι όμως ως προθάλαμος μιας ευρύτερης συνεργασίας αλλά ως ασπίδα απέναντι στην Τουρκία. Το « επιχείρημα» του συρμού ήταν ότι οι ενεργειακοί κολοσσοί εγγυούνται με την παρουσία τους στην κυπριακή ΑΟΖ την απρόσκοπτη συνέχεια των γεωτρήσεων. Επειδή όμως οι κολοσσοί ούτε στόλο έχουν ούτε διάθεση να αναμειχθούν στο κυπριακό, πήραν το τρυπάνι και πήγαν στο Μαρόκο.

Η συνέχεια είναι απολύτως προβλέψιμη: θα γίνουν από πλευράς ΕΕ κάποιες δηλώσεις συμπάθειας αλλά στο αυτί όλοι θα μας λένε αυτό που κάποτε πρέπει να καταλάβουμε: ότι όσο δεν επιλύουμε το κυπριακό θα το βρίσκουμε συνέχεια στο αλάτι.

Το ίδιο με μαθηματική ακρίβεια θα γίνει και στο Μακεδονικό αν φανούμε ανίκανοι να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία . Όσοι φορτώνουν την λύση με αμέτρητες προϋποθέσεις ας ετοιμάζονται για το αλάτι.

Send this to a friend