• Δευτέρα, 9 Δεκεμβρίου
  • 15:03

Αθήνα

16 oC

σποραδικές νεφώσεις

Η εκτέλεση του ”ανθρώπου με το γαρύφαλλο” παρά τη διεθνή κατακραυγή- Η ιστορική απολογία του Μπελογιάννη στο δικαστήριο

Ξημερώματα της 30ης Μαρτίου 1952 ο Νίκος Μπελογιάννης μαζί με 3 ακόμη κομμουνιστές εκτελέστηκαν δια τυφεκισμού στο στρατόπεδο στο Γουδί. Η εκτέλεση έγινε χαράματα και ημέρα Κυριακή για να αποφευχθεί η περίπτωση επεισοδίων και αντιδράσεων. 

Παρά τις διεθνείς πιέσεις δεν του χορηγήθηκε χάρη και ο Νίκος Μπελογιάννης οδηγήθηκε στο απόσπασμα. Είχε καταδικασθεί με την κατηγορία της κατασκοπίας μετά από μια τρεις δίκες.

Πρωτοσέλιδο εφημερίδας "Ελευθερία" στις 30/03/1952

Τη δεκαετία του '50 ο ψυχρός πόλεμος βρισκόταν στο αποκορύφωμα. Το ΚΚΕ είχε κηρυχθεί παράνομο και οι κομμουνιστές υπέμειναν εξορίες και συλλήψεις. Ο Μπελογιάννης είχε εγκαταλείψει τη χώρα μετά την ήττα του ΔΣΕ στον εμφύλιο και είχε εγκατασταθεί στην Πολωνία. Ένα χρόνο αργότερα επέστρεψε στην Ελλάδα με το ψευδώνυμο Ερρίκος Πανόζ, με αποστολή την ανασυγκρότηση των οργανώσεων του ΚΚΕ. Τον Δεκέμβριο του 1950 συνελήφθη και καταδικάστηκε για κατασκοπία υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης.

Ακολούθησαν τρεις δίκες στις οποίες κατάθεσαν εναντίον του δεκάδες μάρτυρες. Σημειώνεται ότι μέλος του τότε δικαστηρίου ήταν ο μετέπειτα δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος.

Ο Μπελογιάννης εμφανιζόταν στη δίκη με ένα κόκκινο γαρύφαλλο, γι'αυτό τον αποκάλεσαν «ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο». Στην ιστορική απολογία του αρνήθηκε τις κατηγορίες και υποστήριξε ότι δρούσε υπέρ της χώρας του, προτάσσοντας τις ενέργειες του ίδιου και του ΚΚΕ στα χρόνια της αντίστασης.

«Ο λόγος που δικάζομαι είναι η ιδιότητα μου ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ» καθώς και ότι «οι κομμουνιστές που τους καταδικάζουν ως προδότες δώσανε το αίμα τους για το ψωμί και τις ελευθερίες του Λαού. Αγωνιστήκαμε δίχως να γνωρίσουμε ύπνο για να προφτάσουμε την Αυγή και το Αύριο, και να δημιουργήσουμε νέους χρόνους και εποχές, στο μπόι των ονείρων μας, στο μπόι των ανθρώπων!», δήλωσε στο δικαστήριο και κατέληξε λέγοντας:

«Αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας...».

Ωστόσο, η απόφαση του δικαστηρίου ήταν καταδικαστική.  Ο Μπελογιάννης μαζί με τη σύντροφό του Έλλη Παππά, τον Νίκο Καλούμενο, τον Δημήτρη Μπάτση, τον Ηλία Αργυριάδη και τον Τάκη Λαζαρίδη καταδικάστηκαν ομόφωνα σε θάνατο.

250.000 τηλεγραφήματα από όλο τον κόσμο εστάλησαν στην κυβέρνηση Πλαστήρα, με τα οποία ζητούσαν να του δοθεί χάρη. Ανάμεσα στις προσωπικότητες που κινητοποιήθηκαν ήταν  ο Σαρλ ντε Γκολ, ο Πωλ Ελυάρ, Ζαν Κοκτώ, ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ, Ναζίμ ο Χικμέτ, Πάμπλο Πικάσσο και ο Τσάρλι Τσάπλιν.

Ωστόσο, οι εκκλήσεις τους δεν εισακούστηκαν. Στις 30 Μαρτίου 1952 στις 03.30 το πρωί, ο Βασιλικός Επίτροπός μπήκε στο κελί του Μπελογιάννη στις φυλακές Καλλιθέας και του ανακοίνωσε την απορριπτική απόφαση του Συμβουλίου Χάριτος.  Επικράτησε αναταραχή, καθώς οι εκτελέσεις δεν γίνονταν ποτέ Κυριακή. Ωστόσο ο Μπελογιάννης κατάλαβε αμέσως τι συνέβαινε και είπε σε έναν χωροφύλακα: «Πάμε για καθαρό αέρα ε»;...

Οι χωροφύλακες μετέφεραν τον Μπελογιάννη, τον Μπάτση, τον Αργυριάδη και τον Καλούμενο στο στρατόπεδο στο Γουδί. Τα μέτρα ασφαλείας ήταν δρακόντεια και είχε απαγορευτεί η διέλευση οχημάτων και πεζών γύρω από τον τόπο της εκτέλεσης. Επειδή ήταν βράδυ τα αυτοκίνητα είχαν στρέψει τους προβολείς πάνω στους μελλοθάνατους.  Όταν τους ζήτησαν να πουν τα τελευταία τους λόγια, κανένας δεν απάντησε. Ο επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος έδωσε εντολή για πυρ και οι κατάδικοι έπεσαν στο έδαφος. Στη συνέχεια τους έδωσαν τη χαριστική βολή. Ο Μπελογιάννης έγινε ήρωας της ελληνικής Αριστεράς και υμνήθηκε από τους συντρόφους του. Η σύντροφός του Έλλη Παππα δεν εκτελέστηκε επειδή ήταν έγκυος στο παιδί τους.

Ο Πάμπλο Πικάσο του αφιέρωσε το ιστορικό σκίτσο στο οποίο απεικονίζεται με ένα γαρύφαλλο στο χέρι:

Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο, 1952, σκίτσο του Πικάσο

Send this to a friend