Αθήνα

34 oC

ελαφρές νεφώσεις

Χαρίλαος Τρικούπης, ο εκσυγχρονιστής που φυλακίστηκε και οδήγησε τη χώρα σε πτώχευση - Τα τελευταία του λόγια πριν εγκαταλείψει την πολιτική

Στις 11 Ιουλίου 1832 γεννήθηκε ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο πολιτικός που κυριάρχησε επί σειρά ετών στον πολιτικό σκηνικό της χώρας και άφησε το δικό του στίγμα του στην ιστορία. 

Συνολικά διετέλεσε επτά φορές πρωθυπουργός, υπήρξε πρεσβευτής του εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και είπε την ιστορική φράση "Δυστυχώς Επτωχεύσαμεν".

Ο Τρικούπης είχε μεγαλώσει σε πολιτική οικογένεια, οπότε το μέλλον του ήταν προδιαγεγραμμένο. Ο πατέρας του ήταν ο πολιτικός Σπυρίδωνας Τρικούπης, ο οποίος επί Ιωάννη Καποδίστρια είχε διατελέσει γενικός γραμματέας της Επικράτειας και υπήρξε ο πρώτος πρωθυπουργός του ελεύθερου ελληνικού κράτους, του Ελληνικού Βασιλείου.

Ο Τρικούπης κατάφερε να ξεπεράσει τα επιτεύγματα του πατέρα του και κυριάρχησε στον χώρο της πολιτικής επί δύο δεκαετίες. Είχε μεγαλώσει στο Ναύπλιο και αργότερα μετακόμισε στην Αθήνα, όπου τελείωσε το σχολείο.

Σπούδασε στη Νομική Σχολή Αθηνών, συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι και σε ηλικία 30 ετών είχε ήδη ξεκινήσει να εργάζεται ως διπλωμάτης. Όταν ο πατέρας του ανέλαβε τη διεύθυνση της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο ο Τρικούπης εργαζόταν στην Πρεσβεία. Τότε, έμαθε τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού συστήματος της Μεγάλης Βρετανίας και αποφάσισε να ασχοληθεί με την πολιτική.

Ως διπλωμάτης είχε διαπραγματευτεί τη συνθήκη προσάρτησης των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα, η οποία υπογράφηκε στις 16 Μαρτίου 1864. Εξελέγη πληρεξούσιος της ελληνικής παροικίας του Μάντσεστερ στη Συντακτική Συνέλευση και στα 33 του χρόνια εξελέγη βουλευτής Μεσολογγίου με το κόμμα του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, ο οποίος ανέλαβε την πρωθυπουργία της χώρας πρώτη φορά στις 2 Μαρτίου 1965.

Ο Τρικούπης ανέλαβε το Υπουργείο Εξωτερικών, και μια από τις πρώτες του κινήσεις ήταν η αποκατάσταση του κύρους του κράτος απέναντι στους ξένους. Ο Τρικούπης έδειξε τις ηγετικές του ικανότητες από την πρώτη στιγμή, καθώς απαίτησε να τον επισκεφθούν πρώτοι οι ξένοι πρεσβευτές καθώς μέχρι τότε γινόταν το αντίθετο.

Όταν η κυβέρνηση Κουμουνδούρου έπεσε, αποφάσισε να ιδρύσει ένα δικό του κόμμα, το οποίο ονόμασε «Πέμπτο Κόμμα» και πρέσβευε τον αστικό εκσυγχρονισμό της χώρας.

Στις εκλογές του 1874 απέτυχε να εκλεγεί και τότε δημοσίευσε στην εφημερίδα «Οι Καιροί» το περίφημο άρθρο του «Τις Πταίει;» , στο οποίο κατηγορούσε τον Γεώργιο Α' για τον τρόπο ασκούσε τις εξουσίες του, καθώς αγνοούσε την αρχή της Δεδηλωμένης και διόριζε Υπουργούς από τη μειοψηφία.

"Τις πταίει; Αφ΄ ότου κατά το 1868 εγκαθιδρύθη η αρχή των κυβερνήσεων της μειοψηφίας, παν νέον βήμα της εξουσίας μαρτυρεί περί του σκοπού, εις ον αύτη αποβλέπει. Αψευδής δε απόδειξις του διενεργουμένου σχεδίου και αι άρτι διεξαχθείσαι βουλευτικαί εκλογαί."

Ο Τρικούπης πρότεινε να διορίζουν ως πρωθυπουργό τον αρχηγό του πλειοψηφούντος κόμματος, που θα έχει τη στήριξη της Βουλής. Το άρθρο προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και οδήγησε τον Τρικούπη στη φυλακή για ένα 24ωρο.

Τότε, έγινε γνωστός σε όλη την Ελλάδα , καθώς το άρθρο του ήταν η απαρχή της Αρχής της Δεδηλωμένης που επέβαλε ο ίδιος έναν χρόνο μετά.

Στις 27 Απριλίου 1875, ο Χαρίλαος Τρικούπης εξελέγη για πρώτη φορά πρωθυπουργός και για τα επόμενα 20 χρόνια πρωταγωνίστησε στην πολιτική ιστορία του τόπου.

Θρυλική παραμένει η κόντρα του με τον «λαϊκιστή» Θεόδωρο Δηλιγιάννη, ο οποίος υπήρξε ο μεγάλος του αντίπαλος.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης της χώρας εφάρμοσε μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα στους τομείς της γεωργίας, της φορολογίας και της άμυνας.

Επίσης, χρηματοδότησε πλήθος έργων υποδομών όπως το σιδηροδρομικό δίκτυο, τη διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου και τη ζεύξη του Ρίου Αντιρίου, που δημιουργήθηκε έναν αιώνα μετά.

Ωστόσο, το πρόγραμμα του Τρικούπη ήταν πολυδάπανο με αποτέλεσμα η οικονομία να φτάσει στα όρια της και η χώρα να μην καταφέρει να ανταπεξέλθει στα έξοδα της.

Ο Τρικούπης αναγκάστηκε να αναφωνήσει στις 10 Δεκεμβρίου:  «Δυστυχώς Επτωχεύσαμεν!» και η χώρα τέθηκε υπό τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Στις εκλογές του 1895 απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής Μεσολογγίου, καθώς ο Γουλίμης βγήκε πρώτος με 4 ψήφους διαφορά. 

«Ανθ' ημών Γουλιμής… Καληνύχτα σας!» ήταν η φράση του Τρικούπη πριν εγκαταλείψει την πολιτική.

Ενώ ταξίδευε στην Ευρώπη, οι πολιτικοί του φίλοι τον εκθέτουν υποψήφιο για την αναπληρωματική εκλογή της επαρχίας Βάλτου, όπου εκλέχτηκε παμψηφεί στις 17 Μαρτίου 1896.

Ωστόσο, δεν πρόλαβε να χαρεί τη νίκη του. Ενώ βρισκόταν στις Κάννες πληροφορήθηκε ότι ήταν βαριά άρρωστος και άφησε την τελευταία του πνοή στις 30 Μαρτίου 1896.

Πληροφορίες: sansimera/wikipedia