Αθήνα

12 oC

αραιές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Αποκάλυψη Χατζηνάσιου για Μητροπάνο: Αρνήθηκα να δουλέψω μαζί του αν δεν έκανε αποχή από ποτό και τσιγάρο

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ

«Βοήθεια το ΠΑΣΟΚ!» Πώς έβλεπε ο δεξιός τύπος την επέλαση του Ανδρέα προς την εξουσία το 1981 (ΕΙΚΟΝΕΣ)

Είναι Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 1981 και το τσουνάμι της “ΑΛΛΑΓΗΣ” που υπόσχεται ο Ανδρέας Παπανδρέου πλησιάζει να “χτυπήσει” τη χώρα που στις 18 Οκτωβρίου έχει εκλογικό “ραντεβού με την ιστορία”.

Δείτε επίσης

Ανακοινώνει την υποψηφιότητά του για τον δήμο Αθηναίων ο Γερουλάνος
Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έστειλε νύχτα τον Παυσανία Ζακολίκο στη Θεσσαλονίκη για επιθεώρηση υπό τον φόβο πραξικοπήματος

Ο Ανδρέας Παπανδρέου πραγματοποιεί την τελευταία μαζική συγκέντρωση μιας θριαμβευτικής προεκλογικής εκστρατείας στη Θεσσαλονίκη. Στο χώρο της ΝΔ βλέπουν να πλησιάζει το εκλογικό χτύπημα με μακαριότητα αλλα και με… τρόμο για το άγνωστο που ξημέρωνε στις 19 Οκτωβρίου .

Ποιο ήταν το κλίμα όμως στο κόμμα που θα έχανε την εξουσία και στον παραταξιακό τύπο της εποχής.

Σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αφιέρωμα πριν λίγα χρόνια ο ΙΟΣ ( Τάσος Κωστόπουλος, Αντα Ψαρρά, Δημήτρης Ψαρράς) στην Εφημερίδα των Συντακτών ανέσυραν πολύτιμο υλικό αποτυπώνοντας το κλίμα της εποχής στο δεξιό παραταξιακό τύπο που ανέμενε την έλευση του Ανδρέα στην εξουσία.

Αναφέρει το αφιέρωμα: “Το 1981 ήταν μια χρονιά καμπής για τη Νέα Δημοκρατία. Ο ιδρυτής και αδιαφιλονίκητος ηγέτης της Κωνσταντίνος Καραμανλής βρισκόταν ήδη από τα μέσα του περασμένου χρόνου στην Προεδρία της Δημοκρατίας και αρχηγός του κόμματος (και πρωθυπουργός) είχε εκλεγεί ο Γεώργιος Ράλλης.

Η άτυπη προεκλογική περίοδος ξεκίνησε τον Ιούνιο, όταν ο υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αβέρωφ αποκάλυψε κίνηση αποστράτων φιλοχουντικών, επιχειρώντας να ενεργοποιήσει τα φοβικά ανακλαστικά που τόσο είχαν βοηθήσει την παράταξη στις εκλογές του 1974 και του 1977. Μόνο που πλέον ελάχιστοι θεώρησαν ότι υπάρχει πραγματική απειλή. Ο Ανδρέας Παπανδρέου απέρριψε ως κατασκευασμένη την αποκάλυψη.

Από τις αρχές του καλοκαιριού, η Νέα Δημοκρατία επιδόθηκε στην επιχείρηση «αποκάλυψης» του ΠΑΣΟΚ. «Κίνδυνος αλλαγής καθεστώτος, αν το ΠΑΣΟΚ διαδεχθεί τη Νέα Δημοκρατία» («Βραδυνή», 1.6.1981). Πρώτα καταγγέλθηκαν «οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ ως απειλή για την άμυνά μας» («Βραδυνή», 1.7.1981). Υστερα ήρθε η ώρα της εκπαίδευσης, όπου το ΠΑΣΟΚ θα έκανε «τάγματα εργασίας και πλύση εγκεφάλου» («Βραδυνή», 20.7.1981). Ο Αβέρωφ κατήγγελλε τον Παπανδρέου ότι «καλύπτει αναρχικούς εμπρηστές» («Βραδυνή», 6.8.1981) και προειδοποιούσε: «Ελληνες, φυλαχθείτε». Ηταν το καλοκαίρι των μεγάλων πυρκαγιών στα δάση και των ανεξιχνίαστων εμπρησμών πολυκαταστημάτων στην Αθήνα. Την ημέρα που ανακοινώθηκε η διεξαγωγή εκλογών, ο Γ. Ράλλης δήλωνε ότι «ο Ανδρέας θέλει κατάργηση της ιδιοκτησίας» («Βραδυνή», 24.8.1981).

Οι υπουργοί ανέλαβαν να εξειδικεύσουν τη γραμμή. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Παλαιοκρασσά, «αποκαλύπτεται η διαφανής πρόθεση του ΠΑΣΟΚ να προχωρήσει ουσιαστικά σε δήμευση των επιχειρήσεων χωρίς να καταβάλει ούτε δραχμή». Και ο Εβερτ προσθέτει ότι «το ΠΑΣΟΚ ετοιμάζει εθνικοποίηση χωρίς αποζημίωση για τις χιλιάδες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» («Βραδυνή», 1.9.1981).

Ενας άλλος τρόπος δυσφήμησης του ΠΑΣΟΚ ήταν η αναφορά σε «μαρξιστικές και αριστερίστικες ομάδες» στο εσωτερικό του, οι οποίες υποτίθεται ότι επέβαλλαν τη δική τους θέληση: «Οι Πρασινοφρουροί “δένουν” τον Ανδρέα. Επιβάλλουν δυναμικά τη μαρξιστική γραμμή στους συνδυασμούς. Ματαίωσαν το άνοιγμα προς το Κέντρο. Προς νέο σχήμα Μαύρου – Νικ. Βενιζέλου» («Βραδυνή», 3.9.1981).

«Με το ΠΑΣΟΚ θα βρεθούμε “φυλακισμένοι” σε ένα πολιτικό σύστημα, από το οποίο δεν θα υπάρχει τρόπος απαγκιστρώσεως», θα πει ο υφυπουργός Προεδρίας Αθανάσιος Τσαλδάρης («Βραδυνή», 7.9.1981). Και θα εξηγήσει: «Το “κίνημα” του κ. Παπανδρέου δεν παρέχει καμιά εγγύηση ότι θα διατηρηθούν οι καταστάσεις που μόνο η Νέα Δημοκρατία εγγυάται σήμερα. Εχει υιοθετήσει την ίδια πολιτική φιλοσοφία με το ΚΚΕ. Εχει διακηρύξει επανειλημμένα ότι είναι κόμμα μαρξιστικό. Και ναι μεν έχει εξηγήσει ότι δεν ασπάζεται δογματικά τον μαρξισμό ούτε και αποδέχεται τα “σοσιαλιστικά πρότυπα” που υπάρχουν σήμερα στον κόσμο. Ομως δεν υπάρχουν μαρξισμοί επί μέτρω. Για να είναι ένα κόμμα μαρξιστικό πρέπει να αποδέχεται τουλάχιστον ορισμένες θεμελιώδεις αρχές του μαρξισμού. Κι αυτές οδηγούν με αδήριτη λογική αναγκαιότητα στον ολοκληρωτισμό. […] Το ΠΑΣΟΚ δεν παρέχει καμιά εγγύηση ότι θα επιβιώσει η Δημοκρατία. Δεν παρέχει καμιά εγγύηση ότι αν το φέρουμε κάποτε στη εξουσία θα μπορούμε και να το απομακρύνουμε».

«Καταστροφή για τη χώρα», θα χαρακτηρίσει ο Γ. Ράλλης το ενδεχόμενο εκλογικής νίκης του ΠΑΣΟΚ, «ενώ ταυτόχρονα θεωρεί σαν ανειλικρινείς τις μεταστροφές του προέδρου του που αποσκοπούν στο να εξυπηρετήσουν τους πολιτικούς του ελιγμούς» («Βραδυνή», 11.9.1981).

Σε άρθρο του ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης θα υποστηρίξει ότι «αν ποτέ ο λαός τον φέρει στην εξουσία», ο Ανδρέας Παπανδρέου «θα εγκαθιστούσε ένα “απελευθερωτικό” και “προοδευτικό” καθεστώς ανάλογο με αυτό που εγκατέστησε ο Αγιατολάχ Χομεϊνί στην Περσία» («Βραδυνή», 19.9.1981).

«Χιτλερικό» το ΠΑΣΟΚ

Αλλά η επίθεση στον «μαρξισμό» δεν είχε τότε και μεγάλη πέραση. Ετσι επιστρατεύθηκε ο «εθνικοσοσιαλισμός» του ΠΑΣΟΚ. Σε μεγάλη δημόσια συγκέντρωση του κόμματός του στη Θεσσαλονίκη στις 20.9.1981 ο Γ. Ράλλης θα εντοπίσει «επικίνδυνες ομοιότητες ΠΑΣΟΚ – χιτλερικού καθεστώτος» και ο φιλοκυβερνητικός Τύπος θα τις αναλύσει, με μια πρώιμη εκδοχή της θεωρίας των δύο άκρων: «Η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού αποκρούει την υπονόμευση και την ανατροπή, που επιδιώκουν οι δυνάμεις της “αλλαγής”. Αποκρούει τις ολοκληρωτικές θεωρίες που θυμίζουν τον γερμανικό εθνικοσοσιαλισμό. Αποκρούει τους τυχοδιωκτικούς πειραματισμούς του μαρξιστικού σοσιαλισμού. Αποκρούει την απομόνωση. Και δεν είναι διατεθειμένη να ακολουθήσει την τύχη του Λιβάνου» («Βραδυνή», 21.9.1981).

Οσο πλησίαζαν οι εκλογές, τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας επιχειρούσαν να ταυτίσουν ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ, αλλά δίνοντάς τους τον χαρακτηρισμό του… χιτλερικού. «Τρομοκρατία τύπου Χίτλερ εξαπολύουν ΠΑΣΟΚ-ΚΚΕ» ανέφερε το πρωτοσέλιδο της «Βραδυνής» στις 29.9.1981, με βάση τηλεγράφημα του Χρ. Στράτου από το Αγρίνιο, στο οποίο ο παλιός πολιτικός της Δεξιάς δήλωνε ότι βρέθηκε «έναντι οργανωμένης επιθέσεως εθνικοσοσιαλιστικού τύπου». Βέβαια στο ίδιο δημοσίευμα σχετικοποιούνται τα περί «τρομοκρατίας», διότι μεταξύ άλλων καταγγέλλεται ότι «άγνωστοι ερύπαναν με μουστάρδα τις αφίσες έξω από τα γραφεία του κόμματος».

Ο υπουργός Συντονισμού Ι. Παλαιοκρασσάς δεν θα διστάσει να καταγγείλει το ΠΑΣΟΚ ότι πρόθεσή του είναι η δήμευση όχι των ξένων, αλλά των ελληνικών επιχειρήσεων: «Παλαιοκρασσάς: Να οι πραγματικοί στόχοι του ΠΑΣΟΚ. Ξένα συμφέροντα υποστηρίζει ο Ανδρέας. Κομισάριοι στις μικρομεσαίες. Ακρίβεια και έλλειψη αγαθών» («Βραδυνή», 23.9.1981).

Επειτα από παρασκηνιακές συνεννοήσεις, ο επικεφαλής της Εθνικής Παρατάξεως ανακοίνωσε στις 23.9 ότι το κόμμα του θα απόσχει των εκλογών προκειμένου να ενισχυθεί η Νέα Δημοκρατία. Ηδη ορισμένα στελέχη του ακροδεξιού σχήματος είχαν προσχωρήσει στο κυβερνών κόμμα. Ο Σπ. Θεοτόκης επρόκειτο να τοποθετηθεί αργότερα στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας. Γεγονός είναι ότι το περιεχόμενο της δήλωσης του Θεοτόκη έδινε τον τόνο στην πολιτική αντιπαράθεση Νέας Δημοκρατίας – ΠΑΣΟΚ: «Η ήδη δημιουργηθείσα πολιτική κατάστασις είναι εξαιρετικά επικίνδυνος, διότι επιτρέπει εις τον μαρξισμόν να παρασύρη αθώους και ανυπόπτους Ελληνας, οι οποίοι, νομίζοντες ότι ψηφίζουν κάποιαν δημοκρατικήν αλλαγήν, θα ψηφίσουν εις την πραγματικότητα και εν αγνοία των την χάλκευσιν δεσμών διά τους ιδίους, διά τους ελευθέρους θεσμούς και διά το έθνος».

Το «τρομοκρατικό» ΠΑΣΟΚ

Ακολούθησε η φάση της τρομολοαγνείας: «Υποπτα σχέδια μεθοδεύουν για την προεκλογική περίοδο. Κύμα τρόμου-βίας εξαπολύουν ΠΑΣΟΚ-ΚΚΕ. Ομάδες κρούσεως κατά στελεχών και οπαδών της Νέας Δημοκρατίας. Τραυματισμοί, απαγωγές, απειλές»Βραδυνή», 25.9.1981). Στο ίδιο μήκος κύματος ο πρωθυπουργός θα καταγγείλει την ίδια μέρα σε ομιλία του στη Μυτιλήνη ότι «σε πόλεμο μας οδηγεί ο Ανδρέας». Τη σκυτάλη πήραν οι διάφοροι πολιτευτές του κόμματος πού γύριζαν την Ελλάδα, λέγοντας ότι «το μόνο δημοκρατικό ελληνικό κόμμα είναι η Νέα Δημοκρατία» και καλούσαν τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ «να δηλώσει ευθέως αν είναι μαρξιστής» («Βραδυνή», 25.9.1981)

Οταν όλα αυτά δεν έδειχναν να «πιάνουν», επιστρατεύθηκε δυο βδομάδες πριν από τις εκλογές η γνωστή σχέση του ΠΑΣΟΚ με την αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΚ. «Ντοκουμέντο: Αυτό είναι το μυστικό σχέδιο του Ανδρέα. Τι θα κάνει αν έλθει στην εξουσία. Ιδρυση λαϊκού στρατού με εφεδρική εθνοφρουρά. Λαϊκή αστυνομία και λαϊκά δικαστήρια. Υποβάθμιση του ρόλου του κοινοβουλίου. Κοινωνικοποίηση μεσαίων-μεγάλων επιχειρήσεων» («Βραδυνή», 3.10.1981). Ο Γ. Ράλλης θα καταγγείλει «την πρόθεση του ΠΑΣΟΚ να εγκαθιδρύσει μονοκομματική δικτατορία με τον οικονομικό εξαναγκασμό όλων των τάξεων και την απαγόρευση λειτουργίας των μη σοσιαλιστικών κομμάτων».

Ακόμα και η φιλική σχέση του Παπανδρέου με τον υπουργό Πολιτισμού του Μιτεράν Τζακ Λανγκ αντιμετωπίζεται από τον νεοδημοκρατικό Τύπο ως τεκμήριο ότι «επιδιώκει την εθνική υποτέλεια ο Ανδρέας» και «προκαλεί ξένες επεμβάσεις». Το επιχείρημα περί τρομοκρατίας θα επαναλαμβάνεται κάθε λίγο: «Κλιμακώνουν την τρομοκρατία “πράσινοι” και “ερυθροί” τραμπούκοι» («Βραδυνή», 7.10.1981). Βέβαια και αυτό το επιχείρημα αποδείχτηκε μπούμερανγκ, όχι μόνο διότι για τους παλιούς κεντρώους δεν είχε σβήσει η ανάμνηση των προδικτατορικών εκλογών βίας και νοθείας, αλλά και επειδή ακόμα και στους συντηρητικούς ψηφοφόρους έμοιαζε με δείγμα αδυναμίας και ηττοπάθειας της κυβέρνησης. Στην ίδια κατεύθυνση, έμοιαζαν με πρόωρη παραδοχή ήττας και οι διαμαρτυρίες του νεοδημοκρατικού Τύπου για «μεροληπτική στάση της ΕΡΤ σε βάρος της Νέας Δημοκρατίας» («Βραδυνή», 8.10.1981).

Το νέο επιχείρημα που επιστρατεύθηκε ήταν η ταύτιση του ΠΑΣΟΚ με τον φασισμό. Την αποστολή ανέλαβε ο Ρόυ Μακρίδης, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Brandeis των ΗΠΑ. «Το ΠΑΣΟΚ έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός φασιστικού κόμματος», γράφει ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής. Και με απελπισία προσθέτει: «Αλλά έχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό που είχαν όλα τα φασιστικά κόμματα, την υποστήριξη της μεσαίας τάξης, η οποία, περιέργως, δεν θεωρεί τον Παπανδρέου κίνδυνο». Σε αντίθεση με όσα λέγονταν τις προηγούμενες μέρες από τις ίδιες στήλες, ο Μακρίδης θα αντικρούσει τη θεωρία του «αριστερού μετώπου»: «Το μόνο καλά οργανωμένο κόμμα που εναντιώνεται στο ΠΑΣΟΚ είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα, το κόμμα δηλαδή που εναντιώθηκε (με την υποστήριξη των συνδικάτων) στον Χίτλερ και τον Μουσολίνι» («Βραδυνή», 9.10.1981).

Ο Τύπος, πάντως, τον χαβά του: «Θα μας κλείσουν όλες τις πόρτες» [αν ψηφιστεί το ΠΑΣΟΚ] επιμένει το πρωτοσέλιδο της «Βραδυνής» (10.10.1981) και η εφημερίδα θα ισχυριστεί ότι «οι ξένοι επισημαίνουν τους κινδύνους από την πολιτική του Ανδρέα». Το τελευταίο χαρτί είναι και πάλι η επίκληση κινδύνου βίας και τρομοκρατίας: «Κύμα βίας εξαπολύει το ΠΑΣΟΚ βάσει σχεδίου. Αν γίνει αιματοκύλισμα θα ευθύνεται ο Ανδρέας. Η τρομοκρατία δεν θα περάσει. Οδοφράγματα και μπλόκα στο Ηράκλειο. Απέκλεισαν τους δρόμους και το λιμάνι. Τραυμάτισαν ανθρώπους. Απειλούσαν με μαχαίρια. Πώς έδρασαν οι τραμπούκοι του ΠΑΣΟΚ» («Βραδυνή», 12.10.1981). Και στα ψιλά: «Ο λαός όμως αποθέωσε τον κ. Ράλλη». Ο πρωθυπουργός θα εμφανιστεί ως ηρωικά μαχόμενος: «Ο,τι και αν καταστρέψουν εδώ δεν θα τους αφήσωμε να καταστρέψουν την Ελλάδα. Η τρομοκρατία σε μας δεν περνάει. Ούτε η τρομοκρατία, ούτε η πασοκοκρατία».

Πέντε μέρες πριν από τις εκλογές, ο Τύπος της κυβέρνησης θα επιμείνει: «Παίζει με τη φωτιά ο κ. Παπανδρέου. Γεγονότα που θυμίζουν παραμονές “Δεκεμβριανών”» («Βραδυνή», 13.10.1981) Και παράλληλα υποστηρίζεται ότι οι οικονομολόγοι του ΠΑΣΟΚ «θα μας τινάξουν στον αέρα», διότι «τα πτυχία τους είναι μόνο για κορνίζα».

Υστατο επιχείρημα η ανακάλυψη κάποιου στελέχους του ΠΑΣΟΚ, το οποίο προέβη σε «καταγγελία καταπέλτη» ότι «ο Ανδρέας είναι τεχνοκράτης χωρίς ιδανικά και ιδεολογίες» και η επανάληψη του προδικτατορικού προπαγανδιστικού επιχειρήματος ότι «είχε αποκηρύξει την πατρίδα του», εφόσον «είχε δώσει όρκο ως πολίτης των ΗΠΑ» («Βραδυνή», 15.10.1981). Σε μια σειρά ρητορικών ερωτημάτων του προς το ΠΑΣΟΚ ο Μιλτιάδης Εβερτ θα το καταγγείλει ως «μαρξιστικό», θα θυμίσει ότι «πεμπτουσία του μαρξισμού είναι η κατάργηση της ιδιοκτησίας» και θα αναρωτηθεί «Πώς ζητά την ψήφο των δημοκρατών του Κέντρου, που από το 1944 έως το 1949 πολέμησαν τον μαρξισμό, προασπίζοντας τις δημοκρατικές ελευθερίες του ελληνικού λαού» («Βραδυνή», 5-15.10.1981). Το τελευταίο εύρημα του Εβερτ που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη πριν από τις εκλογές ήταν να ρωτά το ΠΑΣΟΚ «αν τα στελέχη και οι οπαδοί του νομίζουν ότι η σύγκρουσις της περιόδου 1944-1950 ήταν εμφύλιος πόλεμος ή συμμοριτοπόλεμος». Λίγα χρόνια αργότερα ο Εβερτ επρόκειτο να εμφανιστεί ως πρωτοπόρος της εθνικής συμφιλίωσης και βέβαια από τους φανατικούς πολέμιους των «συμμοριτοφάγων» της Δεξιάς.

Η τελευταία μάχη δόθηκε από τους πολιτευτές της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι εκλαΐκευσαν τη γραμμή του κόμματος σε σημείο καρικατούρας. Για μια «καλοστημένη παγίδα να μας παραδώσουν δέσμιους, μέσα από παραμορφωτικούς πράσινους ήλιους, στο μαρξιστικό λαϊκό μέτωπο και στα κόκκινα σφυροδρέπανα» έγραφε ο Κωνσταντίνος Λάσκαρης, ο οποίος σε περίπτωση επικράτησης του ΠΑΣΟΚ πρόβλεπε «επιβολή μαρξιστικού ολοκληρωτισμού», ότι «θα έχουμε την τύχη του λαού του Αφγανιστάν» και θα αντιμετωπίσουμε «το μακελειό ενός αναπόφευκτου πολέμου», ένα «αναρχούμενο και καταποντιζόμενο κράτος», έναν «σκοτεινό Μεσαίωνα». Κατά τον Αθανάσιο Τσαλδάρη, «το ΠΑΣΟΚ στρώνει το δρόμο για τον κομμουνισμό», ενώ κατά τον Στέλιο Παπαδάκη το δίλημμα ήταν «Ελλάς ή μαρξισμός», εφόσον ο Ανδρέας επρόκειτο «να καταργήσει το Σύνταγμα». Τη θεωρία της «παγίδευσης των ψηφοφόρων» και την περιγραφή του ΠΑΣΟΚ ως κόμματος με «απολυταρχική δομή, χιτλερική νοοτροπία και συγκαλυμμένη μαρξιστική ιδεολογία» θα επαναλάβει ο οικονομολόγος Γ. Ζουγρής («Βραδυνή», 15.10.1981).

[inline_article order=”1″]

Και για να μην ξεχνιόμαστε. Στην κορύφωση της προεκλογικής εκστρατείας, οι τότε φιλοκυβερνητικές εφημερίδες θυμήθηκαν τις «μεγάλες ανασκαφές στη Θράκη», για τις οποίες έδειξε «ζωηρό ενδιαφέρον ο κ. Καραμανλής», ενώ η κυβέρνηση ενέκρινε νέα κονδύλια για τη συνέχιση των ανασκαφών («Βραδυνή», 3.9.1981). Και βέβαια, τότε ήταν που ανακοινώθηκε επισήμως και η ανακάλυψη άλλων δύο μακεδονικών τάφων στη Βεργίνα από τον Μ. Ανδρόνικο («Βραδυνή», 16.9.1981). Ουδεμία έκπληξη. Η καλή τύχη των ηγετών της Νέας Δημοκρατίας το έφερε έτσι ώστε ακόμα και το 1977, όταν ο Μανόλης Ανδρόνικος εισερχόταν πρώτη φορά στον ασύλητο τάφο της μεγάλης τούμπας στη Βεργίνα, το ημερολόγιο έγραφε 8 Νοεμβρίου. Οι εκλογές έγιναν δώδεκα μέρες αργότερα.

Μετά το σοκ της ήττας οι τόνοι της κινδυνολογίας ανέβηκαν. Το ΠΑΣΟΚ θα κατηγορηθεί ότι θέλει «να νομιμοποιήσει το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ» («Βραδυνή», 23.10.1981) και κυρίως ότι πρόκειται να κάνει απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων («Βραδυνή», 3, 12, 13.11.1981, 28 και 29.12.1981). Ταυτόχρονα, όμως, επισημαίνεται με περηφάνια ότι «η αγροτική πολιτική του ΠΑΣΟΚ είναι στο δρόμο που χάραξε η Νέα Δημοκρατία» («Βραδυνή», 7.11.1981) και ότι δεν θα καταργηθούν οι εξετάσεις για τα ΑΕΙ.

Στις 3 Δεκεμβρίου, σύσσωμη η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας θα παραβρεθεί στο μνημόσυνο για τη μάχη του Μακρυγιάννη στη Μητρόπολη και οι πιο «σκληροί», με επικεφαλής τους Αβέρωφ, Παπαδόγγονα και Εβερτ, θα συνεχίσουν για το ιστορικό κτίριο. Την παράσταση βέβαια έκλεψαν οι ακροδεξιοί, με φασιστικούς χαιρετισμούς και ξυλοδαρμό δημοσιογράφων. Υποχρεώθηκε κι η ΟΝΝΕΔ να διαχωρίσει τη θέση της με μια ανακοίνωση-επιτομή του νεοδημοκρατικού «διμέτωπου» αγώνα: «Ατομα με φασιστική και έξαλλη αντιδημοκρατική νοοτροπία αμαύρωσαν με συνθήματα χιτλερικά και απριλιανά την ιερή επέτειο κατά του Ερυθρού Ολοκληρωτισμού».”

πηγη: ΙΟΣ  – ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ

24 Νοεμβρίου 1826: Η Μάχη της Αράχωβας στην οποία έλαμψε το άστρο του Γεώργιου Καραϊσκάκη
23 Νοεμβρίου 1976: Το αεροπορικό δυστύχημα της Ολυμπιακής στην Κοζάνη με τους 50 νεκρούς
Δολοφονία Τζον Κένεντι: 57 χρόνια από τη μέρα που έπεσε νεκρός από πυρά ελεύθερου σκοπευτή
Μαρία Μπονέλου: Η γοητευτική ηθοποιός, σύντροφος του Σωτήρη Μουστάκα που έφυγε από τη ζωή μόλις 3 μήνες μετά τον μεγάλο ηθοποιό
«Ο Σεξοκυνηγός»: Η Μάγδα Τσαγγάνη αποκαλύπτει τι γινόταν στα γυρίσματα
Συγκλονιστικό: Ο Ρίτσος απαγγέλλει στο Πολυτεχνείο και εκατομμύρια τραγουδούν στην πρώτη επέτειο (ΒΙΝΤΕΟ)