Αθήνα

7 oC

αίθριος καιρός

Πώς περιέγραφε ο Χέμινγουεϊ τους μεγάλους ηγέτες του περασμένου αιώνα: Ο βλοσυρός Μουσολίνι, ο αδιάφορος Ισμετ Πασάς και ο Μουσταφά Κεμάλ

O Αμερικανός συγγραφέας Έρνεστ Χέμινγουει πριν εκδώσει τα σπουδαία μυθιστορήματα που του χάρισαν διεθνή αναγνώριση, εργάστηκε ως δημοσιογράφος και ρεπόρτερ και κάλυψε μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα του περασμένου αιώνα.

O Αμερικανός συγγραφέας Έρνεστ Χέμινγουει πριν εκδώσει τα σπουδαία μυθιστορήματα που του χάρισαν διεθνή αναγνώριση, εργάστηκε ως δημοσιογράφος και ρεπόρτερ και κάλυψε μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα του περασμένου αιώνα.

Μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου έζησε για ένα διάστημα στο Παρίσι και αρχές της δεκαετίας του '20 μετακόμισε με την τότε σύζυγό του στην Αμερική, όπου γεννήθηκε ο γιος του. Τότε, έπιασε δουλειά ως ανταποκριτής στην εφημερίδα The Toronto Daily Star και το 1923 βρέθηκε στην Ευρώπη για να καλύψει τα μεγάλα πολιτικά γεγονότα της εποχής.

Έρνεστ Χέμινγουεϊ

Σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα στις 27 Ιανουαρίου 1923 με τίτλο "Μουσολίνι: Η μεγαλύτερη απάτη της ιστορίας" αναφέρεται στην περίφημη διάσκεψη της Λωζάνης που έλαβε χώρα στην Ελβετία και περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τους μεγάλους ηγέτες της εποχής που διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στις μετέπειτα ιστορικές εξελίξεις. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ισμέτ Πασάς, ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Σταμπολίσκι και ο Μουσολίνι έδωσαν το παρών στην ιστορική διάσκεψη, όπως επίσης και ο Έρνεστ Χέμινγουει ο οποίος έγραψε με το μοναδικό του ύφος τις εντυπώσεις του από τις μεταξύ τους συναντήσεις.

Διαβάστε μερικά αποσπάσματα του άρθρου του στη The Toronto Daily Star:

"Όλοι θέλουν να δουν τον Ισμετ Πασά αλλά με το που τον βλέπουν δεν έχουν καμία επιθυμία να τον ξαναδούν. Είναι ένας βραχύσωμος μελαχρινός άνδρας χωρίς τίποτα το ελκυστικό, ο οποίος δείχνει μικρός και αδιάφορος. Μοιάζει περισσότερο με αρμένιο έμπορο δαντέλας παρά με Τούρκο στρατηγό. Είναι μια ποντικομαμή. Δείχνει να έχει την ιδιαίτερη ικανότητα να περνά απαρατήρητος. Ο Μουσταφά Κεμάλ έχει ένα πρόσωπο που είναι αδύνατον να το ξεχάσεις και ο Ισμετ ένα πρόσωπο που είναι αδύνατον να το θυμηθείς. 

Ισμετ Πασάς

Νομίζω ότι, τελικά ο Ισμέτ έχει ένα ωραίο κινηματογραφικό πρόσωπο. Τον έχω δει σε κινηματογραφικές ταινίες, να δείχνει αυστηρός, επιβλητικός, δυναμικός και κατά κάποιον τρόπο, όμορφος. Όμως όποιος δει στην πραγματικότητα το ισχνό, χολερικό πρόσωπο κάποιου κινηματογραφικού αστέρα τον οποίο είχε προηγουμένως θαυμάσει στο πανί, ξέρει τι εννοώ. Το πρόσωπο του Ισμετ δεν είναι ισχνό ή χολερικό είναι απλό και δίχως κανένα χαρακτηριστικό.... Όταν του πήρα συνέντευξη, τα πήγαμε μια χαρά, καθώς και οι δύο μιλούσαμε άθλια γαλλικά. Ο Ισμέτ προσπαθεί να καλύψει την ελλιπή γνώση του των γαλλικών, κάτι που ισοδυναμεί με όνειδος για έναν μορφωμένο Τούρκο, δεδομένου ότι στην Τουρκία η γνώση των γαλλικών αποτελεί κοινωνική αναγκαιότητα όπως και στη Ρωσία, κάνοντας τον κουφό. Έχει αίσθηση του χιούμορ ο Ισμετ και χαμογελάει με την καρδιά του, έτσι όπως απλώνεται στην καρέκλα, ενώ τα σχόλια του μεγάλου Κεμάλ του τα φωνάζει στο αφτί του ο γραμματέας του στα τουρκικά. 

Μουσταφά Κεμάλ

Το αντίθετο του Ισμέτ είναι ο Μουσολίνι. Ο Μουσολίνι είναι η μεγαλύτερη απάτη στην Ευρώπη. Ακόμα κι αν ο Μουσολίνι με έπιανε και μ'έστελνε με τουφεκισμό στην επομένη, ακόμα και τότε θα τον θεωρούσα σκέτη απάτη. Η εκτελεσή μου θα ήταν μια ωραιότατη μπλόφα. Πάρτε μια ωραία φωτογραφία του σινιόρ Μουσολίνι και μελετήστε την. Θα διακρίνετε την αδυναμία στο στόμα του, η οποία τον αναγκάζει να παίρνει αυτό το βλοσυρό ύφος που τον έχει κάνει διάσημο, αυτό που μιμείται κάθε 19χρονο φασιστάκι στην Ιταλία. Μελετήστε το παρελθόν του. Μελετήστε το συνασπισμό ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργατιά, που είναι ο φασισμός και αναλογιστείτε την ιστορία συνασπισμών του παρελθόντος. Μελετήστε τον ευφυή τρόπο με τον οποίο ντύνει μικρές ιδέες με μεγάλα λόγια. Μελετήστε τη ροπή του για μονομαχία. Οι γνήσια γενναίοι άνδρες δεν έχουν ανάγκη από μονομαχίες μόνο οι δειλοί μπλέκουν συνεχώς σε μονομαχίες για να αποδείξουν ότι είναι γενναίοι. Κι έπειτα ρίξτε μια ματιά στο μελανό χιτώνιο του και τις λευκές του γκέτες. Κάτι δεν πάει καλά, ακόμα και σε επίπεδο θεατρικής πόζας, με έναν άνδρα που συνδυάζει λευκές γκέτες με μαύρο χιτώνιο."

Μουσολίνι

Στη συνέχεια ο Χέμινγουει περιγράφει με χιούμορ μια συνάντηση που είχε με τον Μουσολίνι:

"Ο Φασίστας δικτάτορας είχε ανακοινώσει ότι θα έβλεπε εκπροσώπους του Τύπου. Όλοι ανταποκριθήκαμε. Μπήκαμε όλοι μαζί μέσα στην αίθουσα. Ο Μουσολίνι ήταν καθιστός στο γραφείο του και διάβαζε ένα βιβλίο. Το πρόσωπο του έκανε πάλι τους συνηθισμένους μορφασμούς. Έπαιζε τον ρόλο του Δικτάτορα. Όντας πρώην δημοσιογράφος ήξερε ποιοι αναγνώστες θα τσιμπούσαν από τη μαρτυρία όλων όσοι βρίσκονταν στην αίθουσα. Οπότε παρέμεινε απορροφημένος στο βιβλίο του. Διάβαζε ήδη νοητά τις γραμμές των χιλιάδων εφημερίδων στις οποίες έγραφαν οι 200 ανταποκριτές. "Καθώς μπήκαμε στην αίθουσα ο Μελανοχίτων Δικτάτωρ δε σταμάτησε να διαβάζει, τόσο συγκεντρωμένος ήταν κτλ". Ακροποδητί πήγα και στάθηκα πίσω του για να δω τι βιβλίο διαβάζει με τόσο ενδιαφέρον. Ήταν ένα γαλλο-αγγλικό λεξικό - που το κρατούσε ανάποδα".

Επιμέλεια: Άννα Καρατάσιου

Πληροφορίες από το βιβλίο: Με υπογραφή Χέμινγουει 1923-1939 Οι πέστροφες, τα λιοντάρια, ο ισπανικός εμφύλιος, εκδόσεις Καστανιώτη

Send this to a friend