Αθήνα

13 oC

ελαφρές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Λιάνης για Γεννηματά: Πριν από λίγες εβδομάδες λιποθυμούσε στις σκάλες, σηκωνόταν όρθια και έλεγε «όχι ακόμη» (ΒΙΝΤΕΟ)

STIGMA

Οι δημιουργοί της εποχής μας, που συχνά αγνοούνται

Επειδή το lockdown μας έχει «χαρίσει» δυσανάλογο χρόνο, επιστρέφω σε ένα θέμα που δεν έχει άμεση σχέση με τα τρέχοντα: την ανάγκη να διαμορφώσουμε ακόμη περισσότερο μια ολοκληρωμένη και ισορροπημένη εικόνα της χώρας μας, ιδιαιτέρως εν όψει της γιορτής των 200 χρόνων από την ίδρυση του κράτους.

Δείτε επίσης

Ο Νίκος Παπανδρέου και οι συνεργάτες έκαναν το Ίδρυμα Παπανδρέου αγνώριστο
Νίκος Παπανδρέου: Ποιο ξόρκι θα διώξει τον κορονοϊό;

Και ξεκινάω με το πιο απλό: το τι σημαίνει η Ελλάδα «μας;» Τι είναι η Ελλάδα; (Δεν θα αναφερθώ στο γνωστό ποίημα του Πολέμη που κάποτε μαθαίναμε στο δημοτικό). Όταν λέμε «Ελλάδα» πολύ από εμάς και οι περισσότεροι αν όχι όλοι στο εξωτερικό ανατρέχουν στους Αρχαίους.

Μάλιστα, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο νου των περισσοτέρων ξένων όταν οι άνθρωποι ακούνε τη λέξη «Ελλάδα» είναι οι αρχαίοι ημών προγόνων: οι τραγικοί, οι φιλόσοφοι, οι μαθηματικοί, οι αρχιτέκτονες, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, η Ακρόπολη, και οι Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες. Τι γίνεται με τη σύγχρονη Ελλάδα; Τίποτα εκεί;

Ο Δημήτρης Καμπούρογλου, πνευματικός του προηγούμενου αιώνα και πρώτος διευθυντής του Εθνικού Μουσείου, κοροϊδεύει την υπερηφάνεια του σύγχρονου Έλληνα για το παρελθόν του: Δεν υπάρχει κανένας άλλος τόπος στον κόσμο όπως η Ελλάδα, για το οποίο γράφονται τόσα βιβλία και διαβάζονται τόσα λίγα. Δυστυχώς, αυτή η άποψη επικρατεί ακόμη και σήμερα.

Ωστόσο, υπάρχει ένας πλούτος πολιτισμικός που κατ΄ εμέ τουλάχιστον, δεν έχει μελετηθεί ούτε και έχει αποκαλυφθεί. Αυτή τη στιγμή ζούνε ανάμεσά μας, δίπλα μας και γύρω μας άτομα που αξίζουν σοβαρή μελέτη. Το να δούμε ότι πέραν του χρυσού μας παρελθόντος και σήμερα υπάρχουν άτομα με τεράστια προσφορά ίσως να ακούγεται εριστικό. Δεν ακούγεται ως κάτι προφανές, ιδιαιτέρως σε μια κοινωνία που βαρύνεται από το αρχαίο αλλά και το πρόσφατο της παρελθόν. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που δεν βλέπουμε τους δημιουργούς ανάμεσά μας. Η έντονη πολιτικοποίηση σφραγίζει το κάθε άτομο σε μια «ταμπέλα», με πολιτικό πρόσημο, και έτσι δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτό το χαρακτηριστικό, να διώξουμε την ταμπέλα και να δούμε την ουσία.

Οι δημιουργοί της εποχής μας συχνά αγνοούνται και απορρίπτονται λόγω πολιτικών απόψεων. Ένας καλός συγγραφέας δεν διαβάζεται γιατί βρισκόταν σε λάθος πλευρά στον εμφύλιο, άλλος καλλιτέχνης παραμελήθηκε επειδή ο πατέρας του κάποτε συνεργάστηκε με τη χούντα… Για να το πάω σε συγκεκριμένο παράδειγμα (χωρίς να λέω ότι ανήκω σε οτιδήποτε σπουδαίο ή ξεχωριστό) από τα εννιά μου βιβλία, ούτε ένα δεν έχαιρε κριτική βιβλίου από τους έγκυρους κριτικούς. Ναι υπήρχε δημοσιογραφικός σχολιασμός – λόγο επωνύμου και μόνο. Δεν παραπονιέμαι, μια παρατήρηση κάνω, ότι οι πολιτικές ταμπέλες που κολλάμε σε δημιουργούς λειτουργούν σαν παρωπίδες.
Όμως ακριβώς επειδή ακόμη να διεισδύσουμε στις πρόσφατές μας γενιές, μας μένει δουλειά όμορφη και ωραία: να παρουσιάσουμε τους Νεοέλληνες – δημιουργούς που έχουν επηρεάσει τόσο την ελληνική κοινωνία, καθώς και τον κόσμο.

Μόλις πριν δυο χρόνια περίπου εξέδωσα το βιβλίο/δοκίμιό μου με τίτλο The Magical Path to the Acropolis, για τον εκκεντρικό αρχιτέκτονα και καλλιτέχνη τοπίου, Δημήτρη Πικιώνη. Εν συντομία: το 1954 ο καθηγητής αρχιτέκτονας ανέλαβε με εντολή του υπουργού Δημοσίων Έργων Κωνσταντίνο Καραμανλή να φτιάξει το δρόμο προς την Ακρόπολη. Αντί να ρίξει μπετόν και να ξεμπερδέψει σε έξι μήνες όπως περίμενε ο Καραμανλής, ο τελειομανής και εκκεντρικός Πικιώνης ασχολήθηκε με την κάθε πέτρα που τοποθετούσε με 25 τεχνίτες στην ιερά γη. Για τέσσερα – πέντε χρόνια δημιούργησε επιμελώς ένα μοναδικό πέτρινο μονοπάτι που στη συνέχεια αναγνωρίστηκε ως ένα απίστευτο μονοπάτι, τόσο αναγνωρισμένο ώστε είναι πλέον μέρος των μνημείων κληρονομιάς της UNESCO.

Ρωτήστε τον Έλληνα όμως για τον Πικιώνη ή για ποιος έκανε τα μονοπάτια της Ακρόπολης και πιθανότατα δεν θα πάρετε καμία απάντηση. Ούτε ταμπέλα στην είσοδο από την Αρειοπαγίτου δεν υπάρχει. Το βιβλίο / δοκίμιο μου (με φωτογραφίες) ήταν και είναι μια προσπάθεια να διορθώσει την άγνοια με ένα σύντομο σε ρυθμό αφήγημα του εκκεντρικού αρχιτέκτονα καλλιτέχνη αρχαιοδίφη και πρωτο-οικολόγου ,και το απίστευτο έργο γύρω από το αρχαίο μνημείο.

Στο ίδιο πνεύμα έχω γράψει μια σειρά σχετικά συντόμων άλλων δοκιμίων: Ένα απ’ αυτά ονομάζεται Η Τέχνη της Πολιτικής Αφήγηση και η Ζωή σε Πρώτο Πρόσωπο. Αναλύει την ρητορική του Ανδρέα σαν να αναλύαμε έναν λογοτέχνη – τα μεταφορικά του σχήματα, τα ρήματα, οι παρομοιώσεις του κλπ. Άλλο μου πόνημα εξετάζει την σύγχρονη Ελλάδα μέσα από την διαδρομή των δυο σπουδαιότερων μουσικών μας συνθέτων. Το Μίκης και Μάνος εξετάζει την οδυνηρή σχέση μεταξύ των «frenemies» και των μουσικών κολοσσών της σύγχρονης Ελλάδας – Θεοδωράκη και Χατζιδάκι.

Δίνω αυτούς τους τίτλους ως παραδείγματα του μεγάλου όγκου εργασίας που απομένει για να βάλει τη σύγχρονη Ελλάδα στο χάρτη – διανοητικά τουλάχιστον. Πως γράφτηκε ο Εθνικός Ύμνος; Ποιος ο μεγαλύτερος Έλληνας Ομηριστής και πια η προσφορά του; Συχνά ρωτάω φίλους ποιους θα έβαζαν στο πάνθεο των νεότερων Ελλήνων από τη δεκαετία του 1950 και μετά. Κάποιες απαντήσεις; Οι αρχιτέκτονες Κωνσταντινίδης και Δοξιάδης (Μπούρας, Καλτσά, Ζενέτο), οι συγγραφείς Βασίλης Βασιλικός και Ζυράννα Ζατέλλη, οι ζωγράφοι Φασιανός και Γαΐτη, (και τόσοι άλλοι πιο «ποπ» όπως ο Παυλόπουλος και η Βαλυράκη) η Κική Δημουλά αλλά και ο Τίτος Πατρίκιος, ο Διονύσης Σαββόπουλος και ο Παπάζογλου, η Αλίκη και η Μελίνα, ο Νταλάρας και ο Πάριος, ο Μαρκόπουλος και ο Ξαρχάκος και πολλοί ακόμη, οι μαθηματικοί και «σταρταπιστές» όπως τον ιδρυτή του Τaxibeat ή του e-food και του skroutz.gr. Tέλος, αλλά όχι τελευταίο, τον Δημήτρη Κορρέ, διανοούμενο και αρχιτέκτονα, άνθρωπος που ζει και αναπνέει την Ακρόπολη σαν να ήταν ο ίδιος ο Ίκτινος. Σίγουρα ο αναγνώστης έχει τις δικές του/της προτάσεις;

Κάποιος θα μπορούσε να χωρίσει τη λίστα των πιθανών υποψηφίων ανά επάγγελμα: κλασικιστές, αρχαιολόγοι, μαθηματικοί, μηχανικοί, πολιτικοί, γιατροί. Γιατί όμως να μην περιλαμβάνει τον άνθρωπο που βοήθησε να συλληφθεί η 17 Νοέμβρη, ή ένα πορτρέτο της ελληνικής ομάδας των γυναικών του πόλο που κέρδισαν την Κίνα και πήραν το χρυσό μετάλλιο στη Σαγκάη το 2008;

Για όσους ενδιαφέρονται να αναλάβουν δράση, τα καλά νέα είναι ότι ο χρυσός εξακολουθεί να βρίσκεται στην κορυφή του βουνού. Πολλοί ζούνε ακόμη ανάμεσά μας. Φίλοι και συνάδελφοι τους είναι αρκετά πρόθυμοι να πουν την ιστορία του δημιουργού, πρωτού εξαφανιστεί και αυτή η γνώση στο λεγόμενο κάδο απορριμμάτων της ιστορίας. Υπάρχει και ένα άλλο μεγάλο έργο: η προφορική ιστορία των τελευταίων 50 ετών, πριν φύγει και εκείνη η γενιά που την έζησε.

Η αποκάλυψη των δημιουργικών ατόμων και η παρουσίασή τους στο κοινό με τρόπο μη-ακαδημαϊκό και προσιτό δεν είναι μόνο μια απάντηση στους αρχαίους, αλλά μια πράξη αντίστασης εναντίον εκείνων που πιστεύουν ότι η Ελλάδα αποτελείται από συνταξιούχους που πίνουν ούζο και συλλογικά οδήγησαν το χώρα στην άκρη της χρεοκοπίας.

Το να γράφεις για πραγματικούς δημιουργούς, είναι το ίδιο ένα έργο συναρπαστικό. Αυτός ο ενθουσιασμός μπορεί να μεταδοθεί στον αναγνώστη. Το δημιουργικό δοκίμιο – δηλαδή το είδος γραφείς που χρησιμοποιεί την τέχνη της λογοτεχνικής γραφής (διάλογο, περιγραφή παρομοιώσεις, μεταφορικές έννοιες κλπ) για θέμα ιστορικό ή βιογραφικό δεν είναι μια μορφή γραφής που έχει πάρει φωτιά στην Ελλάδα, αλλά έχει έρθει η στιγμή.

Αυτό το σύντομο κείμενο είναι στην πραγματικότητα μια πρόσκληση σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, συγγραφείς, δημοσιογράφους, ποιητές, δοκίμιογραφους, ακαδημαϊκούς, ώστε να αφιερώσουν λίγο χρόνο πάνω στους σύγχρονους Έλληνες και να γράψουν σύντομα κείμενα όχι ακαδημαϊκά, που θα πιστώσουν τη χώρα με περισσότερη δημιουργικότητα από ό, τι πιστεύαμε ότι υπήρχε. Οι ιστορίες υπάρχουν γύρω μας, όσα είναι τα αστέρια. (ποιητική αδεία, παρακαλώ).

Αν σηκώσουμε το κεφάλι μας, θα δούμε μια πλειάδα από αστραφτερά αφηγήματα, που τρεμοπαίζουν στο έντονο φως της δημιουργίας. Με τέτoιες πράξεις θα διώξουμε την κλεισούρα του lockdown, ανοίγοντας διάπλατα διανοητικά παράθυρα.

Ακολουθήστε το TheCaller στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις

Εβδομάδα συζητήσεων για “‘άνοιγμα” της οικονομίας, αλλά μόνον εάν το επιτρέψουν τα επιδημιολογικά δεδομένα – Εντείνονται η πίεση στις ΜΕΘ και οι απώλειες

Καιρός: Με συννεφιά και κρύο ξεκινάει η εβδομάδα – Πού θα βρέξει

Κορονοϊός – Θεσσαλονίκη: Κινητή υγειονομική μονάδα εκτάκτων αναγκών στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο

Κορονοϊός: «Φονικός» Νοέμβριος με 1.004 νεκρούς – 211 μέσα στο Σαββατοκύριακο

Μητσοτάκης: Τηλεδιάσκεψη για την παρουσίαση του Σχεδίου Ανάπτυξης από την Επιτροπή Πισσαρίδη

Ροή Ειδήσεων

27/10/2021 | 07:14

Επίθεση με βιτριόλι: Ολοκληρώνονται σήμερα οι αγορεύσεις – Έρχεται η ώρα της απόφασης

27/10/2021 | 07:03

Μηνύματα Μητσοτάκη σε Άγκυρα μέσω… Σαουδικής Αραβίας – “Η Ελλάδα είναι πάντα ανοιχτή σε διάλογο με βάση το Διεθνές Δίκαιο”

26/10/2021 | 23:51

Ψωρίαση: Πώς προλαμβάνονται οι εξάρσεις του χειμώνα

26/10/2021 | 23:42

Μαχαίρωσαν μαθητή στο 1ο ΕΠΑΛ Αθηνών με αιχμηρό αντικείμενο – Δέχθηκε επίθεση από 15 άτομα

26/10/2021 | 23:30

Τζόκερ: Που παίχτηκε το μοναδικό τυχερό δελτίο που κερδίζει πάνω από 100.000 ευρώ

26/10/2021 | 23:09

Λέσβος: 47χρονη μητέρα δυο παιδιών βρέθηκε κρεμασμένη σε δέντρο – Είχε χάσει τον πατέρα της πριν 1 μήνα

26/10/2021 | 22:54

H Φώφη Γεννηματά σε χαρούμενες στιγμές – Το ζεϊμπέκικο ανήμερα της γιορτής της (ΒΙΝΤΕΟ)

26/10/2021 | 22:38

«Δεν ακούνε πάνω στη μηχανή, δεν ακούνε…»: Οι διάλογοι του Κέντρου της ΕΛΑΣ και της ΔΙΑΣ που ενεπλάκη στην καταδίωξη στο Πέραμα

26/10/2021 | 22:33

Σασμός spoiler: Το ατύχημα της Στέλλας που βάζει σε κίνδυνο την ίδια και το αγέννητο παιδί της

26/10/2021 | 22:24

Η Δόμνα Κουντούρη για τη διπολική διαταραχή: «Είχα βγει ξυπόλητη στους δρόμους και περπάταγα ένα βράδυ»

26/10/2021 | 22:19

Εξεγέρθηκαν οι ρομά και στο Αγρίνιο! Έκαψαν κάδους και πέταξαν πέτρες (ΕΙΚΟΝΕΣ)

26/10/2021 | 22:09

Μοσχάτο: Με σκυμμένο το κεφάλι στο δικαστήριο ο καθηγητής που κατηγορείται για σεξουαλική παρενόχληση 11χρονης – Τέθηκε σε αργία

26/10/2021 | 22:03

Τζόκερ: Νέο τζακ ποτ και τουλάχιστον 1,8 εκατ. ευρώ στην επόμενη κλήρωση-Οι τυχεροί αριθμοί που κληρώθηκαν την Τρίτη 26/10

26/10/2021 | 21:57

Νέο Survivor με αμοιβή «βόμβα» του παρουσιαστή 300.000 ευρώ – Ο ΣΚΑΪ ονειρεύεται να «σβήσει» Σασμό και Άγριες Μέλισσες

26/10/2021 | 21:49

Σχολική κάρτα: Μέσω της πλατφόρμας edupass.gov.gr θα εκδίδεται για τα δημόσια σχολεία από τη Δευτέρα
Όταν φεύγει μια Κυρία…
Έβαλε ο Θεός σημάδι…
Η κόκκινη άναψε… πράσινο για τον θρίαμβο του ΠΑΟΚ!
Γιατί είμαστε τόσο σκατόψυχοι;
Ο Καρλίτος φέτος ξέρει τί να κάνει την μπάλα!
H «αξιολόγηση» καθηγητών και μαθητών στην αντοχή των θρανίων!