Αθήνα

29 oC

σποραδικές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

To νέο Ford Puma ST βρυχάται με 200 ίππους (+video)

STIGMA

«Ιστορική» η Συμφωνία… πρόκληση για το μέλλον της Ευρώπης

Σε μία Σύνοδο που διήρκησε τέσσερες ημέρες – αντίστοιχης διάρκειας εκείνης του Δεκεμβρίου 2000 για τη Συνθήκη της Νίκαιας – και μετά από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις οι 27 ηγέτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) τα ξημερώματα της πέμπτης μέρας κατέληξαν σε μια «ιστορική» Συμφωνία για το νέο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Δείτε επίσης

Κώστας Σλούκας: Επιστροφή στο λιμάνι – Η φωτογραφία με τους Αγγελόπουλους
Ελένη Γερασιμίδου: GNTM & Shopping Star υποβιβάζουν τις γυναίκες- Βλέπω πανομοιότυπα κορίτσια

Συμφώνησαν με τη συμβιβαστική πρόταση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα είναι συνολικού προϋπολογιαμού 750 δισ. ευρώ επιμεριζόμενη σε επιχορηγήσεις ύψους 390 δισ. ευρώ και δάνεια 360 δισ. ευρώ και θα εγγραφεί στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. 2021-2027, συνολικού ύψους 1,074 τρισ. Ευρώ. Το Ταμείο Ανάκαμψης θα είναι τριετές και θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού με την εγγύηση της Ε.Ε. και του Προϋπολογισμού της, με δεσμεύσεις πόρων από το 2021 έως το 2023 και με περίοδο αποπληρωμής έως και το 2026.

Η Σύνοδος Κορυφής ήταν πράγματι κομβικής σημασίας για το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Η Συμφωνία θεωρείται «ιστορική» για την Ε.Ε., καθώς με αυτή γίνεται ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης της.

Ο συμβιβασμός που επετεύχθη όμως δεν παύει να έχει και τους επικριτές του που τον θεωρούν κατώτερο των περιστάσεων και ότι αποτελεί μια «χαμένη ευκαιρία» για την περαιτέρω ολοκλήρωση της Ε.Ε. και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της στη διεθνή σκακιέρα, καθότι οι ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. κατέληξαν σε συμφωνία για το σχέδιο ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας, με στόχο την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορονοϊού, έπειτα από μεγάλες πιέσεις από τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά (Ολλανδία, Δανία, Σουηδία, Αυστρία) οι οποίες πατώντας πάνω στην ανάγκη ομόφωνης απόφασης αναδείχθηκαν σε ρυθμιστή των αποφάσεων της Συνόδου.

Οι θετικές επιπτώσεις της Συμφωνίας

  • Είναι η πρώτη φορά που θεσμοθετείται ο κοινός δανεισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τις αγορές για λογαριασμό των κρατών-μελών, ώστε να λάβουν τις επιχορηγήσεις, πραγματοποιώντας το γενέθλιο βήμα της προς την κατεύθυνση της δημοσιονομικής ενοποίησης. Το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 750 δις. ευρώ – όλα τα ποσά αναφέρονται σε σταθερές τιμές του 2018, εκτός αν υπάρχει εξαίρεση – θα χρηματοδοτηθεί από δάνειο που θα λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξ ονόματος της Ε.Ε., με την αποπληρωμή να πρέπει να γίνει μέχρι το 2058 το αργότερο.
  • Το Ταμείο Ανάκαμψης είναι εμπροσθοβαρές, καθώς το 70% των επιχορηγήσεων του, είναι πόροι που θα δεσμευτούν τα έτη 2021 και 2022 ανάλογα με κριτήρια «ανθεκτικότητας», όπως πληθυσμός, επίπεδο ανεργίας των τελευταίων πέντε ετών. Το υπόλοιπο 30% θα δεσμευτεί μέχρι το τέλος του 2023.
  • Οι περισσότεροι των πόρων ανασυγκρότησης θα κατευθυνθούν στην χρηματοδότηση μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων που θα καταρτισθούν και θα κατατεθούν έως τα μέσα Οκτωβρίου από τα κράτη-μέλη,(312,5 δισεκατομμύρια σε επιχορηγήσεις).
  • Η αναδρομικότητα της επιλεξιμότητας, καθότι εξαιτίας των έκτακτων συνθηκών που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού, οι σχετικές δράσεις που ξεκίνησαν από τον Φεβρουαρίου 2020 και μετά μπορεί να είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση. στο πλαίσιο του ReactEU και του RRF, υπό την προϋπόθεση ότι επιδιώκουν τους στόχους των αντίστοιχων προγραμμάτων.
  • Για την αποπληρωμή του δανείου των 390 δις. ευρώ του ταμείου ανασυγκρότησης, η Ε.Ε. θα πρέπει αποκτήσει νέες πηγές εσόδων, ξεκινώντας κατ’ αρχή με τη θέσπιση φόρου για τα μη ανακυκλώσιμα πλαστικά από τις αρχές του 2021.
  • Στο πλαίσιο ευθυγράμμισης των δαπανών της Ε.Ε. με τη «Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα» θέτει ως στόχο της να αφιερώσει το 30% των δαπανών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός για την περίοδο 2021-2027, καθώς και το ταμείο ανασυγκρότησης θα πρέπει να υπηρετούν τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας το 2050 και με τους στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου μέχρι το 2030.
  • Η Ελλάδα προβλέπεται να λάβει περίπου 32 δισ. ευρώ, αλλά με μεγαλύτερη αναλογία δανείων προς επιχορηγήσεις σε σχέση με την αρχική πρόταση, εκ των οποίων τα 19,5 δισ. αφορούν επιχορηγήσεις και τα 12,5 δισ. δάνεια. Σε αυτά προστίθενται σχεδόν 40 δισ. ευρώ από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τα οποία θα δοθούν μέσα από δράσεις του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2021- 2027.
  • Τα χρήματα που θα λάβει η Ελλάδα δεν θα συνοδεύονται για πρώτη φορά από δημοσιονομικά μέτρα, δεν ισχύουν δημοσιονομικοί όροι, σίγουρα πρόκειται για μεγάλη ένεση ρευστότητας στην ελληνική οικονομία που θα πρέπει να γίνει με την ορθολογική εκμετάλλευσή τους με βάση την εμπειρία του παρελθόντος αλλά και νέους μηχανισμούς.

Τα αρνητικά σημεία της Συμφωνίας

Όμως υπάρχει και μια σειρά από αρνητικά σημεία της Συμφωνίας που πρέπει να επισημάνουμε:

  • Στο τελικό κείμενο που προήλθε μετά από σκληρές και εντατικές διαπραγματεύσεις άλλαξε ο αρχικός προτεινόμενος συσχετισμός των ποσών μεταξύ επιχορήγησης και δανεισμού και από 500 προς 250 δισ. διαμορφώθηκε σε 390 προς 360 δισ. – με αποτέλεσμα ενώ πριν οι επιχορηγήσεις ήταν τα 2/3 τώρα είναι μόλις το 52% – δηλ. το ποσό που θα χορηγηθεί υπό μορφή επιχορηγήσεων και ενισχύσεων θα κυμαίνεται σε 390 δισ. ευρώ και θα είναι μειωμένο κατά 110 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της ΕΕ την οποία είχαν προτείνει η Γερμανία και η Γαλλία.
  • Αν και η αναλογία κατανομής στα Κράτη δεν επηρεάστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό, η αλλαγή επηρέασε σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες με κάποιες είτε να καταργούνται τελείως όπως το «Μέσο Στήριξης Φερεγγυότητας», είτε να υποχρηματοδοτούνται, όπως το «Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης».
  • Οι 27 ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. απέφυγαν σε πρώτη φάση να δεσμευτούν στη χρηματοδότηση του κοινοτικού ταμείου με ίδιους πόρους που θα προέρχονται από την επιβολή φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, την άμεση εισαγωγή κοινού ψηφιακού φόρου, καθώς και περιβαλλοντικών τελών, παραπέμπωντας την επιβολή των δύο τελευταίων στο 2023, έπειτα από σχετικές προτάσεις που θα διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
  • Η απροθυμία υιοθέτησης ιδίων πόρων για τον Κοινοτικό Προϋπολογισμό εγκυμονεί τον κίνδυνο η αποπληρωμή των κεφαλαίων που θα δανειστεί η Ε.Ε. από τις αγορές προκειμένου να χρηματοδοτήσει το Ταμείο Ανάκαμψης έως το 2058, να αποβεί σε βάρος των μελλοντικών προϋπολογισμών της και την αφαίμαξη τους.
  • Περικόπηκαν οι αρχικά προτεινόμενες επιχορηγήσεις προς τις χώρες που χτυπήθηκαν περισσότερο από την πανδημία του κορονοϊού,
  • Αυξήθηκαν αντί να καταργηθούν οι επιστροφές προς τις «φειδωλές» χώρες της Ε.Ε. ενώ δόθηκαν παραχωρήσεις και δώρα και προς τις κυβερνήσεις κάποιων άλλων κρατών μελών, (Τσεχία, Γερμανία, Σλοβενία, Βέλγιο, Κύπρο), για να συμφωνήσουν
  • Υποβαθμίστηκε ο ρόλος του κράτος δικαίου και οι δημοκρατικές αξίες της Ε.Ε., έτσι ώστε αυτές να αποτελούν απαράβατο όρο για τη λήψη κοινοτικών κονδυλίων, καθότι η τελική διατύπωση είναι πιο ασαφής από αυτήν που περιλάμβανε η αρχική πρόταση του Σαρλ Μισέλ. Όπως αναφέρεται στο κείμενο συμπερασμάτων, «θα εισαχθεί ένα καθεστώς αιρεσιμότητας που θα προστατεύει τον προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης», και «Στο πλαίσιο αυτό, η Ε. Ε. θα προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέτρα σε περίπτωση παραβιάσεων» τα οποία θα υιοθετούνται με ενισχυμένη πλειοψηφία του Συμβουλίου.
  • Υπήρξε δραστική περικοπή στα διαρθρωτικά ταμεία του επόμενου επταετούς κοινοτικού προϋπολογισμού τα οποία αποτελούν «πυλώνα» για το μέλλον της Ε.Ε. και «θύματα» πρωτίστως την υγεία, την έρευνα, την καινοτομία και το κλίμα, όπου τα αρχικά κονδύλια που είχαν προταθεί στον νέο προϋπολογισμό περικόπηκαν δραματικά. Τα βασικά προγράμματα του νέου προϋπολογισμού που αφορούν στους παραπάνω τομείς συρρικνώθηκαν κάθετα από τη συμφωνία, χάνοντας τα περισσότερα από τα συμπληρώματα που προβλέπονταν από το Ταμείο Ανάκαμψης.
  • Τέλος υιοθετήθηκε ακόμη ένας «γραφειοκρατικού» τύπου μηχανισμός διαχείρισης για το Ταμείο Ανάκαμψης από το οποίο η εκταμίευση χρημάτων αναμένεται από το δεύτερο εξάμηνο του 2021. Η απόφαση του Συμβουλίου περιγράφει με σαφήνεια την περίπλοκη διαδικασία με τις δεσμεύσεις και τις αξιολογήσεις εκταμίευσης που τελεί μεν υπό την πολιτική εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και όχι ενός εκτός Συνθηκών της Ε.Ε. διακυβερνητικού οργάνου, όπως ο ESM ή ο EFSF των ελληνικών μνημονίων, αλλά μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξελιχθεί σε πρόβλημα και να μπλοκάρει τα κονδύλια, ακόμη και με την αντίρρηση μόνο ενός κράτους-μέλους.

Η Συμφωνία ευκαιρία για την ανάκαμψη και ανάταξη της χώρας

Εν κατακλείδι, πρόκειται για μια Συμφωνία, η οποία εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα και αποφευχθούν οι «τριβές» μεταξύ των κρατών – μελών θα συμβάλει στο μέγιστο δυνατό βαθμό στην άμβλυνση της κοινωνικοοικονομικής ζημιάς από την υγειονομική κρίση, αλλά και στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των οικονομιών.

Στο Κίνημα Αλλαγής πιστεύουμε ότι η Συμφωνία αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ελληνική κοινωνία, είναι μονόδρομος για την ελληνική οικονομία και επιβάλλεται να αξιοποιηθεί με όραμα, σχέδιο και ουσιαστικό διάλογο των πολιτικών δυνάμεων και των κοινωνικών εταίρων για να προχωρήσουμε ως χώρα – ως τα μέσα Οκτωβρίου – στην κατάθεση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει να στηρίζεται σε ένα νέο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο που θα προβλέπει νέες πολιτικές για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την προσαρμογή στην ψηφιακή εποχή με ταχείς διαδικασίες απορροφητικότητας, ώστε να πετύχουμε τη γρήγορη, ορθολογική και εμπροσθοβαρή εκταμίευση των κονδυλίων..

Γιατί τώρα, μέσα σε αυτή την πρωτοφανή κρίση, δίνεται στην ελληνική κυβέρνηση η ευκαιρία σχεδιασμού και υλοποίησης ενός μεταρρυθμιστικού και επενδυτικού οδικού χάρτη, καταθέτοντας ένα κοστολογημένο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης με εμβληματικές επενδυτικές πρωτοβουλίες που θα βοηθήσουν στην ανάκαμψη και ανάταξη της χώρας μας.

 Γιάννης Διονυσόπουλος

Διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών

Αν. Γραμματέας Τομέα Επιστημόνων ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΑΛΛΑΓΗΣ – ΠΑΣΟΚ

Μέλος ΣτΑ Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας

Ακολουθήστε το TheCaller στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις

Πάιατ: Το Καστελλόριζο έχει υφαλοκρηπίδα και δικαιώματα ΑΟΖ

Σε επιφυλακή η Ελλάδα έως τις 2 Αυγούστου – Τότε λήγει η Navtex της Τουρκίας στο Καστελλόριζο

Κων. Φίλης στο TheCaller: «Η Τουρκία έχει αποφασίσει να απομονώσει το Καστελόριζο από την υπόλοιπη Ελλάδα»

 

Η (τηλεοπτική) επανάσταση που πνίγηκε…
Η ΑΕΚ τήρησε την υπόσχεση και τώρα πάει για την υπέρβαση!
Στον απόηχο της φετινής ΔΕΘ & του Thessaloniki helexpo forum- Το σχέδιο της Νέας Αλλαγής η προοδευτική διέξοδος για τη χώρα
Ο ΣΥΡΙΖΑ, τα ΜΜΕ, ο σκύλος και η ουρά του
Ο ρεαλισμός και η αντιπολίτευση
Το αδιανόητο απόλυτο κακό, χτες και σήμερα