Αθήνα

12 oC

ελαφρές νεφώσεις

Αυλαία στην πρώτη φάση της συνταγματικής αναθεώρησης - Οι συμφωνίες, οι διαφωνίες, τα αγκάθια και τα... ναυάγια της διαδικασίας

Με τη δεύτερη ψηφοφορία, όπως προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγμα, ολοκληρώνεται σήμερα η πρώτη φάση της συνταγματικής αναθεώρησης.

ΓΡΑΦΕΙ Ο Αιμίλιος Περδικάρης

Με τη δεύτερη ψηφοφορία, όπως προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγμα, ολοκληρώνεται σήμερα η πρώτη φάση της συνταγματικής αναθεώρησης.

Το λόγο θα έχει πλέον η επόμενη (αναθεωρητική) Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές και η οποία θα κληθεί ν' αποφασίσει επί των αναθεωρητέων διατάξεων: όσες ψηφιστούν σήμερα με 151 έως 179 ψήφους θα χρειάζονται 180 στην επόμενη Βουλή κι αντίστροφα όσες σήμερα συγκεντρώσουν 180 ή περισσότερες ψήφους θα χρειάζονται μόλις 151 για να εγκριθούν από την αναθεωρητική Βουλή. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, οι αναθεωρητέες διατάξεις απορρίπτονται και νέα διαδικασία αναθεώρησης θα χρειαστεί περίπου μία δεκαετία για να πραγματοποιηθεί, δεδομένου πως θα ξεκινήσει από τη μεθεπόμενη Βουλή.

Πρακτικά, ελάχιστες είναι οι διατάξεις που συγκέντρωσαν την απαραίτητη συναίνεση στην παρούσα Βουλή και η αναθεώρησή τους θεωρείται «κλειδωμένη». Πρόκειται για το νόμο περί ευθύνης υπουργών και τον περιορισμό της βουλευτικής ασυλίας, τη δυνατότητα της αντιπολίτευσης να προτείνει και να συγκροτεί ακόμη και με μειοψηφία εξεταστικές επιτροπές στη Βουλή, τις διατάξεις για την εξομοίωση των στρατιωτικών με τους τακτικούς δικαστές κι αυτές για την επιλογή των διοικήσεων των ανεξάρτητων Αρχών. Ευρεία πλειοψηφία συγκέντρωσε και η πρόταση για την αποσύνδεση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας με τη διάλυση της Βουλής - δηλαδή, την αποτροπή πρόωρων εκλογών σε περίπτωση αδυναμίας της Βουλής να εκλέξει ΠτΔ συναινετικά - η οποία, ωστόσο, είναι η διάταξη που θα συγκεντρώσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην ψηφοφορία.

Τούτο διότι η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ γι' αλλαγή του άρθρου 30 και εκλογή ΠτΔ από το λαό σε περίπτωση αδυναμίας εκλογής του από τη Βουλή απορρίφθηκε, με αποτέλεσμα οι αλλαγές στο άρθρο 32 για την αποσύνδεση της αδυναμίας εκλογής Προέδρου από τη διάλυση της Βουλής - οι οποίες στηρίχθηκαν και από τη ΝΔ - βρίσκονται μετέωρες. Στους κόλπους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, όπως φάνηκε και από τη χθεσινή θυελλώδη συνεδρίαση, υπάρχουν σκέψεις για καταψήφιση της... δικής τους πρότασης, με το σκεπτικό ότι δεν πέρασε το άρθρο 30 και με αποτέλεσμα να επανέρχονται στο προσκήνιο σενάρια «δεξιάς παρένθεσης». Ότι, δηλαδή, ο ΣΥΡΙΖΑ θα προκαλέσει πρόωρες εκλογές με αφορμή τον Πρόεδρο το 2020, διακόπτοντας την κυβερνητική θητεία της ΝΔ, εφόσον εκείνη κερδίσει τις εκλογές - είτε γίνουν το Μάιο είτε το φθινόπωρο.

Η επίσημη γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, φαίνεται να είναι η υπερψήφιση των αλλαγών στο άρθρο 32 για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι για να μη φανεί ανακόλουθος με τις προτάσεις του, δεδομένου πως ο Αλέξης Τσίπρας, όπως είπε και χθες στην κοινοβουλευτική του ομάδα, δίνει μεγάλη σημασία στις θεσμικές τομές, πολλώ δε μάλλον στην αναθεώρηση του Συντάγματος. Ο δεύτερος είναι καθαρά πολιτικός, αφού η καταψήφιση της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ από τον ΣΥΡΙΖΑ κι η διατήρηση στο προσκήνιο των σεναρίων της «δεξιάς παρένθεσης» ισοδυναμεί με ομολογία ήττας στις εκλογές, τη στιγμή μάλιστα που ο πρωθυπουργός κηρύττει «ανένδοτο» κατά των δημοσκοπήσεων κι υποστηρίζει ότι η εικόνα στην κοινωνία είναι εντελώς διαφορετική από αυτή που παρουσιάζεται στις έρευνες κοινής γνώμης, με τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει σοβαρές πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές, σύμφωνα πάντα με τον κ. Τσίπρα.

Ένα ακόμη σημείο τριβής ανάμεσα σε κυβέρνηση και ΝΔ είναι το αν η επόμενη Βουλή - άρα κι η επόμενη κυβέρνηση - δεσμεύεται ως προς το περιεχόμενο της συνταγματικής αναθεώρησης από την παρούσα Βουλή ή απλώς η παρούσα Βουλή αποφασίζει τα άρθρα που θ' αναθεωρηθούν. Από τον ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζουν ασφαλώς πως η παρούσα Βουλή δεσμεύει την επόμενη και ως προς το περιεχόμενο και την κατεύθυνση της αναθεώρησης, ενώ από τη ΝΔ το αντίθετο, επιδιώκοντας ασφαλώς ως κυβέρνηση να διαμορφώσουν με βάση τις δικές τους προτάσεις τα άρθρα στη διαδικασία που θ' ακολουθήσει στην επόμενη Βουλή και στην μία και μοναδική ψηφοφορία που θα πραγματοποιηθεί σ' αυτήν για να ολοκληρώσει την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Επίσης, μια σειρά από διατάξεις που πρότεινε ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως θα περάσουν με 151 ψήφους, ωστόσο μοιάζει δύσκολο να εγκριθούν από την επόμενη Βουλή, καθώς χρειάζονται 180 ψήφους. Οι σημαντικότερες είναι η καθιέρωση του πολιτικού όρκου, η θέσπιση δημοψηφισμάτων με λαϊκή πρωτοβουλία, η λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία, η συνταγματική κατοχύρωση της απλής αναλογικής στον εκλογικό νόμο, οι (τρεις) θητείες για τους βουλευτές, οι θεσμοί άμεσης δημοκρατίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, η προστασία των δικτύων και άλλων κρίσιμων αγαθών (π.χ. νερό) από τις ιδιωτικοποιήσεις κτλ.

Αντιθέτως, κρίσιμες προτάσεις της ΝΔ, όπως η αλλαγή του άρθρου 16 για τα ιδιωτικά και μη κρατικά πανεπιστήμια ή του άρθρου 24 για τα δάση και την προστασία του περιβάλλοντος απορρίφθηκαν ήδη από την πρώτη ψηφοφορία κι έτσι η αναθεώρηση των εν λόγω άρθρων ναυάγησε οριστικά. Αντιθέτως, στο μεταίχμιο βρίσκονται οι προτεινόμενες από την κυβερνητική πλειοψηφία αλλαγές στο άρθρο 3 για τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας, όπου προτείνεται η καθιέρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του Κράτους. Στην ψηφοφορία του Φεβρουαρίου η εν λόγω διάταξη είχε συγκεντρώσει 151 ψήφους ύστερα από... επανακαταμέτρηση.

Send this to a friend