Αθήνα

18 oC

αραιές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Πικραμένος ο Γιάννης Βογιατζής: «Ήθελα να μου εξηγήσει ο Τόλης Βοσκόπουλος σε τι έφταιξα» (ΒΙΝΤΕΟ)

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ

18 Οκτωβρίου 1979: Ο Ελύτης τιμάται με το Νόμπελ λογοτεχνίας

Ήταν 18 Οκτωβρίου του 1979, όταν η Σουηδική Ακαδημία ανήγγειλε την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη «για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία».

Ο «Ποιητής του Αιγαίου» παρίσταται στην καθιερωμένη τελετή απονομής του βραβείου στις 10 Δεκεμβρίου του 1979 και παραλαμβάνει το βραβείο από τον βασιλιά Κάρολο Γουστάβο, γράφοντας μια χρυσή σελίδα στην ιστορία της ελληνικής γραμματείας.

Μετά την αναγγελία για τον νικητή, το πρακτορείο Associated Press έγραψε μεταξύ άλλων στην ανακοίνωσή του ότι: «Από τη Βρετανίδα Ντόρις Λέσσινγκ, τον Γκράχαμ Γκρην, τον Τούρκο Γιοσάρ Κεμάλ που ήταν από τους επικρατέστερους υποψηφίους, η σουηδική Ακαδημία προτίμησε τον Οδυσσέα Ελύτη, παρόλο που το έργο του είναι αμετάφραστο στα σουηδικά».

Η απονομή όπου ο Ελύτης κέρδισε τις εντυπώσεις και οι δηλώσεις των Ελλήνων Η απονομή έγινε στις 10 Δεκεμβρίου του 1979. Ο Οδυσσέας Ελύτης ντυμένος με φράκο, όπως επέβαλε το πρωτόκολλο, παρέλαβε το Νόμπελ λογοτεχνίας από τον Σουηδό βασιλιά.

Σύμφωνα με τις περιγραφές των παρευρισκόμενων στην αίθουσα τελετής, ο Έλληνας ποιητής, «έκλεψε την παράσταση». Τα άπταιστα γαλλικά του και το περιεχόμενο του λόγου του, που αναφέρονταν στην τέχνη της ποίησης, εντυπωσίασαν το κοινό. «Δεν αρκεί να ονειροπολούμε με τους στίχους. Είναι λίγοι. Δεν αρκεί να πολιτικολογούμε. Είναι πολύ. Κατά βάθος ο υλικός κόσμος είναι απλώς ένας σωρός από υλικά. Θα εξαρτηθεί από το αν είμαστε καλοί ή κακοί αρχιτέκτονες, το τελικό αποτέλεσμα. Ο παράδεισος ή η κόλαση που θα χτίσουμε. Εάν η ποίηση παρέχει μια διαβεβαίωση στους καιρούς τους duzttigez – σκληρούς – είναι ακριβώς αυτή: ότι, η μοίρα μας παρ’ όλα αυτά, βρίσκεται στα χέρια μας», ανέφερε μεταξύ άλλων, ο ποιητής στην ομιλία του…

Στην Ελλάδα, τόσο ο πνευματικός όσο και ο απλός κόσμος εξέφρασε την περηφάνια του για τη διάκριση του Ελύτη. «Ο Ελύτης ανήκει σε μια γενιά που στον καιρό της χλευάστηκε και κοροϊδεύτηκε από το επίσημο «πνευματικό» κατεστημένο του τόπου μας και αναθεματίστηκε από τις δήθεν προοδευτικές παρατάξεις του καιρού του», ανέφερε ο Μάνος Χατζιδάκις.

Ο Μίκης Θεοδωράκης είπε για τον ποιητή, το έργο του οποίου είχε ήδη μελοποιήσει: «Στο πρόσωπό του βραβεύεται όλη η ελληνική ποίηση, όλη η ελληνική τέχνη, όλος ο ελληνικός λαός»…

Ο Γιάννης Ρίτσος δήλωσε: «Η απονομή του βραβείου Νόμπελ στον μεγάλο μας Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη δεν είναι μία τιμή προς τον Ελύτη, αλλά μία τιμή προς το ίδιο το Νόμπελ».

Ο κατά κόσμον Οδυσσέας Αλεπουδέλης, του Παναγιώτη και της Μαρίας Βρανά, με πατρική καταγωγή από την Παναγιούδα Λέσβου και γεννημένος στις 2 Νοεμβρίου του 1911 στο Ηράκλειο Κρήτης, ήταν το τελευταίο παιδί από τα έξι της οικογένειας. Ανατρεπτικός κι επαναστάτης από πολύ μικρή ηλικία, επέλεξε το ψευδώνυμο Ελύτης με το οποίο θα χαράξει τη δική του πορεία στον κόσμο και θα καταξιωθεί, αντί να χρησιμοποιήσει το κανονικό του επίθετο. Η επιλογή του αυτή συνοδεύτηκε με εκείνη της άρνησης να αναλάβει το πατρικό εργοστάσιο σαπωνοποιίας και πυρηνελαιουργίας που διατηρούσε η οικογένεια στο Ηράκλειο Κρήτης.

Όπως δηλώνει ο ίδιος σε συνέντευξή του που φυλάσσεται στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του ΑΠΘ: «Το πραγματικό μου όνομα κουβαλούσε το βάρος μιας μικρής εμπορικής και βιομηχανικής φήμης που για όσους το έφεραν με υπερηφάνεια -και ήταν όλοι τους άνθρωποι που μόνη τους φιλοδοξία ήτανε το κέρδος – θα ήταν μεγάλη δυστυχία να το δούνε να ταυτίζεται με την υπόσταση ενός ποιητικού έργου παράξενου και ριψοκίνδυνου… Πήρα ψευδώνυμο γιατί θα ήτανε ντροπή να φτιάξω ένα έργο για το οποίο αφιέρωνα όλες μου τις δυνάμεις, όλο μου το πάθος μου για την αφιλοκέρδεια και να το ταυτίσω, ύστερα, με ένα όνομα συνυφασμένο με ο, τι ατομικά εγώ μισώ, δηλαδή, το πρακτικό πνεύμα, την εμπορική πίστη, τον άκρατο ωφελιμισμό».

Ιδεαλιστής και ανυπόταχτος από τα εφηβικά του χρόνια ακόμη, αρνήθηκε την υποδούλωση της πόλης των Αθηνών, γυρίζοντας όλα τα γύρω από την Αττική βουνά. Ενώ είχε γραφτεί στη Νομική Σχολή Αθηνών, δεν ακολούθησε την καριέρα του δικηγόρου. Πολέμησε ως ανθυπολοχαγός στο Αλβανικό Μέτωπο κι ενώ ταξίδεψε αρκετά στην Ευρώπη, δεν παρασύρθηκε από τον κοσμοπολίτικο ευρωπαϊσμό.

Στα χρόνια της χούντας, προτίμησε να μιλήσει μέσα από το έργο του όπως ο «Ήλιος ο Ηλιάτορας» και το «Το φωτόδεντρο». Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, διετέλεσε για λίγους μήνες πρόεδρος του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, ενώ αρνήθηκε τη θέση του βουλευτή Επικρατείας με τη ΝΔ.

Την απονομή του Νόμπελ, ακολούθησαν τιμητικές διακρίσεις εντός και εκτός Ελλάδας, μεταξύ αυτών και η απονομή φόρου τιμής σε ειδική συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων, η αναγόρευση του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, η ίδρυση έδρας νεοελληνικών σπουδών με τίτλο Έδρα Ελύτη, στο πανεπιστήμιο Rutgers του Νιου Τζέρσεϋ, καθώς και η απονομή του αργυρού μεταλλίου Benson από τη Βασιλική Φιλολογική Εταιρεία του Λονδίνου.

Το έργο του μεγάλο και σημαντικό μέρος του έχει μελοποιηθεί από καταξιωμένους συνθέτες και τραγουδοποιούς, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης. Έχουν ξεχωρίσει τα «Άξιον Εστί», «Τα ρω του έρωτα», «Προσανατολισμοί» και άλλα πολλά. Πέρα από το ποιητικό του έργο, ο Ελύτης άφησε σημαντικά δοκίμια, συγκεντρωμένα στους τόμους Ανοιχτά Χαρτιά (1974) και Εν Λευκώ (1992), καθώς και αξιόλογες μεταφράσεις Ευρωπαίων ποιητών και θεατρικών συγγραφέων. Πέθανε στις 18 Μαρτίου του 1996 από ανακοπή καρδιάς, στην Αθήνα.

Πηγή πληροφοριών: Μηχανή Του Χρόνου & TVXS

Ροή Ειδήσεων

27/11/2021 | 13:10

Συγκλονίζει ο Αύγουστος Κορτώ για τον θάνατο 8χρονης στο Κερατσίνι: «”Γυφτάκι” σκέφτονταν, στο τέλος πέθανα»

27/11/2021 | 12:58

Οι “Απαράδεκτοι” ξανά μαζί για τον Βλάσση Μπονάτσο – Τα συγκινητικά λόγια τους (ΒΙΝΤΕΟ)

27/11/2021 | 12:31

Εξώδικο ΣΚΑΙ στους Ράδιο Αρβύλα για το ροζ βίντεο του Big Brother

27/11/2021 | 12:17

Παύλος Γερουλάνος από την Κεφαλονιά: Την Ιστορία την καθορίζουν εκείνοι που πηγαίνουν στην κάλπη

27/11/2021 | 12:05

Aννα Μαρία Βέλλη: «‘Εφαγα ξύλο, το κεφάλι στα πλακάκια, καρούμπαλα»

27/11/2021 | 11:50

Έλενα Ακρίτα για Νίκο Ανδρουλάκη: Ίσως στην παρούσα φάση είναι ο πιο κατάλληλος

27/11/2021 | 11:33

ΣΥΡΙΖΑ: Θέτει σε εφαρμογή «Πρόγραμμα αναδιάρθρωσης» της εφημερίδας «Αυγή» με εθελούσια έξοδο εργαζομένων

27/11/2021 | 11:16

Oργή για το εμετικό σχόλιο Κασιμάτη για τη Φώφη Γεννηματά – Ξεσπούν στελέχη του ΚΙΝΑΛ

27/11/2021 | 10:59

Σμαράγδα Καρύδη: «Ο Μιχάλης Μαρίνος δεν ήθελε να παίξω εγώ την Ντάλια στο Παρά Πέντε»

27/11/2021 | 10:36

Μητσοτάκης: Εισηγήθηκε αναβολή του συνεδρίου της ΝΔ λόγω πανδημίας – Νέος γραμματέας ο Παύλος Μαρινάκης

27/11/2021 | 10:33

Λάκης Λαζόπουλος: Επιστολή διάψευσης για Δέσποινα Βανδή και Βασίλη Μπισμπίκη

27/11/2021 | 10:07

Απίστευτη χυδαιότητα Κασιμάτη: «Η μακαρίτισσα Φώφη προσέφερε περισσότερα με τον θάνατο της απ’ότι με τη ζωή της»

27/11/2021 | 09:55

Ηλίας Μόσιαλος για παραλλαγή Όμικρον: Όσοι δεν έχουν εμβολιαστεί, πρέπει να εμβολιαστούν άμεσα

27/11/2021 | 09:41

Η Γη της Ελιάς: Η Ιουλία τα φτιάχνει με τον Κουράκο – Ο Στάθης τρελαίνεται από ζήλια

27/11/2021 | 09:29

Θλίψη με τον ξαφνικό θάνατο της Μαργαρίτας Ζήκου, υποψήφιας βουλευτή Ιωαννίνων με τον ΚΙΝΑΛ
Τι συμβολίζει η «Ημέρα των Ευχαριστιών» που γιορτάζουν με ενθουσιασμό οι Αμερικανοί κάθε χρόνο
Μεγάλη Αικατερίνη: Αγόρασε περισσότερους από 4.000 πίνακες, καθώς και αμέτρητα αγάλματα και περίτεχνα έργα αυτοματισμού
Τόλης Βοσκόπουλος και Ζωή Λάσκαρη σε μία σπάνια φωτογραφία από την εποχή που ήταν ζευγάρι
Εξέγερση Πολυτεχνείου: Μεγάλο αφιέρωμα του TheCaller με 30 άγνωστες ιστορίες και σπάνιο φωτογραφικό υλικό
Αυτοί είναι οι νεκροί του Πολυτεχνείου – Ο κατάλογος που «γκρεμίζει» τα… παραμύθια της Χούντας
Εξέγερση Πολυτεχνείου: Η στιγμή που λαμβάνεται η ιστορική απόφαση για την κατάληψη (ΕΙΚΟΝΑ)