Αθήνα

32 oC

σποραδικές νεφώσεις

Η Ωραία Ελένη του ΚΙΝΑΛ

Η συζήτηση για το εάν η ζωή αντιγράφει την τέχνη ή το αντίστροφο μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ, ενώ η ιστορική σχέση μεταξύ πολιτικής και τέχνης είναι τόσο ισχυρή που δύσκολα διαχωρίζεται ποιος επηρεάζει τι. Τα καλλιτεχνικά ρεύματα τείναν να γίνονται και πολιτικά ή το αντίστροφο. Έτσι, λοιπόν, έχουμε περάσει από την φάση της θεοκρατίας, την εποχή του διαφωτισμού ή ακόμα και του σουρεαλισμού. Επίσης, πολλά καλλιτεχνικά τεχνάσματα έχουν χρησιμοποιηθεί στην πολιτική ουκ ολίγες φορές, όπως η τεχνική του από-μηχανής θεού, ή της πολιτικής ασάφειας-αοριστίας. Αοριστία είναι η κατάσταση κατά την οποία δεν ορίζονται με σαφήνεια τα χαρακτηριστικά και οι στόχοι, ο χώρος και ο χρόνος, είτε από πρόθεση είτε από αδυναμία. Όταν, λοιπόν, κάτι δεν οριοθετείται και δεν περιγράφεται αναλυτικά ώστε να προκύπτει μια σαφής άποψη του αντικειμένου ή της ιδέας υπάρχει πάντα η δυνατότητα ο τρίτος να το φανταστεί και να το ερμηνεύσει όπως ακριβώς θέλει και τον ευχαριστεί.

Γράφει ο Δημήτρης Μπυρίτης, Αντιπρόεδρος των Νέων Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (YES)

Το πιο επιτυχημένο παράδειγμα αυτής της αοριστίας είναι η Ωραία Ελένη. Ο ποιητής την περιγράφει ως το πρότυπο ομορφιάς, χωρίς να καθορίζεται κανένα στοιχείο της εμφάνισής της από τον κατά τα άλλα περιγραφικότατο Όμηρο. Αντίθετα, δίνεται η δυνατότητα στον αναγνώστη να την φανταστεί ακριβώς όπως θέλει, σύμφωνα με τα προσωπικά του κριτήρια. Αντίστοιχα, ένα άλλο διάσημο παράδειγμα είναι η Μόνα Λίζα και το αινιγματικό της χαμόγελο. Ο παρατηρητής καλείται να ερμηνεύσει την έκφραση της Τζιοκόντας, πολλές φόρες βάσει και της προσωπικής του ψυχοσύνθεσης.

Αυτή η ευελιξία μοιάζει αριστουργηματική στην λογοτεχνία και τις τέχνες και ίσως είναι βασικός συντελεστής επιτυχίαςž τι συμβαίνει όμως πέρα από τον κόσμο του φαντασιακού, όταν  αναφερόμαστε στην πραγματικότητα; Τι συμβαίνει στον κόσμο της πολιτικής και των πολιτικών δρώμενων;

Μία περίπτωση στην οποία χρησιμοποιήθηκε εντέχνως η δημιουργική αυτή ασάφεια είναι η συγκρότηση του Κινήματος Αλλαγής. Η δημιουργία του φορέα προσπάθησε να ικανοποιήσει σχεδόν του πάντες. Συμπεριλήφθηκαν εντός του όλες οι τάσεις και οι ιδεολογίες που καλύπτουν το χώρο αριστερά της ΝΔ και δεξιά του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς σαφή ταυτότητα, αλλά με έντονο ετεροπροσδιορισμό. Σαφέστατα το βαρύ πυροβολικό του είναι το ΠΑΣΟΚ, ταυτόχρονα όμως μέρος του ΚΙΝΑΛ ήταν και οι νέο-πολέμιοι του ΠΑΣΟΚ, βλέπε Ποτάμι. Αυτή η αοριστία επέτρεψε στον καθένα να δίνει μια μάχη για να κατατάξει το ΚΙΝΑΛ στον ιδεολογικό και πολιτικό-γεωγραφικό χώρο τον οποίο θέλει, με κριτήριο την προσωπική του τοποθέτηση. Άλλοι δίνουν τη μάχη του κέντρου, άλλοι του προοδευτικού ρεαλισμού, άλλοι της προοδευτικής αριστεράς και άλλοι του δημοκρατικού σοσιαλισμού, της σοσιαλδημοκρατίας, του σοσιαλισμού. Άλλοι δίνουν τον αγώνα της στρατηγικής ήττας του ΣΥΡΙΖΑ και άλλοι συνεχίζουν την προαιώνια μάχη ενάντια στη δεξιά. Κάποιοι στηρίζουν προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ στο όνομα του προοδευτισμού και κάποιοι εναντιώνονται a priori.

Ανάμεσα σε άλλα πολλά προβλήματα, που έχουν να κάνουν με εγωισμούς, ιδεοληψίες και εμμονές, η έλλειψη ταυτότητας αλλά και εσωτερικής ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης για το ποιοι είμαστε, πού πάμε και πώς, οδήγησαν στα σημερινά αποτελέσματα. Ήδη δύο υποψήφιοι για την αρχηγία του ΚΙΝΑΛ θεωρούνται εκτός εγχειρήματος, διχογνωμία και παραφωνίες σχεδόν σε κάθε θέμα που ανοίγει η κυβέρνηση, χαμηλές πτήσεις στις δημοσκοπήσεις, μειωμένη συμμετοχή στις εσωτερικές διαδικασίες και απογοήτευση στα μέλη του κινήματος αλλά και τους άστεγους του κεντροαριστερού χώρου, που χάνουν σιγά σιγά την ελπίδα ανοικοδόμησης ενός εναλλακτικού προοδευτικού μετώπου.

Κανείς εν τέλει δεν συζητά για το τι και ποιους εκπροσωπεί η ΚΙΝΑΛ, αλλά το με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε. Ο ρόλος όμως των πολιτικών κομμάτων δεν είναι αυτός, η διαχείριση ποσοστών ή ίσως και μιζέριας. Πραγματικός σκοπός είναι η σύνταξη μιας ολοκληρωμένης πολιτικής πλατφόρμας, η οποία θα συνδιαμορφωθεί με τις ενεργές ομάδες της κοινωνίας και θα μας αφορά όλους. Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται πολιτική ταυτότητα, δηλαδή η ερμηνεία του κόσμου και των τεκταινόμενων μέσα από ένα σύγχρονο σαφές ιδεολογικό πρίσμα.

Οι επόμενες πολλές πολιτικές μάχες, θα είναι επάνω σε πολιτικά διακυβεύματα  και όχι μόνο πάνω στην οικονομία. Θα κληθούμε να αποφασίσουμε για το πώς θα οικοδομήσουμε την Ελλάδα που θέλουμε, για το πώς θα στηθεί μια χώρα σύγχρονη και προοδευτική, υπεύθυνη και δυνατή, ανοιχτή και με ευημερία. Θα πρέπει να απαντήσουμε αν θέλουμε να παλέψουμε για την Ευρώπη που ονειρευτήκαμε, την Ευρώπη των λαών, μια δίκαιη και ανθρώπινη Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα πρέπει εν τέλει να αποφασίσουμε, αν θέλουμε να είμαστε μια χαμένη γενιά, που εγκλωβίστηκε στην κρίση και στο brain-drain ή αν θα πάρουμε την απόφαση να δηλώσουμε παρών και να διαμορφώσουμε το μέλλον μας, όπως θέλουμε και όπως μας αξίζει. Μόνο μέσα από την πολιτική μπορούν να απαντηθούν τα ερωτήματα και να επιτευχθούν οι στόχοι.  Και μόνο πολιτική μπορεί να είναι η απάντηση απέναντι στη Βαβέλ, στα πρόσωπα και τις στρατηγικές τους, στον ετεροπροσδιορισμό και τον τακτικισμό, την συντήρηση και τον φόβο. Σε αντίθετη περίπτωση ελλοχεύει ο κίνδυνος να γίνεται ο αγώνας για «ένα πουκάμισο αδειανό».