Αθήνα

26 oC

αραιές νεφώσεις

Hottest

Ενημέρωση σε…fast-forward!

Άννα Φόνσου: Μου έχει τύχει να μην έχω δουλειά και να φυλάω γάτες – Είμαι 90 plus (vid)

ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ

Η μάχη στο Βαλτέτσι 12-13 Μαΐου 1821

Με το ξέσπασμα της επανάστασης στο ’21  οι οποίοι Οθωμανοί της Πελοποννήσου  έσπευσαν να συγκεντρωθούν στα κάστρα και σε οχυρωμένες πόλεις και κυρίως στην Τριπολιτσά η οποία διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο και η μεγαλύτερη πόλη της Πελοποννήσου ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα.

Τον Απρίλιο οι Τούρκοι της Τριπολιτσάς κατάφεραν να αποκρούσουν με ευκολία τις προσπάθειες για πολιορκία, σταδιακά όμως άρχισε να σφίγγει ο κλοιός γύρω της, μιας και ήταν στρατηγική προτεραιότητα του Κολοκοτρώνη η εκπόρθησή της. Η πόλη δεν διέθετε αρκετά τρόφιμα για μακρά πολιορκία, αλλά είχε επάρκεια σε νερό και περιβαλλόταν από περιμετρικό τείχος ύψους περίπου τεσσάρων μέτρων, ενισχυμένο με πύργους και αρκετά πυροβόλα, από τα οποία όμως λίγα ήταν σε καλή κατάσταση. Οι Έλληνες την πολιόρκησαν από τέσσερις μεριές με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη, τον Αναγνωσταρά, τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και τον επίσης Μανιάτη Παναγιώτη Γιατράκο.

Στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου κρίθηκε η κατεύθυνση που θα έπαιρναν τα πράγματα. Η άφιξη στην Τριπολιτσά τριών έως τεσσάρων χιλιάδων εμπειροπόλεμων Αλβανών ως ενισχύσεις υπό τον Μουσταφά, κεχαγιάμπεη του Χουρσίτ, αναπτέρωσε τις ελπίδες των Τούρκων που ήταν πλέον βέβαιοι, μετά και την ορμητική ανακατάληψη και λεηλασία της Βοστίτσας και της Κορίνθου, ότι σύντομα η επανάσταση θα είχε κατασταλεί. Οι εξελίξεις αυτές έπεισαν τον Κολοκοτρώνη ότι ήταν άμεση ανάγκη να ενισχυθεί ο κλοιός και ότι η πλέον κατάλληλη θέση για την ανακοπή των μελλοντικών τουρκικών κινήσεων ήταν το Βαλτέτσι, ένα χωριό που βρισκόταν μερικά χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Τριπολιτσάς.

Ο Κολοκοτρώνης έπεισε τους Μαυρομιχαλαίους να έρθουν στο Βαλτέτσι στις 10 Μαΐου και μαζί προσέτρεξαν Μεσσήνιοι υπό τον Μητροπέτροβα και άλλοι οπλαρχηγοί, όπως οι Φλεσσαίοι και οι Μπουραίοι. Ετοιμάστηκαν οργανωμένες οχυρώσεις σε συγκεκριμένα εξέχοντα σημεία στα βόρεια, βορειοανατολικά και νότια του χωριού, ενώ οχυρώθηκε επίσης η εκκλησία και κάποια σπίτια. Ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης είχε την νότια τοποθεσία και την τοπική αρχηγία, ενώ ο Κολοκοτρώνης είχε τη συνολική ευθύνη του τομέα και περιερχόταν καθημερινά από όλα τα στρατόπεδα δυτικά της Τριπολιτσάς, δηλαδή την Αλωνίσταινα, το Χρυσοβίτσι, την Πιάνα και το Βαλτέτσι. Στις πλαγιές των Τρικόρφων στη Μονή Επάνω Χρέπας είχε εγκατασταθεί παρατηρητήριο για να ενημερώνει έγκαιρα για τις κινήσεις των Τούρκων

Στη διάρκεια της νύχτας 11ης προς 12η Μαΐου ο Μουσταφά έβγαλε τον στρατό από την πόλη σε πέντε διαδοχικά τμήματα. Αιχμή της επίθεσης ήταν μεγάλο τμήμα πεζικού υπό τον Πελοποννήσιο Οθωμανό Ρουμπή μπέη. Αυτός κινήθηκε προς το Βαλτέτσι από τη βόρεια κατεύθυνση για να το αποκόψει από τα άλλα ελληνικά στρατόπεδα. Ταυτόχρονα άλλα τμήματα προχώρησαν προς νότο στα υψώματα Καλογεροβούνι και Φραγκόβρυσο, για να αποκλείσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης των Ελλήνων από τα Βέρβαινα, αλλά και να τους αιχμαλωτίσουν όταν υποχωρήσουν από το Βαλτέτσι, κάτι που οι Τούρκοι θεωρούσαν βέβαιο. Δύναμη ιππικού εγκαταστάθηκε επίσης νότια απ’ το Βαλτέτσι στους Αραχαμίτες, ενώ τελευταίο ακολούθησε τμήμα εφεδρειών και πυροβολικού. Τελικός στόχος ήταν μετά τη διάρρηξη της οχυρής τοποθεσίας, να προχωρήσουν και να καταλάβουν τη Μεγαλόπολη, ανοίγοντας τον δρόμο για ανακατάληψη της Μεσσηνίας και τελικά της Λακωνίας.

Τα τμήματα του Ρουμπή επιτέθηκαν συνολικά στην τοποθεσία του Βαλτετσίου, με επίκεντρο τις θέσεις των Μεσσήνιων και Γορτυνίων στα βορειοανατολικά και ανατολικά και των Μανιατών στα νότια του χωριού. Σύντομα σχετικά έφτασε από το Χρυσοβίτσι ο Κολοκοτρώνης με 800 άνδρες και πλαγιοκόπησε τον Ρουμπή από τα βόρεια, ενώ έσπευσε να καλέσει και το σώμα του Πλαπούτα. Η αμυντική τοποθεσία επέδειξε αντοχή, ενώ η έγκαιρη άφιξη των ενισχύσεων δυνάμωσε το ηθικό των Ελλήνων.

Ύστερα από λίγη ώρα κατέφθασε και η δύναμη του Δημητρίου Πλαπούτα από την Πιάνα στα βορειονανατολικά και πλέον η πίεση στα πλευρά των δυνάμεων του Ρουμπή έγινε ισχυρή. Αυτός ζήτησε ενισχύσεις από τον Μουσταφά Κεχαγιάμπεη, ο οποίος διέταξε τα τμήματα στο Καλογεροβούνι να επιτεθούν κατά της τοποθεσίας των Μανιατών. Οι άνδρες του Κυριακούλη και του Ηλία Μαυρομιχάλη απέκρουσαν με επιτυχία την επίθεση των τουρκικών ενισχύσεων. Ο Ρουμπή ζήτησε τη συνδρομή του πυροβολικού, το οποίο όμως δεν κατάφερε να προσβάλει με επιτυχία τις ελληνικές θέσεις, κυρίως λόγω της διαμόρφωσης του εδάφους.

Οι Τούρκοι απέτυχαν σε όλες τις προσπάθειές τους να διασπάσουν την ελληνική αμυντική τοποθεσία και καμία από τις δύο πλευρές δεν μπορούσε να απωθήσει την άλλη. Οι θέσεις του Μητροπέτροβα και των Φλεσσαίων δέχθηκαν μεγάλη πίεση αλλά άντεξαν με ενθάρρυνση του Κολοκοτρώνη που τους εμψύχωνε ακόμα και φωνάζοντας μέσα στον χαλασμό της μάχης, ωστόσο τα εφόδια εξαντλούνταν και ο Γέρος του Μοριά δεν έβρισκε τρόπο να τους ανεφοδιάσει. Μόλις όμως έπεσε για τα καλά το σκοτάδι κατάφερε με λίγους άνδρες να διασπάσει τον κλοιό των Τούρκων και να μεταφέρει εφόδια στο Βαλτέτσι. Στη διάρκεια της νύχτας 12ης προς 13η Μαΐου κατέφθασαν ελληνικά τμήματα από τα Βέρβαινα στα νοτιοανατολικά.

Πριν καν καλά-καλά ξημερώσει οι Τούρκοι επιχείρησαν και πάλι γενική έφοδο που και αυτή τη φορά αντιμετωπίστηκε με επιτυχία από τους Έλληνες. Ακόμα περισσότερο, η διαρκής ενίσχυση των Ελλήνων τόσο από βορρά όσο και από νότο έγινε αντιληπτό ότι απειλούσε την κύρια τουρκική δύναμη με κύκλωση, οπότε ο Μουσταφά έδωσε εντολή για σύμπτυξη των τμημάτων, ενώ τα παρατηρητήρια ενημέρωναν ότι κατέφθαναν και άλλες ελληνικές δυνάμεις από την κατεύθυνση των Βερβαίνων, αυτή τη φορά υπό την ηγεσία του Νικηταρά και του Γιάννη Κολοκοτρώνη. Η υποχωρητική κίνηση των τουρκικών τμημάτων έγινε σύντομα ασύντακτη και τελικά άτακτη, όταν ο Πλαπούτας επιτέθηκε στα πλευρά τους από τα βόρεια. Η μάχη διήρκεσε συνολικά 23 ώρες και στοίχισε στους Τούρκους πάνω από 800 νεκρούς και τραυματίες ως απώλειες, την ώρα που οι Έλληνες είχαν εξαιρετικά λίγες λόγω και της ιδιαίτερα καλής κάλυψης που τους παρείχε το έδαφος.

Η μάχη στο Βαλτέτσι δεν ήταν απλά η πιο σημαντική κατά το πρώτο καθοριστικό τρίμηνο, αλλά συνολικά μια από τις πιο σημαντικές της Επανάστασης, καθώς ενίσχυσε ιδιαίτερα το ηθικό των Ελλήνων και εγκλώβισε την κύρια στρατιωτική δύναμη των Τούρκων σε μια κατάσταση φθοράς μέσα στην Τριπολιτσά που μετρούσε πλέον αντίστροφα για την κατάληψή της.

Πηγή ghf.gr/ YouTube channel: GHF – Greek History Files

Σφαγή του Διστόμου: «Δεν θα αφήσετε ούτε γάτα» -Σκότωσαν μωρό, χαράζοντας τον αγκυλωτό σταυρό
7 Ιουνίου 1822: Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας από τον Κανάρη
Νίκος Σεργιανόπουλος: 13 χρόνια από τη δολοφονία του ηθοποιού που συγκλόνισε την Ελλάδα
3 Ιουνίου 1941: Όταν οι γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν 180 κατοίκους του χωριού Κάνδανος, σε αντίποινα για την αντίστασή τους
Σαν σήμερα γερμανοί αλεξιπτωτιστές εκτέλεσαν τους άρρενες κατοίκους του Κοντομαρί, ως αντίποινα
30η Μαΐου 1941: Γλέζος και Σάντας κατεβάζουν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη- Ήταν η πρώτη πράξη αντίστασης