Αθήνα

24 oC

ελαφρές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Κορονοϊός – Καπραβέλος: Τέλη Μαΐου θα δούμε μια τρομακτική έκρηξη των θανάτων

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ

Πανεπιστήμιο Αθηνών: Η ιστορία του πρώτου Πανεπιστημίου του ελληνικού κράτους – Η οικία Κλεάνθη στην Πλάκα, οι ευεργέτες και ο Καποδίστριας

Στις 14 Απριλίου του 1837 ιδρύθηκε με βασιλικό διάταγμα του Όθωνα το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο αρχικά στεγάστηκε σε μια υπέροχη κατοικία του αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη, επί της οδού Θόλου, στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης.

Επρόκειτο για το πρώτο Πανεπιστήμιο του Ελληνικού Κράτους και ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο λεγόταν Οθώνειον Πανεπιστήμιον και ο Χρ. Εμ. Αγγελομάτης αποκάλεσε «το καταφύγιο της επιστήμης στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Όθωνος».

Αποτελούνταν από τέσσερις σχολές: Θεολογίας, Νομικής, Ιατρικής και Τεχνών (η οποία περιλάμβανε τότε τις Εφαρμοσμένες Επιστήμες και τα Μαθηματικά). Το 1904, η Σχολή των Τεχνών διασπάστηκε σε δύο Σχολές, σε αυτή των Τεχνών και αυτή των Επιστημών, η οποία περιέλαβε τις νέες Σχολές Φυσικής, Μαθηματικών και Φαρμακευτικής. Το 1919 προστέθηκε το τμήμα της Χημείας και το 1922 η Σχολή Φαρμακευτικής ξεχώρισε ως τμήμα. Μια άλλη αλλαγή έγινε όταν στην Ιατρική Σχολή προστέθηκε το τμήμα της Οδοντιατρικής.

Πρώτος πρύτανης υπήρξε ο Κωνσταντίνος Σχινάς, και ξεκίνησε τη λειτουργία του με 33 τακτικούς και εκτάκτους καθηγητές, 52 φοιτητές και 75 μη εγγεγραμμένους ακροατές, ως επί το πλείστον γηραιούς φουστανελοφόρους αγωνιστές του ’21, δημοσίους υπαλλήλους και μαθητές γυμνασίου.
Η Οικία Κλεάνθη στην Πλάκα όπου στεγάστηκε αρχικά το Πανεπιστήμιο

Το πρώτο κτήριο όπου στεγάστηκε το Πανεπιστήμιο στην Πλάκα, σχεδιάστηκε από τους δυο αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ, οι οποίοι νοίκιασαν τη μεγάλη  κατοικία στο Δημόσιο για να στεγασθεί το πρώτο Πανεπιστήμιο της μετεπαναστατικής Αθήνας.

Ο Λούντβιχ Ρος περιέγραφε με γλαφυρό τρόπο τα εγκαίνια:

«Εκείνο που έλειπε τώρα ήταν ένα κατάλληλο κτίριο. Ελλείψει αυτού νοικιάστηκε το σπίτι του φίλου μου Σάουμπερτ. Ήταν ανάμεσα στο ύψωμα του Πάνα και της Αγραύλου. Η μεγαλύτερη του αίθουσα, με ευρεία θέα της πόλης και της πεδιάδας και παραπέρα ως την Πάρνηθα… Αλλά χωρίς μια πανηγυρική θρησκευτική τελετή το πράγμα δεν μπορούσε να γίνει. Ο ιδρυτής του Πανεπιστημίου, που είχε δώσει το βασιλικό του όνομα, καθόρισε την ημέρα των εγκαινίων… Έτσι έγιναν τα εγκαίνια του Πανεπιστημίου του “Όθωνος”. Το Πανεπιστήμιο αυτό το εγκαινίασα εγώ από απόψεως μαθημάτων, δίνοντας μια διάλεξη μερικές μέρες αργότερα – 22 Απριλίου/10 Μαΐου 1837…Έκανα μια διάλεξη με θέμα τον Αριστοφάνη, μιλώντας για τα έργα του “Αχαρνής” και “Ιππής”, με 30 περίπου ακροατές.»

Ο δανός αρχιτέκτονας Κρίστιαν Χάνσεν λίγα χρόνια αργότερα σχεδίασε ένα νέο κρίτιο στην οδό ονομασθείσα Πανεπιστημίου για την κατασκευή του οποίου συνέδραμαν με δωρεές επιφανείς Έλληνες. Το έργο κόστισε 176.000 δραχμές με τον Δήμο Αθηναίων να διαμορφώνει την οδό Πανεπιστημίου, όπου μέχρι τότε υπήρχαν ρυάκια και βραχώδη σημεία.

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στους διδάσκοντες που δε σταμάτησαν στιγμή να προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ του καινούριου ιδρύματος και των παλαιότερων που λειτουργούσαν σε άλλες χώρες. Ενδεικτικά, από τους 52 πρωτοεγγραφέντες φοιτητές, μόνο οι 18 παρακολούθησαν τα μαθήματα και ελάχιστοι έλαβαν πτυχίο.

Σε διάστημα 11 ετών, αο 1895 έως το 1911, κάθε χρόνο έμπαιναν στις Σχολές περίπου χίλιοι σπουδαστές, ενώ μετά το τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου έφτασαν τους δύο χιλιάδες. Το 1927-28, αποφασίστηκε να καθιερωθούν εισαγωγικές εξετάσεις για όλες τις Σχολές ενώ τη δεκαετία του ’50 ο αριθμός των εισαγόμενων φοιτητών άρχισε να καθορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το 1932 το Πανεπιστήμιο ονομάστηκε επίσημα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, προς τιμήν του Ιωάννη Καποδίστρια, του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας μετά την απελευθέρωση του έθνους.

Στη δεκαετία του 1960 άρχισαν κατασκευαστικές εργασίες στην Πανεπιστημιούπολη, στην περιοχή Ζωγράφου, με τα κτήρια της Φιλοσοφικής και Θεολογικής, τα τμήματα της Σχολής Θετικών Επιστημών και τη Φοιτητική Εστί να είναι από τα πρώτα που ανεγέρθηκαν.

Σήμερα, το κτήριο όπου στεγάστηκε αρχικά το Πανεπιστήμιο σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Πλάκα.

Στο κεντρικό κτήριο της οδού Πανεπιστημίου στεγάζονται η Πρυτανεία, η Σύγκλητος, η Μεγάλη Αίθουσα Τελετών και άλλες σημαντικές κεντρικές υπηρεσίες. Το προαύλιό του (τα προπύλαια) έχει αποκτήσει κοινωνικο-ιστορική αξία, καθώς έχει γίνει τόπος πολιτικών συγκεντρώσεων, κοινωνικης διαμαρτυρίας και διαδηλώσεων φοιτητών/τριών και άλλων κοινωνικών ομάδων που συμμετέχουν σε κινήματα υπεράσπισης των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Πληροφορίες: sansimera.gr/wikipedia/elculture.gr/uoa.gr/

8 Μαΐου 1821: Η Μάχη της Γραβιάς έληξε με ήττα των Οθωμανικών από τους Έλληνες επαναστάτες
Yπερωκεάνιο «Λουζιτάνια»: H βύθισή του συνετέλεσε στην είσοδο των ΗΠΑ στον Α’ ΠΠ- 1.198 άνθρωποι πνίγηκαν
Η μητέρα της Έλ. Ακρίτα, Σύλβα ήταν ιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ και η πρώτη ελληνίδα βουλευτής του- Η κόντρα με την Μ. Παπανδρέου
Marfin: 11 χρόνια από την τραγωδία που στέρησε την ζωή σε 4 ψυχές- Τα νέα στοιχεία (ΒΙΝΤΕΟ)
Η Μαίρη Χρονοπούλου στα 83 της, παίρνει το μικρόφωνο και τραγουδά Του Αγοριού Απέναντι
Μαίρη Χρονοπούλου και Αλέκος Αλεξανδράκης σε μία σπάνια φωτογραφία από τη δεκαετία του 1950
Όταν η Εκκλησία της Ελλάδος στράφηκε εναντίον του Καζαντζάκη, ζητώντας την απαγόρευση των βιβλίων του