Αθήνα

18 oC

ελαφρές νεφώσεις

Πότε προσαρτήθηκε η Βόρεια Ήπειρος στην Αλβανία - To τελεσίγραφο των Μεγάλων Δυνάμεων στον Ελευθέριο Βενιζέλο και το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας

Mετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, ο ελληνικός στρατός κινήθηκε προς την περιοχή της Βόρειας Ηπείρου και απελευθέρωσε τα εδάφη. Ο ελληνικός πληθυσμός υποδέχτηκε τους Έλληνες στρατιώτες με ενθουσιασμό.

Mετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, ο ελληνικός στρατός κινήθηκε προς την περιοχή της Βόρειας Ηπείρου και απελευθέρωσε τα εδάφη. Ο ελληνικός πληθυσμός υποδέχτηκε τους Έλληνες στρατιώτες με ενθουσιασμό.

Ωστόσο, οι Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία , η Γαλλία, η  Ιταλία, η  Ρωσία, η Γερμανία, και η Αυστροουγγαρία) επέλεξαν τα συγκεκριμένα εδάφη να προσαρτηθούν στο νεοσύστατο τότε κράτος της Αλβανίας, που αναγνωρίστηκε επίσημα ως ανεξάρτητο με τη συνθήκη του Λονδίνου. Τα σύνορα του αλβανικού κράτους οριοθετήθηκαν με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας που υπογράφηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1914 στην ιταλική πόλη.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, η περιοχή της Βόρειου Ηπείρου θα περνούσε στην Αλβανία και ο ελληνικός στρατός έπρεπε να αποχωρήσει από τα εδάφη. Συγκεκριμένα, το Αργυρόκαστρο, το Βουθρωτό, το Δέλβινο, η Κορυτσά, η Χειμάρα, οι Άγιοι Σαράντα και η νήσος Σάσων θεωρούνταν πλέον επίσημα αλβανικό έδαφος. Αν και ο Ελευθέριος Βενιζέλος αρνήθηκε αρχικά να δεχθεί την παραχώρηση των εδαφών στην Αλβανία, οι Μεγάλες Δυνάμεις διεμήνυσαν στην ελληνική κυβέρνηση ότι δε θα αναγνώριζαν τα νησιά του Αιγαίου, σε περίπτωση που δε γινόταν αναγνώριση.

Χαρακτηριστική φωτογραφία της επίσημης ανακήρυξης της Αυτονομίας την 1η Μαρτίου 1914 στο Αργυρόκαστρο. Πηγή: Εθνικό και Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα.

Η συγκεκριμένη απόφαση προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στους Έλληνες της περιοχής. Λίγες ημέρες μετά, συνήλθε επαναστατική συνέλευση στο Αργυρόκαστρο και η Βόρεια Ήπειρος ανακηρύχτηκε σε "Αυτόνομη Πολιτεία". Ακολούθησαν επεισόδια μεταξύ του ελληνικού πληθυσμού και των Αλβανών, τα οποία τερματίστηκαν με το πρωτόκολλο της Κέρκυρας, που υπογράφηκε στις 17 Μαΐου 1914, μεταξύ της αλβανικής κυβέρνησης και του προέδρου της «Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου» Γεωργίου Χρηστάκη-Ζωγράφου, ο οποίος αναγνώριζε τη Βόρεια Ήπειρο ως αυτόνομη περιοχή υπό αλβανική κυριαρχία.

Αν και οι Βορειοηπειρώτες είχαν επιπλέον αξιώσεις, ο Ελευθέριος Βενιζέλος έπεισε την κυβέρνηση της Β. Ηπείρου να κάνει πίσω και να δεχθεί τη συμφωνία.

Ωστόσο, δεν κατέστη δυνατό να εφαρμοστεί, καθώς ξέσπασε ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος και τον Οκτώβριο του ίδιου έτος ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε ξανά τα εδάφη.

Με το τέλος του πολέμου οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσισαν τα εδάφη να επιδικαστούν πάλι στην Αλβανία.

Η τρίτη φορά που ο ελληνικός στρατός προέλασε στη Βόρεια Ήπειρο ήταν στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, κατά τη διάρκεια της σφοδρής αντεπίθεσης των Ελλήνων φαντάρων κατά των Ιταλών.

Ο ελληνικός στρατός μπήκε θριαμβευτής στα ελληνικά χωριά της Β. Ηπείρου, τα οποία εγκατέλειψε μετά τη συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς.  Μετά το τέλος του πολέμου τέθηκε ξανά το βορειοηπειρωτικό ζήτημα.

Στις 19 Οκτωβρίου 1944 ο τότε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου διακήρυξε ότι η Βόρειος Ήπειρος είναι αναπόσπαστο τμήμα της Ελληνικής επικράτειας. Όταν ο Ενβέρ Χότζα ανέλαβε την εξουσία το ελληνικό στοιχείο υπέστη καταπίεση, και απαγορεύτηκε η χρήση της ελληνικής γλώσσας.  Ο Γεώργιος Παπανδρέου επανέφερε το ζήτημα στη Βουλή με ομιλία του το 1960 λέγοντας ότι το "θέμα της Βορείου Ηπείρου υφίσταται" και ότι είναι χρέος της ελληνικής κυβέρνησης να προστατεύσει τον πληθυσμό της περιοχής.

Το Μάρτιο του 1984 ο ΟΗΕ εξέδωσε απόφαση που καταδίκαζε την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Αλβανία, σε βάρος των Ελλήνων. Το επόμενο διάστημα οι σχέσεις των Ελλήνων ομογενών και των Αλβανών βελτιώθηκαν, και το αλβανικό κράτος θέσπισε νομοθεσίες για την διατήρηση και την προστασία της ελληνικής μειονότητας. Ο πληθυσμός κυμαίνεται από 135.000 ως 400.000 άτομα, που κατοικούν στα 99 χωριά της «ελληνικής μειονοτικής ζώνης» στη βόρειο Ήπειρο.

Πληροφορίες: Wikipedia

Send this to a friend