Αθήνα

12 oC

αίθριος καιρός

Φίλιππος Σαχινίδης για ΟΑΣΘ: Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κτίζει το δικό της πελατειακό κράτος

Η πρόσφατη ανακοίνωση της κυβέρνησης για τη στελέχωση του ΔΣ του ΟΑΣΘ επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, στο όνομα της προσπάθειας του "νέου" να αλλάξει τη χώρα και να την απαλλάξει από τις παθογένειες του "παλαιού", το μόνο που πετυχαίνει είναι να υποκύπτει στη γοητεία της οικογενειοκρατίας και να κτίζει το δικό της πελατειακό κράτος.

Αυτό σημειώνει σε ανάρτησή του στο Facebook ο πρώην υπουργός Φίλιππος Σαχινίδης και προσθέτει:

Με αφορμή λοιπόν τη διαδικασία που ακολουθήθηκε στην επιλογή των προσώπων που απαρτίζουν το ΔΣ του ΟΑΣΘ, και με δεδομένο ότι οι αδυναμίες στην παραγωγή ποιοτικού έργου και οι οικονομικές αναποτελεσματικότητες πολλών δημόσιων οργανισμών οφείλονται στις διοικήσεις τους, είναι αναγκαίο να ξεκινήσει μια δημόσια συζήτηση για τα κριτήρια με τα οποία στελεχώνεται ο κρατικός μηχανισμός από τις εκάστοτε κυβερνήσεις.

Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου, από την εκλογή της τον Οκτώβριο του 2009, ξεκίνησε μια προσπάθεια να αλλάξει τον τρόπο στελέχωσης των θέσεων στον κρατικό μηχανισμό υιοθετώντας το opengov.

Είχε γίνει κατανοητό ότι ο παραδοσιακός τρόπος στελέχωσης θέσεων στον κρατικό μηχανισμό δεν ήταν διαφανής, και δεν πληρούσε κριτήρια αξιοκρατίας και αποτελεσματικότητας. Ο τρόπος αυτός ευθυνόταν σε μεγάλο βαθμό για τις αναποτελεσματικότητες στο έργο και τις υπηρεσίες που παρείχαν πολλοί οργανισμοί του Δημοσίου.

Η θέσπιση του opengov έγινε με μεγάλες δυσκολίες και συνάντησε πολλές αντιστάσεις. Είναι αναμενόμενο η εισαγωγή ενός νέου θεσμού να εμφανίσει προβλήματα. Η κριτική όμως που ασκήθηκε στο νέο θεσμό σπάνια κινήθηκε προς την κατεύθυνση της βελτίωσης του μέσα από αλλαγές στην βάση της εμπειρίας που κατακτήθηκε από την εφαρμογή του.

Τις περισσότερες φορές η κριτική αποσκοπούσε στην απαξίωση του νέου αυτού θεσμού, ώστε να διευκολυνθεί η επιστροφή στον γνωστό τρόπο στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού, είτε αυτός ήταν της λογικής 4-2-1, είτε ο πιο παραδοσιακός των κομματικών στελεχών και πολιτευτών.

Σήμερα, παρά τη δεκαετή κρίση, τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ όσο και η ΝΔ έχουν παραμείνει προσκολλημένοι στη λογική του πελατειακού κράτους και αντιμετωπίζουν το ζήτημα της στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού ως λάφυρο στον αγώνα τους να κερδίσουν τις εκλογές.

Η ελληνική σοσιαλδημοκρατία, στη νέα της πορεία και στην προσπάθεια της να εμπλουτίσει τις προτάσεις της για την προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας, οφείλει να βγει μπροστά και να αποστασιοποιηθεί οριστικά από τις αντιλήψεις και πρακτικές που οδήγησαν στην κρίση και κατάρρευση του 2009.

Η ελληνική σοσιαλδημοκρατία οφείλει να πιάσει το νήμα της στελέχωσης του κρατικού μηχανισμού από το σημείο που εγκαταλείφθηκε. Να συνεχίσει την προσπάθεια με πιο βελτιωμένες προτάσεις για το opengov.

Οι οργανισμοί του δημοσίου πρέπει να παράγουν ποιοτικές υπηρεσίες προς όφελος των πολιτών, αξιοποιώντας κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο και το τελευταίο ευρώ των φορολογουμένων χωρίς να συσσωρεύουν ελλείμματα και χρέη.

Παραθέτω ένα κείμενο του Καθηγητή Γ. Πανάρετου, το οποίο ανάρτησε τον Δεκέμβριο του 2015 με αφορμή την παραίτηση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Θανάση Ζηλιασκόπουλου ο οποίος είχε επιλεγεί μέσω του opengov.

Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου, 2015, OpenGov, «ΤΡΑΙΝΟΣΕ, και "επιστροφή στην κανονικότητα"»

Ανακοινώθηκε χθές και πήρε ευρεία δημοσιότητα στα ΜΜΕ, η παραίτηση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Θανάση Ζηλιασκόπουλου. Όλα τα ΜΜΕ που αναφέρθηκαν στην παραίτηση αυτή έκαναν εκτενή αναφορά στην επιτυχή θητεία του ΘΖ στο πόστο που κατείχε.

Η μεγαλύτερη επιτυχία του, όπως γράφουν, είναι ότι παρέλαβε τον οργανισμό με ζημιές 230 εκ. ευρώ και τον παραδίδει κερδοφόρο. Τα αποτελέσματα και οι δραστηριότητες κατά την διάρκεια της θητείας του αναφέρονται αναλυτικά σε πολλά δημοσιεύματα, (π.χ. εδώ). Αναφέρεται επίσης, ότι ο νυν Υπουργός Υποδομών είχε αφήσει από καιρό να εννοηθεί ότι θα τον αντικαθιστούσε με πρόσωπο δικής του εμπιστοσύνης. (Προφανώς, κριτήριο είναι η «προσωπική εμπιστοσύνη» και όχι η ικανότητα και η απόδοση).

Σε μερικά μόνο από τα δημοσιεύματα, γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι ο ΘΖ ανέλαβε το 2010. Κανένα όμως από τα δημοσιεύματα, ακόμα και αυτά των μεγάλων εφημερίδων, δεν κάνει αναφορά στο γεγονός ότι ο ΘΖ επελέγη με την διαδικασία του OpenGov. Δεν προβληματίζονται καν για το κατά πόσον η επιτυχής επιλογή οφείλεται –ενδεχομένως- και στην διαδικασία με την οποία έγινε. Ως και αν ο ΘΖ βρέθηκε στην θέση αυτή με κάποιο μαγικό τρόπο.

Αυτό δεν το βρίσκω παράξενο, γιατί η οποιαδήποτε καινοτόμος πρωτοβουλία της κυβέρνησης Παπανδρέου δεν έχει πλέον καμμία τύχη αναγνώρισης στα ΜΜΕ. Μου προκαλεί, όμως, εντύπωση ότι για την «παραίτηση» του ΘΖ εξέδωσαν ανακοινώσεις και η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ χωρίς όμως (ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ) να κάνει αναφορά στην κυβέρνηση που τον επέλεξε και στην διαδικασία με την οποία αυτός επελέγη. Μια διαδικασία που για πρώτη φορά ήταν ανοικτή και χρησιμοποίησε τα βιογραφικά των ενδιαφερομένων ως βασικό κριτήριο επιλογής.
Θα ήταν ίσως χρήσιμο να κάνω μια μικρή ιστορική αναδρομή στην επιλογή αυτή. Για την συγκεκριμένη θέση, υπεβλήθησαν συνολικά 81 υποψηφιότητες.

Η διαδικασία αξιολόγησης ολοκληρώθηκε στις 4/1/2010. Μεταξύ των 81 υποψηφίων υπήρχαν 3 που ξεχώριζαν. Ο Ζηλιασκόπουλος είχε την καλύτερη αντικειμενική αξιολόγηση σε σχέση με σπουδές, επαγγελματική εμπειρία, προηγούμενη δραστηριότητα, κ.λ.π.

Στις 11/1/2010, ο τότε Υπουργός, Δημήτρης Ρέππας, υπέβαλε στον Πρωθυπουργό την πρότασή του για την συγκρότηση του ΔΣ της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. Για Πρόεδρο πρότεινε τον Ζηλιασκόπουλο, που ήταν πρώτος και στην αξιολόγηση του OpenGov. Στην πρότασή του αυτή πήρε υπ’ όψη του όχι μόνο την αντικειμενική αξιολόγηση που του είχα αποστείλει, αλλά και μια σειρά από άλλες παραμέτρους που αφορούσαν την καταλληλότητα των υποψηφίων.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον επίσης, είναι ότι στην πρότασή του όχι μόνο υπέδειξε τα πρόσωπα που θα έπρεπε να καταλάβουν τις θέσεις του Προέδρου και των μελών του ΔΣ, αλλά συνέστησε και την μείωση των αποδοχών του Προέδρου κατά 50% περίπου. (Θα είχε ενδιαφέρον να δημοσιοποιηθούν οι αποδοχές των προκατόχων του ΘΖ και κάποια αξιολόγηση της θητείας τους. Ίσως αυτό θα βοηθήσει τους ειδικούς να δούν μια ακόμα διάσταση της κατάστασης που παρέλαβε η κυβέρνηση Παπανδρέου τον Οκτώβριο του 2009).

Μετά την «παραίτηση» Ζηλιασκόπουλου, αναρωτιέμαι με ποια κριτήρια θα επιλέξει ο Υπουργός Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων Χρ. Σπίρτζης τον διάδοχό του. Θα είναι χρήσιμο και εδώ να γίνει μία σύγκριση των διαδικασιών για να δούμε αν το 2015 διαφέρει σε τίποτα από το 2007 και αν η παρένθεση της περιόδου 2009-2011 με διαδικασίες όπως το OpenGov έχει κλείσει οριστικά.

ΥΓ. Μου δίνεται για ακόμη μια φορά η ευκαιρία να τονίσω την εξαιρετική συνεργασία με τον Δ. Ρέππα στο θέμα του OpenGov. Ήταν ο Υπουργός, ο οποίος σεβάσθηκε από την αρχή μέχρι το τέλος όλα τα στάδια της διαδικασίας και με τον οποίο είχα την καλύτερη συνεργασία. Δεν ήταν νομίζω τυχαίο ότι οι οργανισμοί που είχε στην εποπτεία του είχαν ίσως την καλύτερη απόδοση από όλους τους οργανισμούς που εποπτεύονταν από οποιοδήποτε άλλο Υπουργείο.

ΥΓ2. Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω προσωπικά τον κ. Ζηλιασκόπουλο. Ήταν μια από τις αδυναμίες του OpenGov (δεν υπήρχε χρόνος για συνεντεύξεις με όλους τους επικρατέστερους υποψηφίους για κάθε μια από τις πάνω από 3000 θέσεις που προκηρύχθησαν. Έγινε μόνο για κάποιες από αυτές). Η αδυναμία αυτή όμως –όπως και αρκετές άλλες- ωχριούν μπροστά στην κατάσταση που προηγήθηκε του OpenGov και σ’ αυτήν που ακολούθησε το OpenGov.

ΥΓ3. Μια και όπως φαίνεται η εποχή του OpenGov έχει κλείσει οριστικά, ίσως είναι καιρός να οργανώσουμε ένα συνέδριο στο οποίο όσα στελέχη της διοίκησης επελέγησαν με την διαδικασία αυτή να αποτυπώσουν τις εμπειρίες τους. Για την Ιστορία.